Кіріспе

Олстын Мазури әуежайы (Port lotniczy Olsztyn Mazury) - Польшаның солтүстік-шығысындағы халықаралық жолаушылар әуежайы, Мазури көлдер округінің қақпасы. Ол Шымкент қаласының жанында, Шымкент қаласының орталығынан 10 км жерде, Вармия Мазур воеводшасында орналасқан. Бұрын әуежай Szymany әуежайы немесе Szczytno Szymany әуежайы деп аталатын. Ол бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер үшін, кейіннен Польша әуе күштері үшін әуе базасы ретінде қызмет етті. Ол өзінің әскери маңыздылығын жоғалтқаннан кейін, ол мыңжылдықтың басында жолаушылар әуежайы ретінде қызмет етті. Ұшулар аз болды, жолаушылар саны өте аз болды, сондықтан 2003 жылы ол қайтадан жұмысын тоқтатты. 2003 жылы әуеайлақты ЦРУ жақын маңдағы "қара жер" түрмесімен бірлесіп пайдаланғаны анықталғаннан кейін, Шиманы әуежайы халықаралық назарға ие болды. 2014-2015 жылдары әуежай "Облыстық операциялық бағдарламаның" шеңберінде Еуропалық Одақтың жоғары субсидиясымен қайта құрылды. Оның ұшу-қону жолын кеңейтіп, күрделі жөндеуден өткізді; жаңа терминал, темір жол байланысы және басқа да құрылғылар орнатылды. 2016 жылдың қаңтар айында әуежай жоспарлы рейстер үшін қайта ашылды.

Орналасқан жері

Аэропорттың негізгі бағыты - Вармия Мазур воеводиясының (1,5 млн. тұрғыны бар) астанасы Ольштынды (175 000 тұрғыны бар) қамтамасыз ету. Бұл ескі топонимикалық атауы Szczytno Szymany бар жаңартылған халықаралық әуежай. Көп жылдар бойы жолаушылар тасымалысыз болғаннан кейін, ол 2016 жылдың 20 қаңтарында Германияның Берлин қаласына ұшумен ұшу қызметін қайта бастады. Аэропортта жаңадан кеңейтілген және қайта өңделген ұшып-қону жолағы бар, оның ұзындығы 2500 метр, ені 60 метр, жаңа ILS жүйесі бар және Мазурий аймағындағы Шимани қаласында орналасқан. Оның топонимикасы SzczytnoSzymany көбінесе белгісіз жерлерді көрсетеді. Әуежайдың басқаруы әуежайды "Ольштын Мазури" деп атады, бұл Мазуридің бүкіл аймағын және оның көлдерін жақсырақ қамтиды, бұл жақсы белгілі. Ол Ольштыннан оңтүстікке қарай 59 шақырым жерде, халық тығыз орналасқан Мазовец аймағының шекарасында орналасқан. Сондай-ақ, бұл әуежайдан 60 шақырым қашықтықта Млава, Цьеханов, Остроленка сияқты басқа да үлкен қалалар (50,00060,000 адам) бар. Бұл әуежайдың қоныстану аймағында екі аймақтағы 2,7 миллион адам тұрады. Жеңіл қатынас үшін әуежайға жаңа темір жол желісі орнатылды. Олстын қаласының орталығына жету үшін 50 минут уақыт қажет. Болашақта, Остроленка арқылы Белостокқа және Елькаға темір жол байланысы пайдаланылмайтын темір жол желілеріне вагондарды орналастыру арқылы ұйымдастырылуы мүмкін.

Тарих

Олстын аймағындағы алғашқы жолаушылар әуежайы 1926 жылдан 1958 жылға дейін Бидгощ, Варшава, Гданьск және Берлинге рейстерді қызмет көрсеткен Олстын Дайтки әуежайы болды. Жоғарыда аталған бағыттар арасындағы тұрақты рейстердің тоқтатылуына қарамастан, әуежай әлі де ұшу мектебі және жалпы авиация әуежайы ретінде жұмыс істейді. Симандағы әуеайлақ 1933 жылдан бастау алады. Ол кезде ол Польша шекарасынан бірнеше шақырым жердегі Германияда орналасқан еді. Орманның ішінде жасырынған әуеайлақ соғыс кезінде уақытша нысан ретінде пайдаланылуы мүмкін еді. Ол 1939 жылы Польшаға шабуыл кезінде қолданылды. 1945 жылы шағын әуеайлақ Кеңес әскерінің қолына түсті. Олар бұл нысанға қызығушылық танытпағандықтан, 1945 жылдың күзінде оны тастап кетті. Бұрынғы алаңда 1200м × 60м (3937 ft × 197 ft) ұшу-қону жолағы болды, оның қалдықтары қазіргі алаңда үлкен, тікбұрышты ашық орманда айқын көрінеді. Қазір Польшада орналасқан, оны Польша әскері иеленді. 1950-1960 жылдары ол кеңейтіліп, резервтік әуежай ретінде тағайындалды. Ол көп жылдар бойы төмен сатыда дамыды, 1970 жылдардың екінші жартысында оған бақылау мұнарасы мен қосымша ғимараттар берілді. 1990 жылдары, суық соғыс аяқталғаннан кейін, Шимандағы әуеайлақ маңыздылығын жоғалтып, ақыры тасталды.

1996 жылдан 2003 жылға дейінгі жолаушылар тасымалы

1990 жылдары әуежай жолаушылар рейстерін де қабылдауға дайын болды. Осыған байланысты 1996 жылдың қаңтар айында азаматтық әуежай операторы құрылды. Бірінші азаматтық ұшақ 1996 жылы маусымда қонды, мемлекеттік LOT Polish Airlines компаниясы басқаратын ATR турбовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинтовинто Германияның әуе компаниясы Ryanair әуежайдың әуежайдың әуежайға орналасуы үшін қажетті барлық қажетті құжаттарды тапсырды. Жаз айларында ұшақтар жиі ұшатын. Азаматтық оператордың иелері түрлі муниципальдік үкіметтер мен мемлекеттік компаниялар болды. Бұл өте сәтті болмады және өте көп шығынға ұшырады. 2003 жылы жолаушылар рейстері тоқтатылды. Компания 2004 жылы 3 млн. злотый қарызбен өз қызметін аяқтады. 2005 жылы Szymany әуежайының қызметкерлері 2006 жылдан бастап Szymany-ден рейстерді іске қосу туралы Ryanair-мен келіссөздер жүргізді. Бұл әуе компаниясы өзінің Boeing 737 800 ұшағын пайдалана отырып, Лондон мен Германиямен байланыстыруды жоспарлаған. Ұшуларды қайта бастау үшін терминалдың және ұшу-қону жолағының жөндеу және кеңейтуді қажет еткен, бұл 5-6 млн. поляк злотына соқты. Аэропортты ашу туралы конференциялар тоқтап қалды, нәтижесінде әуеайлақ бұрынғыдай қалды, әуеайлаққа кездейсоқ бизнес рейстерін қоспағанда, ешқандай клиент / оператор рейстерін жүргізбеді.

ЦРУ операцияларына қатысу

2005 жылы прессада әуежай туралы ақпарат тарады, онда ол ЦРУ-ның ерекше тапсырмалар желісіне қатысы бар қара сайтпен байланысы бар деп мәлімделген. Терроризмге күдіктілерді жасырын ұстап, тіпті Польша заңдарын бұза отырып, ЦРУ азаптап отырды. Ұшу деректері бойынша Кабулдан Гуантанамоға ұшып бара жатқан ЦРУ жалға алған ұшақ Симаниде тоқтаған. Әуежайдың қызметкерлері осы рейстердің кейбіреулері кедендік рәсімдерді айналып өткенін және осы қонулар кезінде әуежайға жақын маңдағы Старе-Кейкути ауылынан тыс жердегі Старе-Кейкути барлаушы білім беру мектебімен байланысты белгілері бар көліктер жиі келіп тұратындығын растады. Жақында, 2006 жылдың қарашасында, Клаудио Фава бастаған Еуропалық Парламент тергеу комиссиясы, Шиманы арқылы өткен 11 нақты рейстің ұшу журналдарын сұрағанда, "жазбалар сақталмаған, факспен жіберіліп, жойылған және ақырында белгісіз жерге сақталған" деп жауап берді. Комиссияның баяндамасында сондай-ақ, 2002 және 2003 жылдары алты рет Гальфстрим ұшақтары азаматтық тіркеу нөмірлерін алып, әуежайға кедендік рәсімдеуден тыс жерге түскенін растаған Симани қызметкерлерінің сөздері келтірілген. Әуежай қызметкерлеріне ұшаққа жақындамауға тікелей бұйрық берілді, ал жақын маңдағы Старе-Кейкути базасына қатысты әскери тіркеу нөмірлері бар көліктер әр ұшақтың келуін күтті. 2008 жылдың маусым айында New York Times газетінің мақаласында аты аталмаған ЦРУ қызметкерлеріне сілтеме жасап, Халид Шейх Мохаммед Польшадағы Симани әуежайының маңында құпия мекемеде ұсталғанын және сол жерде оны тергеп, суға батырып өлтіргенін, содан кейін ынтымақтастыққа кіріскенін мәлімдеді. 2010 жылдың ақпан айында поляк шенеуніктері бұған дейінгі бас тартуларын қайтарып, 2003 жылы кем дегенде алты ЦРУ рейсі Шиманы арқылы өткенін мойындады.

Халықаралық жолаушылар әуежайы ретінде қайта құру

Бірнеше тыныш жылдардан кейін жолаушылар қызметін қайта бастау үшін әуежайды қайта құру туралы идеялар қайта пайда болды. 2013 жылдың соңына қарай жоспарлар өте маңызды болды. 200 млн. инвестиция жоспарланған, оның ішінде ұшу-қону жолын кеңейту және жаңарту 2000 метрден 2500 метрге дейін, алқабы, такси жолдары және жаңа терминал. Инвестицияның 76 пайызын Еуропалық Одақ қаржыландыра алады, қалған бөлігін жергілікті билік төлейді. Еуропалық одақ қаржысын қайта құру әуежайы 2015 жылдың соңына дейін жұмыс істеген жағдайда ғана береді, бұл құрылыс кестесіне байланысты. Жобаны бастаушылар алғашқы жылдары жолаушылар санын 56000 жолаушыдан, ал 20 жыл ішінде 731000 жолаушыға дейін көбейтуді жоспарлады. Әуе кемелерінің жыл сайынғы қозғалысы бастапқыда 5600 шамасында болуы керек, сол кезеңде 17000-ға дейін өседі. 2014 жылдың тамыз айының басында Mostostal бастапқы тендер жойылғаннан кейін терминал құрылысына арналған тендерді жеңіп алды.

2016 жылдың қаңтар айында жолаушылар тасымалын бастау

Қазан айында әуежайдың Мюнхен, Берлин және Краков қалаларына байланысы бар екендігі туралы ақпарат жарияланды. 2015 жылдың қазан айының соңында әуежай ақыры поляк әуе компаниясы Sprint Air-мен келісімге қол қойды. Авиакомпания 33 орындық Saab 340 ұшағын пайдалануға бөлді. 2016 жылдың қаңтар айынан бастап әуе компаниясы Берлин Тегель мен Краковты аптасына үш рет қызмет көрсетеді. Субсидияланған рейстерге келісім-шарт 2016 жылдың бірінші тоқсанында ғана жарамды болды. Краковқа билеттер 99 PLN-дан, ал Берлинге билеттер 149 PLN-дан сатылатын болды. 2016 жылдың 20 қаңтарында бірінші рет жоспарлы жолаушылар рейсі әуежайдан Берлин Тегель әуежайына SprintAir қызметімен ұшып кетті. 2016 жылғы 7 наурызда әуежай Sprint Air-мен келісімшартын 2016 жылдың 3 маусымына дейін ұзартқандығын хабарлады. Тегель-Берлин және Краков рейстері аптасына үш рет, бірақ сәл өзгертілген кестемен жалғасуда. Бірінші ұшақ бағыты 2016 жылдың 1 сәуірінде Мюнхенге жарияланды. 2016 жылдың 17 маусымынан бастап Adria Airways әуе компаниясы CRJ ұшақтарында Мюнхенге аптасына үш рет рейс жасайтын болады. Adria Airways - Словенияның ту тасымалдаушысы, бірақ бұл уақытта Словениядан тыс жерлерде, сондай-ақ Польшада, Лоджда ұшақ орналасқан жерде көп тәжірибе жинақтады. Бұдан басқа, ол Албания мен Косовода белсенді және Эстонияның жаңа әуе компаниясын құруды қолдайды. Бір аптадан кейін тағы бір бағыт болды, бұл Wizzair компаниясы Лондон Лутонға аптасына үш рет рейс жасайтын болды. Осылайша Wizzair Olsztyn Mazury компаниясы Польшадағы тоғызыншы бағыт болды. Ұшулар Adria Airways-тің іске қосылғаннан кейін бір күн өткен соң, 2016 жылғы 18 маусымда басталуы тиіс еді. Wizz Air әуежайының барлық Airbus A320 және A321 ұшақтарымен танымал, яғни CRJ және Dash 8 ұшақтарымен ғана емес, әуежай арқылы жолаушылардың көп санын қамтамасыз ету мүмкін. 23 мамырда SprintAir компаниясы келісімшартын жаңартып, 5 маусымнан кейін жазғы кестеге дейін ұшатын рейстерді қамтыды. Осы орайда, 6 маусымда басталатын Вроцлавқа әуе компаниясымен үшінші бағыт жарияланды. Ол кезде Ryanair Ольштында қонуға арналған екінші арзан бағалы әуе компаниясы ретінде таңдалды. 2016 жылдың 1 қарашасынан бастап, тасымалдаушы Лондон Станстедке аптасына үш рет Boeing 737 800 ұшағымен қызмет көрсетуге дайын болды, оның әріптесі Wizzair Лондон Лутонға аптасына үш рет қызмет көрсететіндігіне қарамастан. Бұл шешім 31 мамырда жарияланды. 2016 жылдың маусым айының ортасына дейін LOT Polish Airlines 78 орындық Bombardier Q400 ұшақтарында Ольштындан Варшаваға аптасына үш рет рейс жасауға броньды ашыды. LOT-тың айтуынша, бұл әуежайлар әуежайлардың бірінен екіншісіне дейін жалғастырылатын болады. Ұшулар 2016 жылдың 2 шілдесінен 1 қазанына дейін жүзеге асырылатыны хабарланды. Аэропорттың алғашқы айларында Sprint Air тек екі бағытты ғана ұшырды. Сонымен қатар, LOT-тың әуе компаниясы, LOT Polish Airlines, Ryanair және Wizzair әуе компаниялары да осы келісімге сәйкес жаңа әуе компанияларымен танысты. Олардың алғашқысы маусым айында Adria Airways болды. 2016 жылдың 30 шілдесінде жаңа Ольштын Мазури әуежайы өзінің 15000-ші жолаушысын қабылдады. 2016 жылдың тамыз айында Adria Airways компаниясы 2016 жылдың 28 қазанында Мюнхенге бағыттан субсидияларды тоқтататынын мәлімдеді. SprintAir компаниясы соңғы рейсін 30 қазанда 2016 жылы, келісімшарт бұзылғаннан кейін, жүзеге асырды. Осылайша, 2016-2017 жылғы қысқы жоспарда тек арзан бағалы рейстер жоспарланған.

Жер үсті тасымалы

Аэропортта 2016 жылдың қаңтар айында жоспарлы рейстер басталғаннан бері жұмыс істейтін темір жол бар. Олстын қаласына дейінгі қашықтық 55 шақырым, жол жүру 50 минутқа созылады. 2016 жылдың сәуірінен бастап пойыздар ұшақтармен синхрондастырылып жүреді. Қазіргі уақытта темір жол қызметін мемлекеттік меншіктегі Polregio компаниясы жүзеге асырады. Жаңа әуежайды қамтамасыз ету үшін Ольштындан Шчитноға дейінгі (219-жол) темір жол желісі мен Шчитно мен Шиманы арасындағы пайдаланылмайтын 35-жолдың бөлігі жаңартылды. Жаңа жөндеу жұмыстары пойыздарды сағатына 100 шақырым жылдамдықпен электрлік желіге ауыстырмай-ақ жүруге мүмкіндік береді. 2011 жылы тендер аяқталды. Кейіннен әуежайға қысқа желі және әуежайдағы жаңа станция қызметпен байланысты. Жалпы алғанда, қолданыстағы инфрақұрылымды қайта құру және жаңа шұңқырдың жоспарланған құны 115 млн PLN (27,2 млн EUR) болды, оның 68 млн PLN (16,1 млн EUR) Еуропалық Одақ арқылы қаржыландырылды. Ол 2014 жылдың басында Olsztyn Szczytno Szymany темір жолының қайта жаңартылуы мен әуежайды қайта құру туралы шешімді жүзеге асырумен байланысты әуежайдың құрылысы туралы хабарланды. Бұл ретте, 2014 жылғы 1 қаңтардан бастап, әуежайдың барлық жолаушылар тасымалы үшін арнайы арнайы желісі құрылды. Бұл жобаның құны 60 млн. PLN-дан асады.