Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Қарапайым ауыл, әдемі жалын" ("Lepa sela lepo gore" – "Қарапайым ауылдар жақсы жанады" деген мағынада) – 1996 жылғы серб фильмі, режиссері Срджан Драгоевич, сценарийі Ваня Буличтің кітабы негізінде жазылған. Босния соғысы кезінде түсірілген бұл фильм, босниялық күштермен туннельде қоршалып қалған серб сарбаздарының шағын тобының бір бөлігі болған Миланның оқиғасын айтады. Флэшбэктер арқылы соғысқа дейінгі Югославиядағы тұтқындалған сарбаздардың өмірі көрсетіледі, әсіресе Милан мен оның босниялық жақын досы Халилдің қақтығыс кезінде қарсы жақтарға қосылуға мәжбүр болғаннан кейін жауласуы бейнеленеді.
Pretty Village, Pretty Flame ( / Lepa sela lepo gore, literally "Pretty villages burn nicely") is a 1996 Serbian film directed by Srđan Dragojević with a screenplay based on a book written by Vanja Bulić. Set during the Bosnian War, the film tells the story of Milan, part of a small group of Serb soldiers trapped in a tunnel by a Bosniak force. Through flashbacks, the lives of the trapped soldiers in pre war Yugoslavia are shown, particularly Milan and his Bosniak best friend Halil becoming enemies after having to pick opposing sides in the conflict.
Қорытынды
Сюжет Босния соғысының басталған кезеңіндегі Боснияның шығысындағы нақты оқиғадан шабыттанды. Фильмнің сценарийі Ваня Буличтің жазған, "Duga" журналында жарық көрген, оқиға туралы толымды мақалаға негізделген. Фильм сәтті болғаннан кейін Булич "Туннель" атты роман жазды, ол, әсіресе, оның журналдағы мақаласының кеңейтілген нұсқасы болды. Фильмде сюжеттік желі тікелей емес, сахналар 1971-1999 жылдар аралығында кез келген ретсіздікпен алға-артқа өтеді. Басты уақыт шеңбері ауруханада жатқан Миланның "қазіргі" уақытын, сондай-ақ оның балалық шағын және 1980-ші жылдардағы ересек өмірінің басталуын, соғыс басталғанға дейін және содан кейін туннельде тұтқынға түскен әскери қызметін қамтиды.
The plot is inspired by a real life occurrence in eastern Bosnia from the opening stages of the Bosnian War, with the film's screenplay based on a Vanja Bulić written, Duga magazine published long form piece about the actual event. Following the success of the movie, Bulić wrote a novel named Tunel—essentially an expanded version of his magazine article. The film features a non linear plot line, and the scenes cut back and forth throughout the 1971 to 1999 time period in no particular order. The main timeframe includes the "present" with a hospitalized Milan, with flashbacks to both his childhood and his early adulthood in the 1980s until the war begins, and subsequent service as a soldier where he is trapped in the tunnel.
Өндіріс
Фильмге қажетті қаражат Никола Кожо, Драган Бжелогрлич, Горан Бжелогрлич және Милко Иосифовтың жауапкершілігі шектеулі серіктестігі ретінде тіркелген заңды тұлға – «Кобра кино бөлімі» арқылы жиналды. Ақшаның басым бөлігі премьер-министр Мирко Марьянович басқарған Сербия үкіметінің Мәдениет министрлігінен (кабинет министрі Нада Перишич Попович басқарды) және Сербия мемлекеттік телеарнасы RTS-ден түсті. Жиналған бюджет шамамен 2 миллион АҚШ долларына жетті. «Tunel» деген жұмыс атауымен фильмнің түсірілімі 1995 жылдың 19 сәуірінде басталды. Көріністердің көп бөлігі сол кездегі Босния және Герцеговинаның серб халқы қоныстанған, Радован Караджич басқарған Серб Республикасының Вишеград қаласы мен айналасында, көбінесе бұрынғы шайқас орындарында түсірілді. 1995 жылдың шілдесінде 85 күндік түсірілімнен кейін, қаржы жетіспеушілігіне байланысты түсірілім тоқтатылды, толық аяқталуға тағы 7 күндік түсірілім қалып қойды. Қаржыны қайта жинағаннан кейін, түсірілім 1995 жылдың қараша айының ортасында жаңартылып, 1996 жылдың басында аяқталды. Драгоевичтің сөзіне сүйенсек, фильмнің атауы Луи Фердинанд Селиннің 1932 жылғы «Түннің соңына саяхат» романындағы алыстағы өртенген ауылдарды сипаттаған бір сөйлемнен алынған. Бұл әдеби туынды Драгоевичке жастық шағында оқығанда зор әсер еткен.
The funds for the movie were raised through Cobra Film Department, a legal entity that was registered as a limited liability company by Nikola Kojo, Dragan Bjelogrlić, Goran Bjelogrlić, and Milko Josifov. Most of the money came from the Serbian government's (under prime minister Mirko Marjanović) Ministry of Culture (headed by cabinet minister Nada Perišić Popović) as well as from the Serbian state television RTS. Reportedly, the budget raised was US$2 million. The shooting of the film under the working title Tunel began on 19 April 1995. The majority of the scenes were shot on locations in and around Višegrad, Republika Srpska (Serb inhabited entity of Bosnia and Herzegovina, still governed by Radovan Karadžić) at the time, often in places that were former battlefields. In July 1995, after 85 shooting days, the production was put on hold due to lack of funds, some 7 planned shooting days short of completion. Following a new round of fund raising, the production resumed in mid November 1995 and finished by early 1996. According to Dragojević, the movie's title is paraphrased from a passage describing burning villages in the distance in Louis Ferdinand Céline's 1932 novel Voyage au bout de la nuit, a literary work that had a strong impact on Dragojević when he read it in his early youth.
Босату және реакция
Фильм режиссурасы, актерлік шеберлігі және бұрынғы Югославиядағы соғысты қатыгездікпен шынайы бейнелеуі үшін марапатталды. Бұл сонымен қатар, босниялық ауылдағы басты кейіпкерлердің іс-қимылдарына ирониялық сілтеме жасайтын, соғыс пен этникалық тазалаудың серб жағын көрсеткен алғашқы серб фильмі болды. Сербиядағы кинотеатрларда фильмді шамамен 800 мың адам көрді, бұл елдің жалпы халқының 8% құрады. Фильм 69-шы «Оскар» сыйлығының «Үздік шетелдік фильм» номинациясына Сербиядан ұсынылды, бірақ номинацияға ілікпеді. Бұрынғы Югославия елдерінің ішінде, Югославиядан басқа, фильмді ресми түрде кинотеатрларда көрсеткен елдер – Словения және Македония ғана болды. Словенияда «Lepe vasi lepo gorijo» деген атпен шыққан фильмде 72 000 билет сатылып, елде сәттілікке жетті. Македонияда да 50 000-нан астам билет сатылып, жақсы кассалық нәтиже көрсетілді. Венеция кинофестивалі режиссер Гилло Понтекорвоның «фашистік кино» деп атаған фильмді қабылдаудан бас тартты. Одан бұрын, сол жылы Берлин және Канн кинофестивальдері де фильмді қабылдамады. 1996 жылғы қарашада «Sight & Sound» журналына жазған британдық автор Миша Гленни «Қарапайым ауыл, Қарапайым жалын» немесе Эмир Кустурицаның «Жер асты» фильмін қарапайым, редукционистік, сербтерге жақын немесе қарсы тұратын сындық көзқараспен қараған сыншыларды сынап, қатты шабуыл жасады. Фильм швед мемлекеттік телеарнасында «Vackra byar» («әдемі ауылдар») деген атпен көрсетілді. Солтүстік Америкада кеңінен таралғанға дейін, фильм туралы «Los Angeles Times» және «Toledo Blade» сияқты ірі американдық газеттерде Босния соғысының контекстінде жарияланды.
The film won accolades for direction, acting, and brutally realistic portrayal of the war in former Yugoslavia. It was also the first Serbian film to show the Serbian side of the conflict involved in atrocities and ethnic cleansing – the title of the film is an ironic comment on the protagonists' activities in a Bosnian village. Almost 800,000 people went to see the film in cinemas across Serbia, which equated to approximately 8% of the country's total population. The film was selected as the Serbian entry for the Best Foreign Language Film at the 69th Academy Awards, but was not accepted as a nominee. In addition to FR Yugoslavia (Serbia and Montenegro), the only other former Yugoslav countries where the movie had an official theatrical distribution were Slovenia and Macedonia. Released in Slovenia as Lepe vasi lepo gorijo, it became a hit in the country with 72,000 admission tickets sold. In Macedonia it also posted a good box office result with more than 50,000 admission tickets sold. The Venice Film Festival refused the film with its director Gillo Pontecorvo calling it "fascist cinema". Earlier that year, Berlin and Cannes film festivals also rejected the film. Writing for Sight & Sound in November 1996, British author Misha Glenny delivered a stinging attack on critics who view Pretty Village, Pretty Flame or Emir Kusturica's Underground through a simplistic, reductionist pro or anti Serb critical lens. The film was broadcast on Swedish public service television under the name Vackra byar ("beautiful villages"). Even before wider distribution in North America, the film received notices in major American newspapers such as Los Angeles Times and Toledo Blade, which covered it from the Bosnian War angle.
Реакцияның жалғасуы
2000 жылдардың басында "Ешкімнің жері" фильмін жарнамалаған кезде, Босниялық режиссер және Босния және Герцеговина Республикасы армиясындағы соғысқа қатысқан бұрынғы әскері Данис Танович "Pretty Village, Pretty Flame" фильмін "жақсы түсірілген, бірақ Босниядағы соғысты арсыз бейнелегені үшін этикалық жағынан мәселелі" деп бағалады.
In early 2000s, while promoting his film No Man's Land, Bosniak director and former soldier in the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina during the war Danis Tanović called Pretty Village, Pretty Flame "well made, but ethically problematic due to its shameful portrayal of the war in Bosnia".