Кіріспе

Наарден – Нидерландының Солтүстік Голландия провинциясындағы Гой аймағындағы қала және бұрынғы муниципалитет. 2016 жылдан бері Гуазе-Мерен муниципалитетінің құрамына кіреді.

Тарих

Наарденге 1300 жылы қала құқықтары берілді (Гойдағы осы құқықты алған жалғыз қала) және кейіннен тоқыма өнеркәсібімен дамыған бекіністі гарнизондық қалаға айналды. 1572 жылы қала тоналып, өртеліп, Наарден қырғынында бар болғаны 60 адам ғана аман қалды. Бұл қырғынды испандық сарбаздар голландиялық көтерілісшілерге қарсы жазалау шарасы ретінде Наарден қала тұрғындарына қарсы жасады, бұл оқиға кейін «Испан ашуы» деп аталды. Қаланың қирауы голландиялық көтерілісшілерді Испанияға қарсы Голландия Тәуелсіздік соғысын жалғастыруға жетеледі. Наарден – жұлдыз тәрізді бекініс, толыққанды қорғандық қабырғалары мен су жолымен (қазбамен) жабдықталған. Су жолы мен қабырғалар көптеген рет, әсіресе француз кезеңінде (1795-1814) қайта жаңартылды. Лейпциг шайқасынан кейін (1813) Нидерланды голландиялық, пруссиялық және орыс әскерлерінен құралған одақтас күштермен босатылды. Осы кезеңде Наарден бірнеше ай бойы қоршауда болды, себебі француз командирі Наполеонның тұтқындалғанына сенбеді. 1814 жылдың мамыр айында француз әскері қаланы құрметпен тастап кетті (Наарден қоршауы (1813–1814) қараңыз). 17 ғасырда Моравияда туған чех педагогы Джон Амос Коменский қалада жерленген, ал оның мавзолейі келушілерге ашық. Бұрынғы маңыздылығына қарамастан, Наарден халқы 18 ғасырда Хилверсумнан асып кетті, ал бүгінде ол көршісі Буссумнан кішідірек. Қаланың ерекше пішіні оны Германияға шабуылдардан кейін Англияға қайтып келе жатқан одақтас бомбалаушылардың жиналатын орнына айналдырды. Наарден 2015 жылға дейін дербес муниципалитет болды. 2016 жылдың 1 қаңтарында Наарден муниципалитеті Мюден және Буссуммен бірігіп, Gooise Meren муниципалитетін құрды.

Экономика

Stork B. V компаниясының бас кеңсесі Наарден қаласында орналасқан.

География

Наарден қаласы Нидерландының батысындағы Гуизе Мерен қауымында орналасқан. Ол Солтүстік Голландия провинциясының оңтүстік-шығысындағы Гуи аймағында жатыр.

Көрікті жерлер

Наарденде Голландияның бекініс мұражайы (Nederlands Vestingmuseum) орналасқан. Наарденде екі жыл сайынғы Наарден фотофестивалі өтеді және Ұлы жұма күні жергілікті шіркеуде Бахтың Матайдың құдайға арналған құрбаны (St. Matthew Passion) орындалады. Маркт-штраттағы Ұлы шіркеу (Grote Kerk) 15 ғасырға дейін салынған. Протестанттық реформацияға дейін ол Әулие Вит атымен аталып келді. Бұл 1572 жылғы испандық шабуылдан және қаланың өртенуінен аман қалған Нидерландыдағы ең көне шіркеулердің бірі. Шіркеуде Ескі және Жаңа өсиеттерден көріністермен суреттелген көптеген ағаш қабырғалар бар. Бұл суреттер көп жылдар бойы жасырылып, тек соңғы реставрация кезінде ғана қайта табылды. Шіркеуде орган музыкасы кештері және екі жылда бір рет өткізілетін Наарден фотофестивалі сияқты көптеген мәдени шаралар өтеді. Turfpoortstraat 27 мекенжайында орналасқан Испан үйі (Spaanse Huis) бастапқыда көшіп келгендерді орналастыру үшін шіркеу ғимаратына айналдырылған. 1572 жылы испандық әскерлер бейбітшілік туралы ұсыныс тыңдауға жиналған шамамен 700 тұрғынды қырғынға ұшыратты. Испандықтар жиналған азаматтарға оқ атып, қалаға от қойып өртеп жіберді. Есіктің жоғары жағындағы және еден астындағы тақташа осы қырғынды еске түсіреді. 1615 жылы халық қайтадан орналасқаннан кейін, олар бұл жерде қалалық әкімдік салды. Ғимараттың бір бөлігі салмақтар мен өлшемдерді тексеруге жауапты муниципалдық кеңсе – De Waag (The Scales House) кеңсесіне берілді. Кейіннен ғимарат француз гарнизонына нан пісіру орны ретінде қызмет етті, күніне 1000-нан астам нан пісірілді. 1967 жылдан 1992 жылға дейін ол Коменский мұражайы ретінде пайдаланылды. Бүгінде тарихи ғимарат Вейгшаал мұражайы ретінде қызмет етеді. Наарден – Джон Амос Коменскийдің Клоостер-штраат көшесіндегі мазарында жерленген орын. Оның туған жері – Чехиядан көптеген келушілер осы жерге барып қайтады. Коменский біздің мектеп жүйемізді, сыныптар мен түрлі деңгейлерді енгізген адам ретінде танымал.

Көлік

Ең жақын станция - Наарден-Буссум теміржол станциясы, ондан Альмере, Аммерсфорт, Амстердам және Утрехт қалаларына поездар қатынайды.