Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саксофонист Сигурд Манфред Рашер (Rah sher; 15 мамыр 1907 - 25 ақпан 2001) - Германияда туған американдық саксофонист. Ол 20-ғасырлық классикалық саксофон репертуарын дамытуда маңызды тұлға болды.
American saxophonist
Sigurd Manfred Raschèr (pronounced 'Rah sher'; 15 May 190725 February 2001) was an American saxophonist born in Germany. He became an important figure in the development of the 20th century repertoire for the classical saxophone.
Ерте өмір
Сигурд Рашер Германияның Эльберфельд қаласында (қазіргі Вупперталдың бір бөлігі) дүниеге келді. Оның оқу ісін Арлесхайм қаласында бастады, Швейцария және жалғастырды Штутгартта, Германия, ол бітірген бірінші Waldorfschule. Біраз уақыт фортепиано үйренгеннен кейін, ол Штутгарттың музыка мектебіне (1928/1929) Филипп Дрейсбахпен кларнет оқуын бастады. Бір сұхбатында Рашер: "Мен қажеттілікке мойынсұнып, бейімділігіме емес, би тобында болу үшін саксофон ойнай бастадым. Осылай бірнеше жыл бойы жұмыс істегенімде, көңілім толастады. Мен қатты жаттыға бастадым, ақырындап оның ойлағаннан да көп мүмкіндіктері бар екенін түсіндім".
Sigurd Raschèr was born in Elberfeld, Germany (now part of Wuppertal), where his father, Hans August Raschèr (1880–1952), was temporarily stationed as a military physician. His schooling began in Arlesheim, Switzerland and continued in Stuttgart, Germany, where he graduated from the first Waldorfschule. After learning piano for some time, he decided to study clarinet with Philipp Dreisbach at the Stuttgart Hochschule für Musik (1928/1929). In an interview, Raschèr said, "Obeying necessity, not following my inclination, I started to play saxophone in order to be in a dance band. As I did this for a couple of years, I became more and more unsatisfied. I started to practice furiously and slowly found out that it had more possibilities than was usually thought of."
Еуропадағы мансап
1930 жылы Рашер Берлинге көшіп келеді. Берлиндегі филармонияға саксафоншы керек болған кезде, оны шақырды. Бұл жерде ол композитор және дирижер Эдмунд фон Боркпен (1906-1944), 1932 жылы оған концерт жазған. Борк концерті, оп. 6 саксфоны мен оркестр үшін, 1932 жылы 3 қазанда Германияның Ганновер қаласында өткен Жалпы неміс композиторлары фестивалінде орындалды. Бұл жетістікке жеткен Берлин радиосының симфониялық оркестрі 1933 жылы 6 қаңтарда Берлинде Рашермен бірге өнер көрсетті. Сол жылдың жазында Рашер Борк концертін тағы да Страсбургте Герман Шерхеннің Халықаралық музыканттар жұмыс конференциясында орындады, ал 1935 жылы ол Эдуард ван Бейнумның жетекшілігімен Амстердам концерттік ғимаратында орындады. 1933 жылы Гитлер билікке келген кезде, Рашердің досы Йохан Бентзон оны Данияның Копенгаген қаласына шақырды. 1934 жылы ол Швецияның Мальмё қаласында болды. Келесі төрт жылда ол Норвегияда, Италияда, Испанияда, Польшада, Англияда және Венгрияда концерттер берді. 1936 жылы сәуірде ол Халықаралық қазіргі заманғы музыка қоғамының (ISCM) XIV фестиваліне қатысып, Жак Ибердің "Концертино да камера" шығармасын премьералады. 1938 жылы ол Австралияға барып, 1939 жылы АҚШ-қа қоныс аударды.
In 1930 Raschèr moved to Berlin. He was called upon when the Berlin Philharmonic needed a saxophonist for a performance. This is where he met the composer and conductor Edmund von Borck (1906–1944), who composed a concerto for him in 1932. Borck's Concerto, Op. 6 for Saxophone and Orchestra, was performed at the General German Composers Festival in Hanover, Germany on 3 October 1932. It was such a success that the Berlin Radio Symphony Orchestra, under the baton of Eugen Jochum, gave a performance with Raschèr in Berlin on 6 January 1933. In the summer of the same year, Raschèr performed the Borck concerto again in Strasbourg at Hermann Scherchen's International Musician's Working Conference, and in 1935 he performed it with the Amsterdam Concertgebouw under the baton of Eduard van Beinum. As Hitler rose to power in 1933, Raschèr's friend, Johan Bentzon, whom he had met in Strasbourg, invited him to Copenhagen, Denmark, where Raschèr then taught at the Royal Danish Conservatory of Music. In 1934 he was in Malmö, Sweden. Over the next four years he performed concerts in Norway, Italy, Spain, Poland, England and Hungary. In April 1936 he participated in the XIV Festival of the International Society for Contemporary Music (ISCM), premiering the work Concertino da camera by Jacques Ibert. In 1938 he visited Australia, and in 1939 moved to the United States.
АҚШ-тағы мансап
Рашер 1939 жылы АҚШ-қа келіп, 1939 жылы 20 қазанда Серж Куссевицкийдің жетекшілігімен Бостон симфониялық оркестрімен Америкада дебют жасады. 1939 жылы 11 қарашада ол Нью-Йорк филармониясының жетекшісі сэр Джон Барбироллидің жетекшілігімен Карнеги залында солист болды. Сигурд Рашердің арнайы жинақтары мұрағаты қазіргі уақытта Фредониядағы Нью-Йорк мемлекеттік университетінде сақталады.
Raschèr arrived in the United States in 1939 and made his American debut on 20 October 1939 with the Boston Symphony Orchestra conducted by Serge Koussevitzky. On 11 November 1939 he was a featured soloist at Carnegie Hall with the New York Philharmonic under the baton of Sir John Barbirolli. The Sigurd Raschèr Special Collections Archive is currently held at the State University of New York at Fredonia.
Рашер саксофон квартеті
Қызы Карина, Линда Бангс және Брюс Вайнбергермен бірге Рашер 1969 жылы "Рашер саксофон квартеті" атты дүниежүзі бойынша өнер көрсеткен алғашқы классикалық саксофон ансамбльдерінің біріне негіз құрды. Ол квартеттің алғашқы он жылында Еуропа мен АҚШ-тың ірі концерт залдарында өнер көрсетті. "Вьендер Цайтунг" газетінде квартет "Саксофонның тәжсіз патшалары" деп аталды. Төртұтас Еуропаның барлық елінде, сондай-ақ Солтүстік Америкада, Оңтүстік-Шығыс Азияда және Австралияда өнер көрсетті. Бұл қазіргі таңда ең ұзақ уақыт жұмыс істейтін саксофон квартеті. Рашердің классикалық композиторларды талмай іздеуін квартет жалғастырып келеді, бұл 35 елдегі 300-ден астам композиторларды Рашер саксофон квартетіне шығармалар арнауға мәжбүр етті.
With his daughter Carina, Linda Bangs and Bruce Weinberger, Raschèr founded the Raschèr Saxophone Quartet in 1969, one of the first classical saxophone ensembles to perform worldwide. He remained with the quartet for its first ten years, during which it performed at major concert halls in Europe and the United States. The quartet was acclaimed by the Wiener Zeitung as the "Uncrowned Kings of the Saxophone". The quartet performed in all the countries of Europe, as well as North America, Southeast Asia, and Australia. It is the longest existing saxophone quartet. Raschèr's tireless pursuit of classical composers is continued by the quartet, which has led more than 300 composers in 35 nations to dedicate works to the Raschèr Saxophone Quartet.
Рашер саксофоны шеберханалары
1977 жылы өнерге шыққаннан кейін Рашер 80-ге толғанға дейін АҚШ-та және өзінің туған жері Германияда саксофонисттер топтарына апта бойы семинарлар өткізуді жалғастырды. Бұл семинарлар әдетте әр жастағы 40-тан 80-ге дейінгі ойыншыларды тартады және әдетте оның құрметтілері немесе бұрынғы студенттері оқытушылық лауазымдарды атқарған университеттерде өткізілді, мысалы, Джорджия университеті (1976 және 1977), Оңтүстік Миссисипи университеті, Джорджия мемлекеттік университеті, Юнион колледжі, SUNY Fredonia және Сиракуза университеті. Семинарларда шеберлік сабақтары, соло және квартеттер орындары, сондай-ақ барлық қатысушылардың "саксофон оркестрі" ретінде бірге ойнаған соңғы концерті болды. Соңғы АҚШ-тағы семинар 1992 жылы Йель университетінде, ал соңғы Еуропалық семинар 1993 жылы Германияның оңтүстігінде өтті.
After retiring from his performing career in 1977, Raschèr continued to give week long workshops to groups of saxophonists, both in the United States and his native Germany until well into his 80s. These workshops typically attracted between 40 and 80 players of all ages, and were usually held at universities where his admirers or former students held teaching positions, such as The University of Georgia (1976 & 1977), The University of Southern Mississippi, Georgia State University, Union College, SUNY Fredonia, and Syracuse University. Workshops featured master classes, performances by soloists and quartets, and a final concert featuring all attendees playing together as a "saxophone orchestra." The last U. S. workshop was held at Yale University in 1992 and the last European workshop was held in southern Germany in 1993.
Саксофонның дыбысы және сакссофонның ауызшасы
Рашер үшін маңызды тақырыптардың бірі - оның тоналдылық тұжырымдамасы. Ол классикалық музыкада саксофонды оның ойлап тапқан адамы Адольф Сакс ойлағандай дыбыстау керек деп есептеді. Сакс аспапты ойлап тапқан кезде аспаптың ауызшасының ішкі пішіні үлкен және дөңгелек деп белгілеген. Саксфондардағы барлық ауыздықтар 1940-жылдарға дейін осы стильде жасалды, содан кейін биг-бенд джаздың пайда болуы саксфонисттерді ауыздықтардың әртүрлі пішіндерімен тәжірибеге ұмтылуға мәжбүр етті. 1940-1960 жылдар аралығында классикалық саксофоншылар үшін аспапты жарқыраған және үзік дыбыс беретін тар камералы ауыздықтарды қолдану кең тараған болды. Сакссофонды ойнатушыларға сабақ бергенде немесе дәріс бергенде, Рашер қазіргі заманғы ауыздықтар Сакстың ойлағаны емес екенін және олардың шығаратын дыбысы, қатты енуді талап ететін джазшы үшін пайдалы болса да, классикалық музыкада орынсыз екенін атап өтті. Оның студенттері мен басқа да шәкірттері классикалық саксофонның қажетті дыбысы жұмсақ, дөңгелек дыбыс деп санады - бұл дыбыс тек үлкен, дөңгелек ішкі бөлмесі бар ауыз тесігімен ғана шығарылады (көбінесе "қазылған камера" деп аталады). Оның бұл саладағы табандылығы мен ашуы, әлемнің барлық классикалық саксофонисттері тар ауыздықтарға (параболалық кеңеймейтін саксфондармен бірге) және жарқын тонға ауысып жатқанда, классикалық саксофон әлемінің көпшілігімен дау-дамайға ұшырады. Оның классикалық саксофонисттердің көпшілігінен өзгешелігі басқа жолдармен болды; оның ішінде пиццакато техникасы ретінде шлеп тіліне деген талапты және оның флаттер тілін қолдануын қамтиды. 1970 жылы тар камералы ауыздықтар жалпыға танымал болды, ал ауыздық өндірушілер үлкен камералы ауыздықтарды шығаруды тоқтатты. Бұл Рашердің оқушыларына өздері қалаған дыбысты шығаратын ауызшаларды табу қиындық туғызды. Бір уақыт бойы тек 1920-1930 жылдары шығарылған үлкен камералы ауыздықтар болды, бұл Raschèr студенттерін ломбардтар мен ескі аспаптардың басқа көздерін іздеуге мәжбүр етті. Raschèr бұл ұсыныстың жетіспеушілігіне жауап ретінде 1920 жылдары америкалық саксофон өндірушілері Buescher, Conn және басқалардан оңай қол жетімді болған ауыздықтардың виртуалды көшірмесі болған "Sigurd Raschèr бренді" ауыздық жасау үшін өндірушіге қатысты. Рашердің ауызшасы әлі күнге дейін шығарылады.
One subject that was of great importance to Raschèr was his tonal concept. He believed that when used in classical music, the saxophone should sound as its inventor, Adolphe Sax, had intended. Upon inventing the instrument, Sax had specified the shape of the interior of the instrument's mouthpiece as being large and round. All saxophone mouthpieces were made in this style until the 1940s, when the advent of big band jazz made saxophonists experiment with different shapes of mouthpieces to get a louder and edgier sound. Between 1940 and 1960, it became common for classical saxophonists to use narrow chamber mouthpieces, which give the instrument a brighter and edgier sound. Whenever he taught or lectured to saxophone players, Raschèr emphasized that the modern mouthpieces were not what Sax had intended, and the sound they produce, while useful to a jazz player who requires a loud penetrating sound, was not appropriate in classical music. His students and other disciples felt that the desirable tone for a classical saxophone was a softer, rounder sound—a sound that can only be produced by a mouthpiece with a large, rounded interior (often referred to as an "excavated chamber"). His steadfast and irascible insistence in this area, while nearly all the world's classical saxophonists were moving to narrower mouthpieces (along with saxophones with a non parabolically expanding bore) and a brighter tone, resulted in quarrels with, and alienation from, the majority of the classical saxophone world. There were other ways in which his playing differed from the majority of classical saxophonists; these included his insistence on using the slap tongue as a pizzicato technique, and his use of flutter tonguing. By 1970, narrow chambered mouthpieces had become nearly universally popular, and mouthpiece manufacturers ceased production of large chambered mouthpieces. This meant that Raschèr's students had difficulty finding mouthpieces that would produce the tone they desired. For a period of time the only large chambered mouthpieces were ones that had been manufactured in the 1920s and 1930s, leading Raschèr students to search pawn shops and other sources of old instruments. Raschèr responded to this lack of supply by engaging a manufacturer to make a "Sigurd Raschèr brand" mouthpiece, which was simply a virtual duplication of the mouthpieces that had been readily available from American saxophone manufacturers Buescher, Conn and others in the 1920s. The Raschèr mouthpiece is still manufactured today.
Жоғары реңктер
Рашердің саксофонның кең ауқымына баса назар аударғаны ерекше маңызды. 1930 жылы ол саксафонда жетістіктерге жету үшін төрт октаваның диапазонына қол жеткізе алатынын көрсетті, бірақ сол кездегі бірнеше музыканттар екі жарым октавадан аспайтын диапазонды ойнаған. Бұл жоғарғы диапазон "altissimo регистр" деп аталды, бірақ Рашер өзі бұл терминді қолданудан бас тартып, оларды "жоғарғы тондар" деп атауға артықшылық берді. 1940 жылға дейін бірнеше музыканттар жоғары F-ден жоғары ойнаған, соның ішінде H. Бенн Хентон Конвей тобының 1911 жылы (жоғары D), Дик Стабиль, ерте джаз әртісі (жоғары F) және Жаша Гуревиц, ерте рециталист (жоғары F #). Рашер композиторларды осы кеңейтілген ауқымды пайдалануға шақырды. Ол осы "жоғарғы тондарды" меңгергенін көрсетуге құштар болды және осы тондарды қолдану - бұл әуендік емес, заңды музыкалық техника деп дәлелдеді. Бұл тақырыпта жазған "Саксофонға арналған ең үздік тондар" атты кітабы 1941 жылы жарық көрді және ол күні бүгінге дейін жоғары бағаланады. Жоғары F-тен жоғары тонды орындау техникасының саксафонның табиғи овертондық сериясында негізделгенін жақсырақ көрсету үшін ол Бюшер фабрикасына өзіне арналған арнайы аспап жасатты: саксафонның денесінде ешқандай тондық тесіктер жоқ. Бұл аспаптың суреті "Жоғарғы тондар" кітабының ішкі бетінде көрсетілген. Ол осы аспапта, сондай-ақ кәдімгі саксофонда кем дегенде 16 овертонды ойнау мүмкін екенін көрсетті және овертонды техниканы мұқият зерттеу кеңейтілген ауқымға ие болудың және жалпы дыбыс сапасын жақсартудың ең жақсы жолы екенін мәлімдеді. Кеңейтілген диапазон (альтиссимо регистрі) 20-шы ғасырдың ортасында өте даулы болды, ал Рашер классикалық саксофон қауымдастығында дау-дамай тудырды, өйткені аспапты ойлап тапқан Адольф Сакс аспапты осылай ойнатуды ниет етті. Рашер Сакс 1840 жылдары композиторларға үш октавалық диапазонды (жоғары С-ға дейін) көрсеткеніне дәлел келтірді. Алғашқы кезде саксафон қауымдастығының альтиссимус регистіріне қарсылық көрсеткеніне қарамастан, ол қабылданған техникаға айналды және оны барлық классикалық және джаздық саксафонисттер қолданады. Қиындыққа қарамастан, ол қазір жоғары оқу орындары мен колледж студенттеріне оқытылады және саксофон орындау мамандығы бойынша білім алуды қалаған кез келген оқушы үшін қажетті дағдыға айналды. Оның алғашқы онжылдықтарында көптеген саксофонисттер қарсылық білдірді, тіпті оның аспаптың жоғарыға қарай екі жарым октавадан жоғары көтерілуіне қарсы болды. Алайда композиторлар Рашердің ерекше дамытқан сөздік қабілетін көбірек қолдады. [1977 жылға қарай] оның саксофонның жоғары регистріне өмір бойы берілгендігі, оны қолданған көптеген композиторлар берген серпінмен бірге, кеңейтілген диапазонды қазіргі заманғы көркемдік саксофонның маңызды элементі ретінде орнатуға көмектесті.
Of special importance is Raschèr's emphasis on the extended range of the saxophone. As early as 1930 he demonstrated that an advanced player can achieve a range of four octaves on the saxophone, despite the fact that few players at that time ever played beyond the conventional range of two and a half octaves. This upper range became known as the "altissimo register," but Raschèr himself refused to use that term, preferring to call them "top tones." A few players played above high F before 1940, including H. Benne Henton of the Conway Band c. 1911 (to high D), Dick Stabile, an early jazz artist (to high F), and Jascha Gurewitz, an early recitalist (to high F#). Raschèr was vocal in encouraging composers to make use of this extended range. He was eager to demonstrate his command of these "top tones," and argued that the use of these tones was a legitimate musical technique, not a trick or novelty. His book on this subject, Top Tones for the Saxophone, was published in 1941 and remains highly regarded to this day. To better demonstrate that the technique of playing tones above high F had its basis in the natural overtone series of the saxophone, he had the Buescher factory create a custom instrument for him: a saxophone body with no tone holes at all. A picture of this instrument is seen on the inside page of the Top Tones book. He demonstrated that it was possible to play at least 16 overtones on this instrument, and on a conventional saxophone as well, and claimed that diligent study of the overtone technique was the best way to gain a command of the extended range and improve overall tone quality. The extended range (altissimo register) was highly controversial throughout the middle of the 20th century, and Raschèr stirred the controversy among the classical saxophone community by insisting that the instrument's inventor, Adolphe Sax, had intended the instrument to be played in this manner. Raschèr cited evidence that Sax had demonstrated a three octave range (up to a high C) to composers in the 1840s. Despite the initial resistance on the part of the saxophone community to the altissimo register, it has since come to be an accepted technique, and is utilized by nearly all classical and jazz saxophonists. Despite its difficulty, it is now commonly taught to advanced high school and college students, and has become a required skill for any student who desires a degree in saxophone performance. During the earlier decades of his career, many saxophonists resisted and even ridiculed his pioneering work in extending the upward range of the instrument beyond two and a half octaves. Composers, however, were more inclined to embrace this expanded expressive capability that Mr. Raschèr had singularly fostered. By [1977], his lifelong commitment to the saxophone's high register, coupled with the momentum provided by so many composers who used it, had served to establish the extended range as an essential element of modern artistic saxophone performance.|Ronald Caravan