Кіріспе

Америкалық кәсіби ұйым. The Authors Guild – Америкадағы жазушылардың ең көне және ең ірі кәсіби ұйымы, сөз бостандығы және авторлық құқықты қорғау мәселелері бойынша қорғаушылық қызмет көрсетеді. 1912 жылы Америка авторлар лигасы ретінде құрылғаннан бері, оның басқарма мүшелерінің арасында көркем, ғылыми және поэзия жанрындағы белгілі авторлар болды, олардың ішінде Нобель, Пулитцер сыйлықтарының және Ұлттық кітап сыйлығының көптеген иегерлері бар. Ұйымда 9000-нан астам мүше бар.

Бұл ұйым цензура және салық мәселелері бойынша ұлттық және штаттық деңгейде лоббилік жұмыс жүргізеді, сондай-ақ авторлардың авторлық құқықтарын қорғау мақсатында бірнеше маңызды сот процесін бастады немесе қолдады. Олардың бірі – Google миллиондаған авторлық құқыққа ие кітаптарды рұқсатсыз сканерлегеніне қатысты топтық сот ісінде, Authors Guild АҚШ-тың екінші апелляциялық округтік сотында шағымдану жолымен жеңіліске ұшырады. Authors Guild бірнеше рет ірі баспагерлердің бірігуі арқылы баспа индустриясының шоғырлануына қарсы күресті және баспагерлерге электрондық кітаптарға авторлық төлемдерді арттыруды талап етті.

Тарих

Америка авторлар лигасы Нью-Йорк қаласында "әдеби, драмалық, көркемдік немесе музыкалық бәсекедегі барлық авторлардың құқықтарын қорғау және осындай барлық авторларға кеңес беру және көмек көрсету" мақсатымен құрылды. 1921 жылы Америка драматургтар гильдиясы жеке ұйым ретінде бөлініп, сахналық және кейіннен радио драмаларын жазатын авторларды өкілдік етті. Авторлар гильдиясының бұрынғы кеңес президенттерінің қатарында роман жазушылар Перл С. Бак, Рекс Стоут, Скотт Туров, Дуглас Престон және Мадлен Л’Энгл, өмірбаян жазушылар Энн Эдвардс және Роберт Каро, журналистер Герберт Митганг және Дж. Энтони Лукас, балалар кітабының авторы Мэри Поп Осборн, сондай-ақ тарихшылар Уильям Ширер және Роберт Масси болды. 2014 жылы гильдия мүшелері Роксана Робинсонды президент, ал Джуди Блюмді вице-президент етіп сайлады. 2023 жылы гильдия мүшелері Майя Шанбах Лэнгті президент, ал Мэри Блайды вице-президент етіп сайлады.

Еркін жұмысшылар

2014 жылдың маусым айында гильдия 2000 жылы Америка журналистер және авторлар қоғамы, Ұлттық жазушылар одағы және 21 еркін жазушымен бірлесіп бастаған топтық сот ісі бойынша 18 миллион долларлық өтемақы туралы соңғы келісімге қол жеткізгенін жариялады. Сот талабында Lexis Nexis сияқты ірі электрондық дерекқорлар мыңдаған тәуелсіз авторлардың құқықтарын бұзды деген айып тағылды. Олардың туындылары алғашқыда The New York Times және Time журналы сияқты газеттер мен журналдарда жарияланып, кейін авторлардың келісімінсіз дерекқорларға қайта сатылды. Баспагерлер дерекқорлардың түпнұсқа басылған мақалалардың әділ "өзгертілген нұсқасы" екенін мәлімдеді, бірақ 2001 жылдың маусым айында АҚШ Жоғарғы Соты авторларға олардың цифрлық құқықтары үшін сыйақы төленуі керек деп шешім шығарды. Одан әрі сот процесі мен келіссөздер нәтижесінде тәуелсіз авторларға әр мақала үшін 1500 долларға дейін төлем жасалды. Нақты сома мақаланың АҚШ Авторлық құқық басқармасында тіркелген-тіркелмегеніне және тіркелген болса, қашан тіркелгеніне байланысты болды.

Google-пен келіспеушілік

2005 жылдың 20 қыркүйегінде Авторлар гильдиясы Герберт Митганг, Бетти Майлз және Дэниел Хоффманмен бірге Google-дің Book Search жобасы бойынша топтық сотқа шағым түсірді. Авторлар гильдиясының пікірінше, Google авторлық құқықты бұзып, әлі де авторлық құқықпен қорғалған кітаптардың цифрлық көшірмелерін жасап отырды. (Google бұл қолданылу АҚШ авторлық құқық заңына сәйкес әділ деп жауап берді.) 2008 жылдың 28 қазанында Авторлар гильдиясы, Америка баспагерлері қауымдастығы және Google Авторлар гильдиясы мен Google арасындағы дауды реттестік деп мәлімдеді. Google 125 миллион доллар төлеуге келісті, оның 45 миллион доллары рұқсатсыз сканерленген кітаптарының авторлық құқық иелеріне берілді. Google Book Search Келісімшарты Google-дің сканерлеу жобасына заңдық қорғау ұсынды, екі тарап та кітаптарды сканерлеу әділ пайдалану болып табыла ма, әлде авторлық құқықты бұзу болып табыла ма деген позицияларын өзгертпеді. Келісім сонымен қатар Google-ден авторлық құқық иелеріне төлемдерді бөлуге жауапты болатын Кітап құқықтарының тіркелімі деген жаңа реттеуші ұйым құруды көздеді. 2011 жылы аудандық сот судьясы Авторлар гильдиясы мен Google арасындағы келісімді қабылдамады, себебі ол бұл келісім авторлардың мүддесіне сай емес деп санайтын. 2015 жылдың қазан айында АҚШ-тың екінші апелляциялық соты Google-ді қолдады, сканерленген және жарияланған үзінділер кітаптардың бөліктерін онлайнға шығару арқылы авторларға зиян келтірмейді және бұл әділ пайдалану болып табылады деп шешті. 2015 жылдың желтоқсан айының соңында Авторлар гильдиясы Google-ге қарсы Жоғарғы сотқа шағым беру туралы өтініш білдірді, бұл ұзақ жылдар бойы Google Books қызметі үшін кітаптардан үзінділерді сканерлеуге және жариялауға авторлық құқық заңдары рұқсат бере ме деген мәселе бойынша болды. Бірақ 2016 жылдың сәуірінде Жоғарғы сот бұл істі қараудан бас тартты, төменгі соттың шешімін күшінде қалдырды.