Кіріспе

Үлкен жол қиылысының түрі

Үздіксіз ағынды қиылыс (CFI), сондай-ақ қиылыстың солға жылғарылған бұрылысы (XDL немесе DLT) деп аталады, бұл жол қиылысының баламалы дизайны. Қарсы бағыттағы қозғалысқа бұрылуға тырысатын көлік құралдары (оң жақтан жүретін елдерде солға; сол жақтан жүретін елдерде оңға) қиылысқа кірмес бұрын өтеді. Осылайша, қиылыста солға бұрылуға арналған сигнал қажет болмайды. Оның орнына, екі бағытта да қозғалатын көлік құралдары – тіке жүретіндер де, оңға немесе солға бұрылатындар да – жалпы жол ережелеріне/тоқтау белгісіне сәйкес келе алады. Бұл дизайн 2011 жылы басталған Федералдық автомобиль жолдары басқармасының «Күн сайын маңызды» бағдарламасының да бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Франсиско Миер жоғары орналасқан (көп деңгейлі) CFI торабын ойлап тапты. Одан кейін деңгейдегі торап нұсқасы пайда болды. 2000 жылдан бері 40-тан астам торап іске асырылды. Миер өзінің дизайнын патенттеді және осы дизайнға лицензия алу үшін төлем талап етті. Патент АҚШ-та 2003 жылдың 15 қазанында тоқтап қалды. Бұл жалпы конфигурация әр түрлі нұсқаларда әртүрлі жерлерде пайда болды, 1950 жылдардан бері АҚШ-та бағыттарды бөлу жүзеге асырылды, мысалы, Мичиган штатының Редфорд Чартер қалашығындағы Плимут жолындағы АҚШ 24-ші тас жолының Телеграф жолы бөлігі.

Австралия

Квинсленд штатының Голд-Кост қаласында Салерно көшесі, Бандалл жолы және Эшмор жолы қиылысында Австралияның алғашқы үздіксіз қозғалыс қиылысы орналасқан. Бұл қиылыс 2017 жылдың желтоқсан айында үздіксіз қозғалыс жүйесіне жаңартылды. Мельбурн қаласының орталық бизнес ауданына жақын орналасқан, солтүстік-оңтүстік бағытындағы маңызды артериялық жол – Ходдл көшесі бірнеше жылдан бері үлкен тығындарға тап болып келеді. Виктория штаты 2016/7 жылғы бюджетінде бірнеше қиылыстың үздіксіз қозғалыс қиылыстарына айналдырылатынын хабарлады. Ходдл көшесі бойындағы көптеген оңға бұрылыстар U-түріндегі бұрылыстармен алмастырылды, одан кейін қалаған көшеде солға бұрылу қажет. 2017 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Мур Парк ауданындағы Анзак Парад, Элисон Роуд және Дейси Авеню қиылысын үздіксіз қозғалыс қиылысына айналдыру ұсынылды.

Канада

Шарлоттаун айналма жолының Санкт-Петерс жолымен Шарлоттаундaғы қиылысы, Принс-Эдвард аралында 2020 жылдың 29 қарашасында ашылды.

Қытай

Шэньчжэнь қаласы Футиан ауданындағы Каитиан жолы мен Фухуа жолының қиылысы. 2017 жылдың 7 қазанынан бері жұмыс істейді.

Операциялық мәліметтер

Үлкен көлемді оң жақты қозғалыс қиылысындағы кешігудің бір бөлігі солға бұрылыстарға ыңғайласу үшін керек; түзу қозғалыс солға бұрылатын көліктерді күтуі тиіс, себебі олар түзу қозғалыс жолымен кесіседі. Ұдайы ағынды қиылыс солға бұрылыс қақтығысын қиылыстан шығарып, оны келісетін жолдың сигнал циклымен синхронизациялайды. Жанындағы схемада сол/оң жақты қозғалыс негізгі қиылыстан өтетін болса, солға бұрылатын көліктер қарсы қозғалыстың қарама-қарсы жағына бірнеше жүз метр қашықтықта өтеді. Бұл кесісу қақтығысын жояды. Егер негізгі қиылыстан солтүстік/оңтүстікке түзу қозғалысқа рұқсат берілсе, солтүстік/оңтүстікке солға бұрылу жолақтары да қиылыстар арқылы өте алады, себебі олардың жолдары енді кесіспейді. Барлық қозғалыс ағыны тұрақты қиылыстағыдай жол сигналдарымен реттеледі. Луизиана көлік департаментінің Батон-Руж ҰАҚ туралы мақаласында осы қиылыстың өте толымды схемасы бар. Бұрынғы жобамен салыстырғанда, Бангертер тас жолы/3500 Оңтүстік қиылысын қайта жобалау бір көлікке жылына 3,5 минут уақыты мен жанармайды үнемдейді, сондай-ақ жақын жердегі апаттардың саны 60%-ға төмендейді; сонымен қатар, бұл жоба ұқсас жобаға қарағанда 20 миллионнан 40 миллион долларға дейін арзанға түседі.

Параллель ағыны бар қиылысу

Параллельді ағынды қиылысу (PFI) – 2006 жылы патенттелген, CFI-ға ұқсас нұсқа. Ол солға бұрылатын көлік ағынын өзгеше ұйымдастырады; көлік орын ауыстырмай, керісінше, қиылысқа жақын солға, қарсы қозғалыстың сол жағындағы параллель жолға бұрылады. Алғаш рет мұндай қиылыс Нью-Джерси штатында, Нью-Джерсидің 168-ші және АҚШ-тың 130-шы тас жолының тоғысында, Хэддон және Камден қалалары арасында пайдаланылды.