Кіріспе

Саяхат құжаты
1997 жылғы 1 шілдеге дейін берілген саяхат құжаты.

Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының виза алу мақсатындағы жеке куәлігі – Гонконг Иммиграциялық департаментімен ұлттық паспорт ала алмайтын Гонконг тұрғындарына берілетін биометриялық саяхат құжаты. Ол әдетте жеті жылға жарамды. Олардың көп бөлігі Қытай Халық Республикасының азаматтарына беріледі, олар біржолғы рұқсаттама арқылы Гонконгқа көшіп келген, материктегі тұрақты тіркеуін (хукуо) жоғалтқан, сондықтан ҚХР паспортын ала алмайды, бірақ Гонконгта ХҚАА паспортына үміткер болу үшін қажетті 7 жыл тұрмаған. 2009–2010 жылдары виза алу үшін 54 554 жеке куәлік берілді. 2021 жылы барлығы 23 968 осындай құжат берілді.

Қолдану

Халықаралық саяхат құжаты ретінде Гонконгтың жеке куәлігі Гонконгқа кіру және одан шығу үшін қолданылуы мүмкін. Дегенмен, ол ресми паспорт болмағандықтан, белгілі бір шектеулер бар. Гонконгтың жеке куәлігінің иелеріне визасыз кіруді ұсынатын шетелдік елдер мен тәуелді аумақтардың саны шектеулі. Қытайдың материктік билігі Қытай азаматтарына берілген жеке куәліктерді Қытайға кіруге немесе транзиттен өтуге жарамды құжат ретінде қабылдамайды. Қоғамдық қауіпсіздік министрлігі Гонконгта тұрақты тұратын қытай азаматтарының Гонконг және Макао тұрғындары үшін материкке саяхаттау үшін материктік саяхат рұқсатын пайдалануы керек екенін нақтылайды. Гонконгтың тұрақты тұрғындары азаматтық статусына қарамастан, өздерінің тұрақты куәлігін пайдаланып Макаоға бір жылға кіре алады. Гонконгтың тұрақты емес тұрғындары, егер оларда жеке куәлік пен Гонконгтың жеке басын куәландыратын картасы болса, Макаоға 30 күнге кіре алады. Гонконгтың жеке куәлігін иеленушілер алдын ала кіру-шығу рұқсатын алуға міндетті. Теориялық тұрғыдан алғанда, танылған босқындар мен азаматтығы жоқ адамдар, егер оларда Гонконгтың жеке куәлігі болса, 180 күндік мерзім ішінде Германия мен Венгрияға 90 күнге дейін визасыз кіре алады. Германияда танылған босқындар визасыз кіру үшін олардың саяхат құжаты 1946 жылғы 15 қазандағы босқындарға саяхат құжаттарын беру туралы келісімнің немесе 1951 жылғы 28 шілдедегі босқындардың мәртебесі туралы конвенцияның талаптарына сәйкес бекітіліп, берілуі керек, ал азаматтығы жоқ адамдардың саяхат құжаты 1954 жылғы 28 қыркүйектегі азаматтығы жоқ адамдардың мәртебесі туралы конвенцияның талаптарына сәйкес берілуі тиіс. Алайда, Қытай Халық Республикасы 1951 жылғы босқындардың мәртебесі туралы конвенцияға қол қойған болса да, 1997 жылғы Хандаудан кейін Гонконг конвенцияны өзінің заңнамасына енгізбеді, сондықтан Гонконгтың иммиграциялық жүйесі босқындарды мойындамайды. Сол сияқты, Қытай Халық Республикасы да, Гонконг та 1954 жылғы азаматтығы жоқ адамдар туралы конвенцияға қол қоймаған. Осылайша, іс жүзінде Германияға визасыз келу құқығы ХКСР жеке куәлігінің иелеріне қолданылмайды. Дегенмен, Гонконгтың азаматтығы жоқ адамдары Венгрияға визасыз кіруге құқылы, себебі Венгрия үкіметі олардың ХКСР жеке куәлігін 1954 жылғы азаматтығы жоқ адамдар туралы конвенцияның талаптарына сәйкес беруді талап етпейді. Егер жеке куәліктің иесі I қосымшаға жататын мектеп оқушысы болса (яғни ол Шенген келісіміне қатысушы мемлекеттерде болу үшін виза алуы керек), онда ол 180 күндік мерзім ішінде 90 күнге дейін мектеп сапарының бөлігі ретінде мектеп мұғалімінің жетекшілігімен Мальтаға, Польшаға және Словакияға визасыз кіре алады. Бұл визасыздық жоғарыда аталған талаптарға сәйкес келетін Гонконгта тұратын кез келген I қосымшаға жататын азаматтарға (мысалы, ҚХР паспортына ие қытай азаматы) да қатысты. Алайда, мектеп оқушыларына арналған бұл визадан босату, егер ол азаматтығы жоқ болса, жеке куәліктің иесіне қолданылмайды, себебі ол I қосымшадағы елдің азаматы болу шарттарын орындамайды. Гонконгтың жеке куәлігінің кейбір иелері Қытай азаматы емес (олардың көпшілігі Қытайдың басқа аймақтарынан Гонконгқа көшіп келген жаңа иммигранттар және әдеттегі қытай паспортын алуға мүмкіндік таппаған), сондықтан олар шетелде Қытай Халық Республикасы үкіметі ұсынатын консулдық қорғауға құқылы емес. Алайда, Қытайдың шетелдегі өкілдіктері шетелде жүргенде жеке куәлік жоғалып кетсе немесе ұрланып кетсе көмек көрсете алады.