Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Үлкен ақ тісті құмырсқажегі (Crocidura russula) – Еуропа мен Солтүстік Африкада кездесетін шағын жәндікқоректі сүтқоректі. Бұл – ақ тісті құмырсқажегілердің ең көп таралған түрі. Бұл түр Жерорта теңізі, Нидерланды, Бельгия, Ирландия, Германия және Португалияда таралған; сонымен қатар, бастапқыда жеке түр ретінде сипатталған Гран-Канария аралындағы Осорио құмырсқажегі (Crocidura osorio), кейіннен әкелінген үлкен ақ тісті құмырсқажегінің популяциясы екені анықталды. Бұдан өзге, Жерорта теңізіндегі Ибица аралында үлкен ақ тісті құмырсқажегінің Crocidura russula ibicensis қосымша түрі кездеседі. 2008 жылдың сәуір айында үлкен ақ тісті құмырсқажегі Ирландияда да табылды. Оның табиғатындағы сүйікті ортасы – дала және орманды жерлер. Ол кішкентай ақ тісті құмырсқажегіден сәл ірілеу, бірақ көбінесе пигментсіз тістерін жақыннан қарап тексеру арқылы ғана ажыратуға болады.

Физикалық сипаттама

Үлкен ақ тісті құртты тістерінің пигментсіздігін мұқият қарап тексеру арқылы анықтауға болады. Басқа ақ тісті құрттар сияқты, C. russula-ның тістерінің ұштарындағы эмальде темір жиналмайды. Бұл түрдің жоғарғы жағы сұрғылт немесе қызғылт қоңыр, ал төменгі жағы сарғыш сұр түсті болады. Үлкен ақ тісті құрттар орташа мөлшердегі құрттарға жатады және салмағы шамамен 11-14 граммды құрайды.

Мінез-құлық

Үлкен ақ тістілер жартылай әлеуметтік сүтқоректілерге жатқызылады. Қыс айларында C. russula түрлері ұяларды бөлісіп пайдаланады және ұйқыға кетеді. Жұптасқан даралар өз аумақтарын бірлесіп қорғайды. Бұл түрдің қарым-қатынас жолдары туралы нақты мәліметтер жоқ, алайда дауыстық, денеге тигізу және химиялық сигналдар қолданылуы мүмкін.

Экожүйедегі рөлі

C. russula көптеген жануарлардың азығына жатады, бірақ оның көп болуы пигмейлік шыршалар сияқты басқа да шағын сүтқоректілердің санының азаюына алып келуі мүмкін. 2008 жылдың сәуір айында Ирландияда үлкен ақ тісті шымтезек табылғаннан бері оңтүстік аймақтарда жылдам тарады. Бұл түрдің енгізілуі қанағаттандырылмаған жыртқыштар, мысалы, сараңай бүркіттің қорғалуына мүмкіндік берсе, бұл жат сүтқоректі еуразиялық пигмейлік шырша сияқты кішкентай жергілікті түрлерге қауіп тудыруы мүмкін.