Ирандағы Әрмян монастырь кешендері: Сент-Степанос монастыры
Saint Stepanos Monastery
Ирандағы армян монастырі, Сен Степанос монастырі – ЮНЕСКО мұрасы. 9 ғ-да салынған, Сафавид дәуірінде қайта жаңартылған. Тарихы, орналасқан жері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сент-Степанос монастыры (, , کلیسای سن استپانوس, ), армян тілінде Магардаванк (Մաղարդավանք) деп те аталады, Иранның солтүстік-батысындағы Шығыс Азербайжан провинциясындағы Жұлфа қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 15 км қашықтықта орналасқан армян монастыры. Ол Иран мен Нахчиван шекарасының Иран жағында, Аракс өзенінің бойындағы терең шатқалда орналасқан. Монастырь алғаш рет тоғызыншы ғасырда салынған, содан кейін соғыстар мен жер сілкіністерінен зақымданғаннан кейін Сафави дәуірінде қайта жаңартылған. Бұл ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген Иранның әрмендік монастырлық кешендерінің құрамына кіреді.
The Saint Stepanos Monastery (, ; کلیسای سن استپانوس, ), also known in Armenian as Maghardavank (Մաղարդավանք), is an Armenian monastery located about 15 km northwest of the city of Julfa in the province of East Azarbaijan, northwestern Iran. It is situated in a deep canyon along the Araxes, on the Iranian side of the border between Iran and Nakhchivan. It was originally built in the ninth century, and was rebuilt during the Safavid era, after being damaged through wars and earthquakes. It is part of the Armenian Monastic Ensembles of Iran, which are inscribed on UNESCO's World Heritage List.
Тарих
Қасиетті Бартоломей елшісі бұл жерде Парфян империясы билігінде 62 жылы алғашқы шіркеуді құрды. Бірінші монастырь VII ғасырда салынды, ал кейіннен X ғасырда кеңейтілді. Монастырь 11-12 ғасырларда Селжүктер мен Византия империясы арасындағы соғыстар кезінде зардап шекті. XIII ғасырдың ортасында Чингисханның немересі Хулагу ханның моңғолдары аймақты жаулап алғаннан кейін, Армения шіркеуі мен Ильханат арасында бейбіт келісімге қол қойылды, және христиандар теңдік сақтады. Монастырь 13 ғасырдың екінші жартысында қалпына келтірілді, ал 1330 жылы Захария басшылығымен толығымен қайта жаңартылды. 14 және 15 ғасырларда Киелі Степанос монастыры мәдени және рухани ықпалының шарына жетті, дін, тарих және философия салаларында суреттер мен әсем безенділген қолжазбалар жасады. 15 ғасырдың басында жаңа Сафавид әулеті армяндарды қорғады, бірақ аймақ 1513 жылы Батыс Арменияға шабуыл жасаған Осман империясымен қақтығыстардың ортасында болды. 16 ғасырда монастырь біртіндеп құлдырады. 1604 жылы шаһ Аббас I аймақтың халқын қуды, соның салдарынан монастырь тасталып қалды. 1650 жылдан кейін Сафавидтер аймақты қайта басып алды, ал тасталып қалған монастырь 17 ғасырдың соңында қайта жаңартылды. XVIII ғасырдың басында аймақ Ресей империясының кеңеюіне ілікті. 1827 жылы Ереван ресейліктердің бақылауына көшті, ал Түркменчай шарты бойынша Иран мен Ресей арасындағы шекара кейіннен Аракс өзені бойымен белгіленді. Осының нәтижесінде халықтың бір бөлігі Ресей Армениясына күштеп көшірілді. Қажар билеушілері армяндарды қорғауды жалғастырды және 1819-1825 жылдар аралығында Киелі Степанос монастырын қайта құруға көмектесті. Монастырь 20 ғасырда бірнеше рет жаңартылды.
Saint Bartholomew the Apostle first founded a church at the site around AD 62, under the reign of the Parthian Empire. The first monastery was built in the seventh century, and was later expanded in the 10th century. The monastery was damaged during the wars between the Seljuks and the Byzantine Empire in the 11th and 12th centuries. Following the conquest of the region by the Mongols of Hulagu Khan, grandson of Genghis Khan, in the middle of the 13th century, a peace agreement was signed between the Armenian Church and the Ilkhanate, and the Christians maintained an equable situation. The monastery was restored in the second half of the 13th century, and was completely rebuilt under the leadership of Zachariah in 1330. By the 14th and 15th centuries, the Saint Stepanos Monastery was at the height of its cultural and intellectual influence, producing paintings and illuminated manuscripts in religion, history, and philosophy. In the early 15th century, the new Safavid dynasty protected the Armenians, but the region was at the center of the conflicts with the Ottomans, who invaded Western Armenia in 1513. The monastery gradually declined in the 16th century. Shah Abbas I expelled the inhabitants of the region in 1604, and the monastery was abandoned. After 1650, the Safavids reoccupied the region and the abandoned monastery was restored in the latter part of the 17th century. At the beginning of the 18th century, the region came under the expansion of the Russian Empire. Yerevan was conquered by the Russians in 1827, and per the Treaty of Turkmenchay, the border between Iran and Russia was subsequently established on the Araxes. Consequently, part of the population was forcefully displaced to Russian Armenia. The Qajar rulers continued to protect the Armenians, and encouraged the rebuilding of the Saint Stepanos Monastery between 1819 and 1825. The monastery underwent several restorations in the 20th century.