Кіріспе

Латихан (индонезиялық latihan kejiwaan; "рухани жаттығу") – рухани тәжірибе нысаны. Бұл – Субуд ұйымының басты тәжірибесі.

Шығу тегі

Бұл практиканың бастауы явандық "кебатинан" немесе "кежавен" дәстүрімен байланысты.

Іс-әрекет

Латихан (немесе жай ғана latihan) «рухани жаттығу» немесе «жанның жаттығуы» дегенді білдіреді. Бұл жаттығу ойластырылмайды, оқу арқылы немесе дайындықпен меңгерілмейді; ол әр адам үшін бірегей, ал оны «қабылдау» қабілеті оны істеп жүрген басқа адамның қатысуы арқылы, «ашылу» кезінде беріледі. Субуд мүшелері аптасына шамамен екі рет жергілікті орталыққа ерлер мен әйелдер бөлек қатысатын топтық латиханға барады. Бұл тәжірибе ашық кеңістіктегі бөлмеде немесе залда өтеді. Біраз уақыт үнсіз отырғаннан кейін, «көмекші» мүшелерге тұрып, босаңсуға шақырады, содан кейін жаттығудың басталғанын жариялайды. Практиктерге «іштен туындайтынға» мойынсұну, алдын ала ештеңе күтпеу кеңес беріледі. Ешқандай бейнеге назар аудармау, мантра оқымау, жаттығуды медитация немесе есірткі қолдану сияқты басқа әрекеттермен араластырмау, тек Құдайға немесе Алланың еркіне бағынуға ниеттену ұсынылады. (Бұл жерде «Құдай» сөзі кең және құрамдық мағынада қолданылады. Әркім өзіне көбірек сәйкес келетін түсіндірулерді таңдауға еркін.) Бөлмедегі басқаларға назар аудармау керек, әрқайсысы өз латиханын орындайды. Жаттығу кезінде практиктер физикалық және эмоционалдық тұрғыдан еріксіз қозғалатынын, дыбыс шығаратынын, жүре алатынын, би билейтінін, секіретінін, күлетінін, жылайтынын немесе басқа да әрекеттерді сезінуі мүмкін. Тәжірибе әртүрлі адамдар үшін әртүрлі болады, бірақ практик әрқашан толыққанды саналы болып, жаттығуды кез келген уақытта тоқтатуға құқылы. Сырттан қарағанда жаттығу көбінесе физикалық қозғалыстар мен дауыстық белсенділік ретінде көрінеді, олар уақыт өте келе және әртүрлі адамдар арасында өзгереді. Ол өздігінен жүзеге асады, мұғалім мен әдіс қатыспайды, тек топтық практикаға қатысты негізгі ережелерден басқа құрылымдалмаған. «Ашылу» деп аталатын алғашқы латиханға қатысу қабілеті тәжірибелі практиктердің қатысуымен беріледі. Ол әдетте шыдамдылық пен сенімге негізделген көзқарас, сондай-ақ ойлар мен сезімдерді жеңілдетуді қамтиды және тек дене, эмоциялар, сана немесе басқа да бір жаққа ғана емес, адамның барлық жағын қамтиды. Практиктер бұл жаттығуды рухани немесе психологиялық тұрғыдан пайдалы деп санайды, бұл жеке түсіндіру мен тәжірибеге байланысты, бірақ барлық практиктерге әсер етпейді және кейбіреулеріне кері әсер етуі мүмкін. Көптеген практиктер латиханды қазіргі қарқынды өмір салтына сай келетін мистикалық тәжірибеге тікелей қол жеткізудің жолы деп қарастырады.

Субудта қолдану

Субудтың негізін қалаушының пікірлері мүшелері арасында жиі айтылса да, ұйым латиханның мәні мен пайдасы туралы ешқандай доктринаны ресми түрде қолдамайды. Практикамен айналысушылар осы жаттығуды мүмкіндігінше аз теориямен немесе ойша кескіндермен жасаған абзал деп келіседі. Латиханды жеке орындауға болатындықтан, Субуд оны топтық түрде жүйелі жаттығулар арқылы ұйымдастырады. Әдетте, сессиялар аптасына екі-үш рет өткізіліп, екі жынысты бөліп, тридцать минутқа созылады. Субуд жаттығуды бастауға қатысты ресми, практикалық, алдын ала кеңес береді. Латихан сессияларын ұйымға мүше емес адамдардың бақылауына рұқсат етілмейді, себебі олар жеке болып саналады. Субудтың негізін қалаушы латиханға тән спонтанды қозғалыстардың, Квакерлер деп аталған Достар діни қоғамының алғашқы жиналыстарына ұқсас екенін айтқан.

Белсенді медитация

Бұл әдісті кейіннен көптеген рухани әдістерді қолданған Ошо (Бхағаван Шри Раджниш) қабылдады. Ол латинян ақыл-ойды тазартатын, бірақ толық емес және психикалық денсаулыққа қауіпті деп санайтын, себебі ол өзін-өзі бақылаудан айырылуға алып келеді. Сондықтан ол оны ұзақ "белсенді медитацияның" бір кезегі ретінде енгізді, "көзаяқ сананы" сақтауды ұсынды, латиняннан кейін толық демалыс кезеңін және алдынан өзіндік гипноздық трансты тудыруға бағытталған бірнеше техникалардың бірін қосты, сондай-ақ топтық жаттығуларда екі жыныстың бірге жаттығуын немесе қандағы көмірқышқыл газы деңгейін арттыруға арналған тыныс алу жаттығуын жасауды, содан кейін музыка қосып, 15 минут бойы стробоскоп жарығына қарауды ұсынды. Бұл екеуі де жүрек соғуының жиілігінен жеті есе жылдамдықпен орындалып, альфа толқынына ұқсас ми жағдайын тудыруға көмектеседі. Бұдан кейін сөзсіз дұға оқуға да болады. Ол бұл әдісті бұл тәсілде тәжірибелі адамның көмегімен үйренудің оңайырақ екенін мойындады.