Өнім тізбегін кешенді басқару: қоршаған ортаға тигізетін әсерді азайту жолдары

Кіріспе

Интегралды тізбекті басқару (ICM), сондай-ақ Интегралды тізбек басқару деп те аталады, өнім тізбектерінің қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайтуға бағытталған тәсіл. Мұндай өнім тізбегі шикізатты алу, өндіріс, пайдалану және қалдықтар фазаларынан тұрады. ICM-нің басты мақсаты – тізбек бойынша қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайту. Интегралды тізбекті басқару – тұрақты дамуға қол жеткізуге мүмкіндік беретін тәсілдердің бірі. Осы бағыттағы басқа тәсілдер – экологиялық із және DTO тәсілі. ICM тәсілінде тізбектегі барлық фазаларды ескеру қажет. Сондықтан, оны "оспақтан қабірге дейін" деген көзқарас ретінде қарастыруға болады. ICM тәсілін қолдану кезінде бірнеше кіріс және шығыстарды ескеруге болады. Мысалы: энергия ағындары, масса ағындары, материалдар, қалдық ағындары және шығарындылар. ICM-де материалдық циклдар мүмкіндігінше жабылуы керек, ал қалдықтар мен шығарындылардың қалған ағындары қабылданатын шектеулерде болуы керек. Сонымен қатар, ресурстарды пайдалануды ең төменгі деңгейде ұстау қажет. Интегралды тізбекті басқаруды Жеткізу тізбегін басқарумен немесе Интегралды Жеткізу тізбегін басқарумен шатастырмау керек. Бұл ұғымдардың басты мақсаты – қоршаған ортаға тигізетін әсерді азайту емес. ICM-нің маңызды ерекшелігі – өнім тізбегінің басқа кезеңдеріне көшуден аулақ болу. Мысалы, орындық өндірушісі жаңа өнімде қоршаған ортаға зиянды материалды қолданбауды шеше алады. Өндіруші бұл шешімді тұтынушы үшін қосымша артықшылық ретінде қарастыра алады, бірақ нәтижесінде шикізат жеткізушісі бірдей сападағы материалды өндіру үшін анағұрлым көп энергия жұмсауға мәжбүр болады. Мұның салдарынан тізбек бойынша қоршаған ортаны қорғауға қатысты жалпы азаю тоқтауы мүмкін. Интегралды тізбекті басқару тәсілінде мұндай жағдайларға жол берілмейді. Тізбекті жаңа саясат пен экономикалық немесе саяси ынталандырулар арқылы басқаруға болады. Сондықтан, өндіріс тізбегінің кіріс-шығысын түсіну қажет. Осы саясатты әзірлеу үшін бірнеше қадамдар жасалуы керек: Процестерді қажетті деңгейде талдау. Тізбектің шекараларын анықтау. Компаниялардың сыртындағы байланыстар да қарастырылуы керек пе? Қоршаған ортаның бір немесе бірнеше мәселесіне назар аудару керек пе, анықтаңыз. Материалдық немесе энергия ағындарының қайсысына басымдық беру керек екенін анықтаңыз. Тиімді жеткізу тізбегін басқару барлық бизнес және өндірістік процестерге әсер ете алады.

Integrated Chain Management (ICM), also known as Integral Chain Management, is an approach for the reduction of environmental impact of product chains. Such a product chain exists out of an extraction phase, a production phase, a use phase and a waste phase. The ultimate goal of ICM is a reduction of environmental load over the whole chain. Integrated Chain Management is one of the approaches that can be used to come to sustainable development. Other approaches in this line are the Ecological Footprint and the DTO approach. Within the ICM approach all phases within the chain must be considered. Therefore, it can be seen as a "cradle to grave" approach. Several inputs and outputs can be taken into account when applying the ICM approach. Such as: Energy flows, mass flows, materials, waste flows and emissions. Within ICM material cycles should be closed where possible and the remainder flows of emissions and waste should be brought within acceptable boundaries. Also the use of resources should be kept to a minimum. Integrated chain management should not be mixed up with Supply Chain Management or Integrated Supply Chain Management. These concepts do not have the reduction of environmental load as their main goal. An important aspect of ICM is that shifting to other phases in the product chain is avoided. For instance, a producer of chairs can choose to leave off an environment unfriendly material in a new product. The producer can even see this as an extra selling point for the customer, but as a consequence the supplier of raw materials has to use much more energy to produce a material with the same qualities. The result of this is that there may no longer be a net environmental reduction across the whole chain. Within the integrated chain management approach this is avoided. The chain can be managed by developing new policies and economical or political incentives. Therefore, one must have insight into the inputs and outputs of the production chain. Before these policies can be developed one must engage in several actions. Analyse the processes into a preferred level of detail
Determine the boundaries of the chain. Should links outside the companies be involved as well? Determine whether there should be a focus on just one or on several environmental problems
Determine on which material flows or energy flows there should be a focus. Effective supply chain management can impact virtually all business and production processes

Мысал

МКК тәсілін қолданудың мысалы – белгілі бір өнім саласында саясатты әзірлеу. Қалдықтар кезеңінде туындаған мәселелерге жауапкершілікті осы өнімдердің өндірушілеріне жүктеуге болады. Бұл өнім дизайнын жақсартуға және осы өнімдерді қалай нарыққа енгізу керектігін жаңаша түсінуге әкеледі. Мысалы, өнімді шығару үшін қосымша төлем алынуы мүмкін. Бүгінде радионың баға таңбасында мынандай жазу болуы мүмкін: "Бұл радионың құны 25 доллар, оның ішінде 3 доллар – кәдеге келтіру төлемі". Бұл әсерлер тізбек бойына көрінеді. Өндіруші қалдықтар кезеңінің шығындарын арттыратын ластаушы емес материалдарды таңдауға тырысады. Шикізат өндірушілер "таза" бастапқы өнімдерге деген сұраныстың өсуін қамтамасыз ету үшін өндіріс процесін жақсартуға ұмтылады. Ал тұтынушы өнімнің экономикалық қызмет мерзімі біткеннен кейін кейбір өнімдердің қоршаған ортаға басқаларына қарағанда күштірек әсер ететінін біледі.