Кіріспе

1999 жылғы Хоукен, Ловинс және Ловинс кітабы "Табиғи капитализм: Келесі өнеркәсіптік революцияны жасау" – Пол Хоукен, Амори Ловинс және Хантер Ловинс еңбегі. Ол ондаған тілге аударылды және Гарвард Бизнес Шығармаларында талданды.

Мазмұны

"Табиғи капитализм" еңбегінде авторлар жаһандық экономиканың табиғаттың табиғи ресурстарына және оның қамқорлығындағы экожүйелік қызметтерге тәуелді екенін сипаттайды. Табиғи капитализм – дәстүрлі "Өнеркәсіптік капитализмге" бағытталған сын, онда дәстүрлі капитализм жүйесі "өзінің есеп беру принциптеріне толық сәйкес келмейді. Ол өзінің капиталын сарқып, оны табыс деп есептейді. Ол пайдаланатын ең ірі капитал қорларына – табиғи ресурстар мен тірі жүйелерге, сондай-ақ адам капиталының негізі болып табылатын әлеуметтік және мәдени жүйелерге тиісті құн бермейді". Табиғи капитализм адам жасаған капиталдың өндірісі мен қолданылуы мен табиғи капиталдың сақталуы және қамтамасыз етілуі арасындағы тығыз байланысты мойындайды. Авторлардың пікірінше, Жердің құнды ресурстарымен осы маңызды қарым-қатынасты мойындау арқылы ғана бизнес және олар қолдайтын адамдар өмір сүруін жалғастыра алады. Олардың басты сұрақтары экономиканың теориялық қасиеттеріне қатысты, ол бизнес пен өнеркәсіп принциптерін көбірек шындыққа сәйкес келетіндей етіп ұйымдастырады, ал осының шындыққа айналу мүмкіндігін көру – аргументтің өзегі. "Табиғи капитализм" еңбегінің авторлары осындай таңдаулар жасау мүмкін екенін және "мұндай экономика бүкіл қоғам үшін керемет жаңа мүмкіндіктер ұсынады, тіпті келесі өнеркәсіптік революциядан да кем емес" деп мәлімдейді. Авторлардың айтуынша, "келесі өнеркәсіптік революция" төрт негізгі стратегияны қабылдауға байланысты: "тиімді өндірістік процестер арқылы ресурстарды үнемдеу, табиғи жүйелерде кездесетін материалдарды қайта пайдалану, құндылықтарды сандық көрсеткіштен сапалыққа ауыстыру және табиғи капиталға инвестиция салу, яғни табиғи ресурстарды қалпына келтіру және сақтау". Пол Хоукен "Табиғи капитализм" атты еңбегінің тақырыбының артындағы себебін түсіндірді. Ол бұл атаудың 1973 жылы Э.Ф. Шумахер алғаш рет қолданған "табиғи капитал" терминімен сөз ойыны жасау мақсатында болғанын айтты. Хоукен табиғи капитал тұжырымдамасын және оның қоғамға тигізер әсерін қолдады, сондықтан осы сөздің соңына екі мағыналы "изм" жалғауын қосты. Хоукеннің бұл ниетіне қарамастан, көптеген оқырмандар бұл сөз ойынын керісінше түсіндірді. Атауды дұрыс түсінбеген оқырмандар капитализм сөзін басты деп ойлады, сондықтан авторлар капитализмді ақтауға немесе қорғауға тырысып жатыр деген қорытындыға келді. Хоукен кейіннен осы шатасудан өкініш білдірді және ол коммерция мен кәсіпкерлік рухын қолдайтынын, бірақ таза капитализмге тән "ауруша" қасиеттерді қолдамайтынын мәлімдеді.