Кіріспе
Үлкен көпіршіктермен сипатталатын тері және байланыстырғыш тінінің аутоиммундық ауруы. Булозды пемфигоид (пемфигоидтың бір түрі) – әдетте 60 жастан асқан адамдарда кездесетін, эпидермис және дерма тері қабаттары арасындағы кеңістікте көпіршіктер (булла) пайда болуы мүмкін, қышымалы аутоиммундық тері ауруы. Бұл II типті гиперсезімталдық реакция ретінде жіктеледі, ол гемидесмосомаға қарсы антиденелердің түзілуімен байланысты, нәтижесінде кератиноциттердің базалық мембранаға жабысу қабілеті жоғалады.
Bullous pemphigoid (a type of pemphigoid) is an autoimmune pruritic skin disease that typically occurs in people aged over 60, that may involve the formation of blisters (bullae) in the space between the epidermal and dermal skin layers. It is classified as a type II hypersensitivity reaction, which involves formation of anti hemidesmosome antibodies, causing a loss of keratinocytes to basement membrane adhesion.
Белгілері мен симптомдары
Клиникалық тұрғыдан алғанда, ең алғашқы зақымданулар қызыл түсті, көтеріңкі бөртпеге ұқсап көрінеді, бірақ дерматиттік, нысана тәрізді, лихеноидтық, түйіндік немесе тіпті бөртпесіз (эссенциалдық қабыну) болуы мүмкін. Соңында, көбінесе жамбас аймағы мен қолдың ішкі бетінде, бірақ кейде дене және аяқ-қолдардың барлығы да зақымдануы мүмкін. Терінің кез келген бөлігі зақымдануға шалдығуы мүмкін. Ауыз қуысының зақымданулары аз жағдайларда ғана кездеседі. Ауру жедел дамуы мүмкін, бірақ айлар немесе жылдар бойы күшею мен жағсылу кезеңдерімен жалғасуы мүмкін. Басқа да бірнеше тері аурулары ұқсас белгілермен көрінуі мүмкін. Дегенмен, милиялар эпидермолиз булоза аквизита жағдайында жиірек кездеседі, себебі антигендік мақсаттар тереңде жатыр. Орталық ойысы бар немесе ортасы құлап кеткен көпіршіктермен сақина тәрізді пішін сызықтық IgA ауруын көрсетеді. Никольский белгісі теріс, пемфигус вульгарис сияқты емес, онда ол оң болады.
Себептер
Бұлалық пенфигоидтың көп жағдайында нақты себепші факторлар анықталмайды. Пемфигоидтың пайда болуы кейбір дәрі-дәрмектермен де байланысты, оның ішінде фуросемид, стероид емес қабынуға қарсы препараттар, DPP 4 ингибиторлары, каптоприл, пеницилламин және антибиотиктер. Автоантителолар дистонинге, сондай-ақ бұлалық пенфигоид антигені 1 деп аталатын, және/немесе XVII типті коллагенге, сондай-ақ бұлалық пенфигоид антигені 2 деп аталатын, гемидесмосомалардың құрамдас бөлігіне бағытталған. Дистониннің өзге бір түрі невропатиямен байланысты. Диагноз 3 критерийдің кемінде 2-сі оң нәтиже көрсетуіне негізделеді (3-тен 2-і): (1) қышыну және/немесе терідегі басым көпіршіктер, (2) тері биопсиясының тікелей иммунофлуоресценттік микроскопиясы (DIF) арқылы сызықтық IgG және/немесе C3c жинақталуы (тісті пішінде) және (3) сарысу үлгісінде адамның бөлінген терісіндегі (IIF SSS) жанама иммунофлуоресценттік микроскопия арқылы эпидерма жағының оң боялуы. Кәдімгі H&E бояуы немесе ELISA тестілері бастапқы диагнозға қосымша мән қоспайды.
Емдеу
Емдеуге клобетазол және галобетазол сияқты жергілікті стероидтар жатады, олар кейбір зерттеулерде жүйелік, яғни таблетка түріндегі терапиямен бірдей тиімді және одан да қауіпсіз деп дәлелденген. Тетрациклин немесе эритромицин сияқты антибиотиктер де ауруды бақылауға көмектеседі, әсіресе кортикостероидтарды қолдануға болмайтын науқастарда. 2010 жылы (2023 жылы жаңартылған) жүргізілген 14 рандомизацияланған бақыланатын сынақтардың мета-талдауы оральды стероидтар мен күшті жергілікті стероидтардың тиімді емдеу екенін көрсетті, бірақ олардың қолданылуы жағыннан әсерлермен шектелуі мүмкін, ал жергілікті стероидтардың төмен дозалары орташа ауырлықтағы булозды пемфигоидты емдеу үшін қауіпсіз және тиімді.
Болжам
Бұлбты пемфигоид бірнеше айдан көп жылға дейінгі кезеңде емсіз де өздігінен сауығып кетуі мүмкін. Кейбір дереккөздерде бұл ауру еркектерге әйелдерге қарағанда екі есе жиірек кездеседі десе, ал басқалары жыныстар арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін хабарлайды. Иттер, мысықтар, шошқалар, жылқылар және адамдар сияқты көптеген сүтқоректілерге де бұл ауру ұғуы мүмкін. Иттерде бұл өте сирек кездеседі; әлем бойынша орташа есеппен әр жылы үш жағдай диагностикаланады.
Зерттеу
Булозды пенфигоидтың жануарлар модельдері трансгендік техникалар арқылы екі белгілі автоантиген – дистонин және XVII коллаген гендері жоқ тышқандар жасау үшін жасалды.