Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаки Р. Мадхубути (23 ақпан 1942 жылы Дон Лютер Ли ретінде туған) – афроамерикалық автор, педагог және ақын, сондай-ақ баспагер және қара үлгісіндегі кітап дүкенінің иесі. Ол 1967 жылы құрылған және АҚШ-тағы ең көне тәуелсіз қара нәсілді баспа үйі саналатын Third World Press баспасын іске қосуымен ерекше танымал. Мадхубути – іздестіріліп жүрген ақын және лектор, ол семинарлар өткізіп, АҚШ және шетелдегі мыңдаған колледждерде, университеттерде, кітапханаларда және қоғамдық орталықтарда қонақ спикер немесе баяндама жасаушы ретінде қызмет еткен. "Хаки" есімі "әділ" немесе "әділдік" мағынасын білдіреді, ал "Мадхубути" есімі "нақты, дәл және сенімді" дегенді білдіреді, екі есім де суахили тілінен алынған. Ол 1974 жылы есімін өзгерткен.
American poet (born 1942)
Haki R. Madhubuti (born Don Luther Lee on February 23, 1942) is an African American author, educator, and poet, as well as a publisher and operator of black themed bookstore. He is particularly recognized in connection with the founding in 1967 of Third World Press, considered the oldest independent black publishing house in the United States. Madhubuti is a much sought after poet and lecturer, and has convened workshops and served as guest/keynote speaker at thousands of colleges, universities, libraries and community centers in the U. S. and abroad. The name Haki means "just" or "justice," and Madhubuti means "precise, accurate and dependable," both names deriving from the Swahili language. He changed his name in 1974.
Алғашқы жылдар және білім
Арканзас штатының Литтл-Рок қаласында туған Дональд Лютер Ли 1974 жылы Африкаға сапар жасағаннан кейін Мадхубути суахили есімін қабылдады. Мадхубути өзінің шығармашылығы мен қара әдебиеті мен өнеріне деген қызығушылығының негізгі күші – анасы Максин екенін айтады. 1960 жылдан 1963 жылға дейін АҚШ армиясында қызметтенгеннен кейін Мадхубути Айова университетінің беделді Айова жазушылар шеберханасынан Көркем өнер магистрі дәрежесін алды.
Born Donald Luther Lee in Little Rock, Arkansas, Madhubuti adopted his Swahili name after visiting Africa in 1974. Madhubuti claims that his mother, Maxine, is the prime force behind his creativity and interest in black literature and arts. After serving in the United States Army from 1960 to 1963, Madhubuti received a Master of Fine Arts degree from the prestigious Iowa Writers' Workshop at the University of Iowa.
Қара өнер қозғалысы мен Үшінші әлем баспасөзі
Мадхубути ерте жасында Рихард Райт сияқты Қара өнер қозғалысының (BAM) өкілдеріне қатты қызығушылық танытып, олардың ықпалында болды. Қара ғалымдарға арналған ресурстар мен мекемелердің жетіспеушілігін сезінген Мадхубути тәуелсіз Қара мекемелерін қолдаушылардың біріне айналды. 1967 жылдың желтоқсан айында Мадхубути Каролин Роджерс және Джохари Аминимен Чикагоның оңтүстік бөлігіндегі пәтердің жертөлесінде кездесіп, «Үшінші әлем» баспасын құрды, ол афроамерикалық әдебиетті таратуға арналған болатын. Жылдар өткесін, бұл баспа Пулитцер сыйлығының иегері Гвендолин Брукс, сондай-ақ Амири Барака, Соня Санчес, Стерлинг Плампп және Перл Клиджтің еңбектерін жариялады.
Madhubuti became deeply interested in and influenced by Black Arts Movement (BAM) figures such as Richard Wright at an early age. Recognizing the lack of resources and institutions dedicated to black scholars, Madhubuti has become a leading proponent of independent Black institutions. In December 1967, Madhubuti met with Carolyn Rodgers and Johari Amini in the basement of a South Side Chicago apartment to found Third World Press, an outlet for African American literature. Over the years, this press would publish works for Pulitzer Prize winning author Gwendolyn Brooks, as well as Amiri Baraka, Sonia Sanchez, Sterling Plumpp and Pearl Cleage.
Жазу стилі мен басылымдары
Гвендолин Брукстің шығармашылық мұрагерінің күшті ықпалында болған Мадхубутидің поэзиясы да ритмикалық, тәжірибелік стильмен және көбінесе еркін өлең түрінде ерекшеленеді. Брукс сияқты, Мадхубутидің поэзиялық библиографиясы да оның мансабы бойында жеке бастан саяси мәселелерге қарай өзгеруімен сипатталады. Ол оған көптеген өлеңдер арнады және Гвендолин Брукс атындағы Қара әдебиеті мен шығармашылық жазу орталығының негізін қалаушысы және бұрынғы директоры болып табылады. Жылдар бойы ол 28 кітап жариялады (олардың кейбіреулері бұрынғы "Дон Л. Ли" есімімен шығарылған) және поэзия мен ғылыми еңбектердің әлемдегі ең көп сатылатын авторларының бірі болып қала береді, кітаптарының жалпы саны 3 миллионнан астам. Оның кейінгі кітаптарына "Жерді иелену: Раса, ашу, зорлау, құтқару" (1994), "Негізгі жұмыс: 1966–1996 жылдардағы жаңа және таңдалған өлеңдер" (1996) және "Жүрек махаббаты: Той мен махаббат өлеңдері" (1998) кіреді. Мадхубути сонымен қатар Галерея 37-ден шыққан әдеби еңбектердің екі томын редакциялады: "Рухты босату" (1998) және "Сәтті сипаттау" (2000). Оның өлеңдері мен эсселері 1997 жылдан 2001 жылға дейін 30-дан астам антологияда жарияланды. Сондай-ақ ол "Қатты жазбалар: Ерекше қара еркектерді қалыптастыруға шақыру" (2002) кітабын жазды. Оның ең танымал еңбегі, афроамерикалық қоғамдық мәселелерге арналған ғылыми еңбек "Қара ерлер: ескірген, жалғыз, қауіпті ме?" : "Африкалық америкалық отбасылардың өзгеруі" 1990 жылы жарық көрді және 1,000,000-нан астам данасы сатылды.
Heavily influenced by his creative predecessor Gwendolyn Brooks, Madhubuti's poetry is similar marked by a rhythmic, experimental style, frequently in the free verse form. Also like Brooks, Madhubuti's poetic bibliography is characterized by a shift from the personal to the political over the span of his career. He has dedicated a number of poems to her and is the founder and previously the director emeritus of the Gwendolyn Brooks Center for Black Literature and Creative Writing. Over the years, he has published 28 books (some under his former name, "Don L. Lee") and remains one of the world's best selling authors of poetry and non fiction, with books in print in excess of 3 million. His subsequent books include Claiming Earth: Race, Rage, Rape, Redemption (1994), GroundWork: New and Selected Poems 1966–1996 (1996), and HeartLove: Wedding and Love Poems (1998). Madhubuti has also co edited two volumes of literary works from Gallery 37: releasing The Spirit (1998), and Describe the Moment (2000). His poetry and essays were published in over 30 anthologies from 1997 to 2001. He also wrote Tough Notes: A Healing Call For Creating Exceptional Black Men (2002). Perhaps his most famous work, Black Men: Obsolete, Single, Dangerous? : The African American Family in Transition, a nonfiction book about African American social issues, was published in 1990 and has sold more than 1,000,000 copies.
Жеке өмір
Мадхубутидің 2005 жылы жарық көрген "Сары-қара" кітабы – өмірінің алғашқы 21 жылын баяндайтын автобиографиялық роман. Қазіргі уақытта ол Чикаго қаласында әйелі Сафиша (Кэрол Д. Ли)мен бірге тұрады, ол Норт-Уэстерн университетінің зейнеткер профессорларының бірі.
Madhubuti's 2005 book, Yellow Black, is an autobiographical novel detailing the first 21 years of his life. He currently resides in Chicago with his wife Safisha (Carol D. Lee), Professor Emerita at Northwestern University.