Австралияда метрикалық жүйеге көшу

Кіріспе

Австралияда метрикалық өлшеу жүйесін қабылдау

Австралияда метрикалау 1966 жылы ондық валюта кеңесінің қолдауымен ондық валютаға көшу арқылы тиімді басталды. Өлшемдерді метрикалау 1971 жылы Метрикалық түрлендіру кеңесінің басшылығымен басталды және кеңес 1981 жылы таратылғанға дейін белсенді түрде жүргізілді. 1970 жылға дейін Австралия көбінесе Ұлыбританиядан мұраға алған британдық өлшем бірліктерін пайдаланды. 1970 мен 1988 жылдар аралығында британдық өлшем бірліктері заңды түрде қолданылудан алынып тасталды және Халықаралық жүйедегі бірліктерге (SI) ауыстырылды, бұл заңнама және мемлекеттік органдар арқылы жеңілдетілді. Қазіргі таңда Австралияда SI бірліктері ғана заңды өлшем бірліктері болып табылады. Австралияның метрикалық жүйеге сәтті көшуі Жаңа Зеландиядағы метрикалауға ұқсас, бірақ АҚШ және Ұлыбританиядағы метрикалаудан өзгеше.

Тарих

Австралияның федерация құрғаннан кейінгі алғашқы Парламентінде метрикалық жүйені қабылдау мәселесі талқыланғанымен, метрикалық бірліктер Австралияда алғаш рет 1947 жылы Австралия Метр конвенциясына (немесе Конвенция дю Метр) қол қойылғанда заңды түрде қолданыла бастады. Дегенмен, Империялық салмақтар мен өлшемдер 1970 жылдарға дейін, Ұлттық үкімет метрикалық жүйеге көшуді бастағанға дейін кеңінен қолданылып келді. Кейіннен SI бірліктері Австралияның өлшем стандарттарының негізі ретінде қабылданды және Австралияның заңды өлшем бірліктері ретінде бекітілді. 1968 жылы Кит Лаутт төрағалық еткен Австралия Сенатының арнайы комитеті "салмақтар мен өлшемдер" метрикасын зерттеді және Австралияның метрикалық жүйеге көшуінің практикалық және тиімді екеніне бір ауыздан келісті. Олардың қарастырған мәселелерінің бірі – "метрикалық жүйенің өзіндік артықшылықтары", оның арқасында өлшеу процесі жеңілдеді және "көбінесе тиімділік айтарлықтай артты". Білім беру саласында реформа "математика мен ғылымды оқытуды жеңілдетіп, біріктіруге, қателерді азайтуға, оқыту уақытын үнемдеуге және физиканың негізгі принциптерін жақсырақ түсінуге" мүмкіндік беретіні айтылды. 1968 жылы Австралия экспортының 75% астамы метрикалық жүйе қолданылатын елдерге жіберілді, сонымен қатар, сол кезде барлық елдер (АҚШ-тан басқа) метрикалық жүйеге көшкен немесе оған көшуде екені белгілі болды. Сондай-ақ, Австралияның үлкен көші-қон бағдарламасының нәтижесінде, 16 жастан асқан халықтың 10% Австралияға келгенге дейін метрикалық жүйені қолданған. Олар мектеп оқушыларының метрикалық жүйемен жақсы таныс екенін де атап өтті, себебі ол көп жылдар бойы мектептерде оқытылып келді. 1968 жылға қарай, Австралияның өнеркәсіп саласында метрикалық жүйеге көшу процесі жолға қойылған еді. Фармацевтикалық өнеркәсіп 1965 жылы метрикалық жүйеге көшкен, ал химия және электроника салаларының көп бөлігі метрикалық бірліктерде жұмыс істеді, себебі соңғылары үшін империялық бірліктер болған жоқ. Елдің ірі автомобиль өндірушілерінің бірі үкімет метрикалық жүйеге көшу туралы шешімін жариялағанға дейін метрикалық жүйеге көшу ниетін білдірген болатын. "Бұл өзгеріс өнеркәсіптік тәжірибелерді ұтымды және заманауи етуге, сондай-ақ Австралияның техникалық стандарттарын халықаралық деңгейдегі стандарттармен үйлестіруге бірегей мүмкіндік берді". 1973 жыл – Барлық бастауыш мектептерде тек метрикалық жүйе оқытыла бастады: көптеген мектептер бірнеше жыл бойы екі жүйенің (империялық және метрикалық) біріктірілген курсын оқытқан. Барлық орта мектептерде метрикалық жүйе қолданылатын болды. 1974 жыл – Өнеркәсіп салаларында кең ауқымды өзгерістер жасалды, оның ішінде жиналған астық, сүт өнімдері, жұмыртқа, құрылыс, ағаш, қағаз, баспа, метеорологиялық қызметтер, пошта байланысы, байланыс, автомобиль көлігі, туризм, тоқыма, газ, электр энергиясы, геодезия, спорт, сумен жабдықтау, тау-кен, металлургия, химия, мұнай және автомобиль қызметтері. Жыл соңына дейін спиртті сусындардан басқа барлық сусындар метрикалық бірліктерге ауыстырылды. Жол белгілерін ауыстыру шілде айында жүзеге асырылды, бұл үшін халықты дайындау мақсатында жарнамалық кампания ұйымдастырылды. 1976 жыл – Құрылыс және құрылыс индустриясы қаңтар айына дейін метрикалық өлшемдерге көшуді аяқтады (екі жыл ішінде). 1977 жыл – Барлық тауарлар метрикалық бірліктермен таңбаланды, сондай-ақ әуе көлігі, азық-түлік, энергетика, станок жасау, электроника, электротехника және тұрмыстық техника өндірісі салалары метрикалық жүйеге көшті. 1987 жыл – Мүлік индустриясы, соңғы ірі индустрия, метрикалық жүйеге көшті. 1988 жыл – Батыс Австралия толыққанды өзгерісті жүзеге асырғаннан кейін, метрикалық жүйеге көшу бүкіл ел бойынша аяқталды және метрикалық жүйе Австралиядағы заңды өлшемдердің жалғыз жүйесі болды.

Although there was debate in Australia's first Parliament after federation to consider adopting the metric system, metric units first became legal for use in Australia in 1947 when Australia signed the Metre Convention (or Convention du Mètre). However, Imperial weights and measures were most commonly used until the Commonwealth government began the metric changeover in the 1970s. SI units were subsequently adopted as the basis for Australia's measurement standards, whereby they were defined as Australia's legal units of measurement. In 1968, a Select Committee of the Australian Senate chaired by Keith Laught examined metric "Weights and Measures" and came to the unanimous conclusion that it was both practical and desirable for Australia to change to the metric system. Some of their considerations included the "inherent advantages of the metric system" that meant that weighing and measuring was facilitated, "often with substantial increases in efficiency". Educationally, the reform would "simplify and unify the teaching of mathematics and science, reduce errors, save teaching time and give a better understanding of basic physical principles". In 1968, more than 75% of Australia's exports went to metric countries, and at that time it was noted that all countries (except the United States) were metric or were converting to the metric system. It was also noted that because of Australia's large migrant program, more than 10 per cent of people over 16 years of age had used the metric system before coming to Australia. They also noted that school pupils were widely familiar with the metric system because it had been taught in the schools for many years. By 1968, metrication was already well under way in Australian industry. The pharmaceutical industry had metricated in 1965, and much of the chemical and electronics industries worked in metric units, as there were no imperial units for the latter. One of the country's major automobile manufacturers had already declared its intention to metricate before the Government announced its decision to change to the metric system. "The change itself provided a unique opportunity to rationalise and modernise industrial practices and bring Australia's technical standard specifications into accord with those adopted internationally". 1973 – All primary schools were teaching the metric system alone: many had been teaching both imperial and metric for some years. All secondary schools were now using the metric system. 1974 – Large scale conversion across industries, including packaged grains, dairy products, eggs, building, timber, paper, printing, meteorological services, postal services, communications, road transport, travel, textiles, gas, electricity, surveying, sport, water supply, mining, metallurgy, chemicals, petroleum, and automotive services. Most beverages, aside from spirits, also converted to metric units by the end of the year. The conversion of road signs took place in July, aided by a publicity campaign to prepare the public. 1976 – The building and construction industry completed its change to metric measurements (within two years) by January. 1977 – All packaged goods were labelled in metric units, and the air transport, food, energy, machine tool, electronic, electrical engineering, and appliance manufacturing industries converted to metric. 1987 – The property industry, the last major industry holdout, converted to metric. 1988 – With Western Australia fully implementing the change, metrication was completed nationwide and the metric system became the only system of legal measurements in Australia.

Метрлік конверсия тақтасы

Метрикаға қарсылық кеңінен таралмаған.

Ат жарысының өлшеуі

Алғашқы өзгерістердің бірі ат жарысын метрикалық жүйеге көшіру болды. Бұған себеп, фурлонг (бір мильдің сегізден бірі) шамамен 200 метрге жуық болды. Сондықтан Мельбурн кубогының ұзындығы 2 мильден 3200 метрге дейін өзгертілді, бұл 19 метрге немесе шамамен 0,6 пайызға азайды. Алғашқы метрикалық Мельбурн кубогы 1972 жылғы қарашада өткізілді.

Ауа райы туралы хабарлау мен болжауларды өлшеу

Австралия Метеорология бюросы ауа райы туралы хабарлау және болжамдар үшін метрикалық жүйені енгізуге шақырылғанда, оның қоғамдық байланыс жөніндегі өкілі Годфри Вайзман халықты оқыту үшін бірқатар әуенді ұрандар ойлап тапты. Ол температураны Цельсий градусымен сипаттау үшін «мұздай бестіктер», «қытырған ондықтар», «жағымды жиырмалықтар», «қандырып жібергіш отыздалықтар» және «қайнатар қиырқырықтар» терминдерін қолданды. Бұл өте табысты болды, себебі көп ұзамай халық сипаттамалардың маңыздылығын түсінді. Осы науқанның аяқталуымен, ауа райы туралы хабарлар мен болжамдар бір ай бойы Фаренгейт және Цельсий екі түрінде де берілді. Содан кейін, 1972 жылдың 1 қыркүйегінен бастап температура тек Цельсий бойынша өлшенді. Сол сияқты, желдің жылдамдығы 1973 жылдың 1 сәуірінен бастап сағатына километрмен (км/сағ) және жауын-шашын миллиметрмен, ал өзендердің, қардың тереңдігі мен толқындардың биіктігі 1974 жылдың 1 қаңтарынан бастап метрмен көрсетілді.

Жол белгілерінің өлшеуіштері

Австралияда метрикалық жүйеге көшудің маңызды және көзге көрінетін белгісі – жол белгілерінің және олармен байланысты жол қозғалысы ережелерінің өзгеруі болды; осы өзгеріс үшін белгіленген "М күні" 1974 жылдың 1 шілдесі еді. Мұқият жоспарлаудың арқасында, Австралиядағы жол белгілерінің көбі бір айдың ішінде жаңа жүйеге ауыстырылды. Бұл, өзгеріске дейін ескі үлгідегі белгілермен қатар жабық метрикалық белгілерді орнату арқылы, содан кейін ескі белгіні алып тастап, ауыстыру айында метрикалық белгіні ашу арқылы іске асырылды. Барлық жол белгілерін бірден ауыстыру мүмкін болмаса да, осы қысқа мерзімде жылдамдық шектеу белгісінің мағынасы туралы қандай да түсініспеушіліктерге жол берілмеді. Себебі, бұрынғы миль/сағ белгілері ақ түсті фонда қара түспен және тікбұрышты пішінде болған, қазіргі АҚШ-тағы жылдамдық белгілері сияқты, ал оларды алмастырған км/сағ белгілері жылдамдық шегін көрсететін сан қызыл шеңбердің ішінде көрсетілген, Еуропада қолданылатындай. Осы кезеңде жол бойындағы қашықтықты көрсететін белгілер де өзгертілді. Алыстықты мильмен немесе километрмен көрсетудегі жаңсақтықты болдырмау үшін, жаңа үлкен қашықтық белгілеріне уақытша сары тақта орнатылды, онда "км" символы көрсетілген. Бұл тақталар пошта бөлімдері, полиция бөлімдері және көлік тіркеу орындары арқылы таратылды. "Өзгеріске бір жылдай уақыт қалғанда, автокөлік өндірушілер көліктеріне екі шкалалы спидометрлерді орнатты, ал 1974 жылдан кейін барлық жаңа көліктер тек метрикалық спидометрлермен жабдықталды. Спидометрді ауыстыруға арналған түрлі жиынтықтар қолжетімді болды." "Осы өзгерістердің нәтижесінде жолдардағы жүйеге көшу ешқандай оқиғасыз өтті."