Кіріспе

Пуэрто-Риколық музыкант

Хесус Мария Санрома (7 қараша 1902 – 12 қазан 1984) – пуэрторикалық пианист, 20-шы ғасырдың ең талантты және маңызды пианистерінің бірі. 1932 жылы ол Серж Куссевицкийдің дирижерлігімен Морис Равельдің G тонындағы концертін Солтүстік Америкада алғаш рет орындады, сол күні Сильван Левин Филадельфия оркестрімен бірге орындаған болатын.

Алғашқы жылдар

Санроманың әкесі Хосе Мария Испанияның Барселона қаласында дүниеге келген. Ол иезуит семинариясында оқыған, бірақ дін қызметкері болу үшін соңғы қадамдарды жасаған жоқ. Колледжді бітіргеннен кейін ол испандық плебисцит туралы газетке жазу арқылы саяси белсенді адамға айналды. Оған Испания үкіметінің барлық шығындарын көтеріп, Пуэрто-Рикоға жедел түрде кетуі ұсынылды. Ол Каролина қаласына, кейін Фахардо қаласына қоныстанды. Өзінің сүйіктісі Мария Торра де ла Рибаны шақыртты, бірақ 1894 жылы үйленбеген әйелдерге саяхаттауға рұқсат берілмеді. Ол сапарға шыққанға дейін олар өкілеттікпен неке қиды. Олардың екі ұлы болды: Хуан Баутиста 1899 жылы Трухильо-Альтода, ал Хесус Мария 1902 жылы Каролинада дүниеге келді. Хосе Мария Фахардода газет шығарып, оқытушылықпен айналысып, күнкөрісін тапты. Хесус Мария әкесінің фортепианосын ойнауды бастады. Жозе ұлының қабілетті екенін байқап: "Егер фортепиано ойнағың келсе, онда оны оқып үйрену үшін мектепке бару керек" деді. Ол оны Фахардо қаласындағы музыка мектебіне фортепиано сабақтарына жіберді. 1913 жылы, 11 жасында Санрома Фахардо қалалық театрында тұңғыш рет өнер көрсетті.

Санроманың тұңғыш рет

1916 жылдың қаңтар айында Санрома Пуэрто-Рико астанасы Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико атеноесінде тұңғыш рет сахнаға шықты. Ол Жозе де Диегоның да көрермендер қатарында болғанын білмеді. Де Диего Санроманың өнеріне қатты әсерленіп, үкіметті Санромаға 600 долларлық грант беруге көндірді. Грант АҚШ-та музыкалық білімін жетілдіру үшін берілді. Санрома Бостон қаласындағы Жаңа Англия музыка консерваториясына түсіп, Дэвид Секирадан фортепиано сабақтарын алды. Ол 1920 жылы консерваторияны бітіріп, Мейсон және Хамлин сыйлығымен марапатталды. Бітірген соң көп ұзамай Бостон симфониялық оркестрінің ресми пианині лауазымын иеленді, осы құрметке ие болған алғашқы адам атанды. 1920-1927 жылдары NEC-де поляк пианині Антуанетта Сумовска Адамовскадан сабақ алды, содан кейін Парижде Альфред Кортодан (1927 жылдың маусым-шілде айларында) және Берлинде Артур Шнабельден (1927 жылдың қыркүйек-қазан айларында) қосымша сабақтар өтті.

Бостон симфониялық оркестрі

Санрома Игорь Стравинский және Сергей Прокофьев сияқты түрлі композиторлармен жұмыс істеді, бірақ Бостон Попс оркестрінің (Бостон симфониялық оркестрінің бөлімшесі) болашақ дирижері Артур Фидлермен ол көп жылға созылатын көркемдік қарым-қатынас дамытты. 1932 жылы ол Серж Куссевицкийдің жетекшілігімен Морис Равельдің G мажордағы концертін Солтүстік Америкада алғаш рет орындады, сол күні Сильван Левин Филадельфия оркестрімен бірге орындады. Ол Джордж Гершвиннің «Rhapsody in Blue» шығармасын толық жазылған алғашқы солисті болды, Фидлер мен Бостон Попс оркестрімен 1935 жылдың шілдесінде RCA Victor үшін жазды. Сондай-ақ олар Эдвард Макдауэллдің екінші концертін (1934 ж.) алғаш рет жазды. Санрома 20 жыл қызмет еткеннен кейін BSO-ның ресми пианиношысы қызметінен кетті. Өмірінің барысында Санрома Пауль Хиндемит, Уолтер Пистон, Эрнст Тох, Гейтор Вилла-Лобос, Гектор Кампос Парси, Владимир Дукельский, Эдвард Бурлингэм Хилл, Джон Карпентер, Хуан Хосе Кастро, Эрнст Блох, Карлос Чавес, Игорь Стравинский, Пабло Касалс және Леонард Бернштейн сияқты композиторлармен ынтымақтасып, жазбалар жасады.

Санрома концерттері

1952 жылы ол Пуэрто-Рикоға оралып, Пуэрто-Рико университетінің Музыка кафедрасының музыкалық консультанты болып тағайындалды. Санрома 1975 жылға дейін "Санрома концерттері" сериясын ұсынды. 1956 жылы ол Пуэрто-Рико музыка консерваториясының ұйымдастыру комитетінің мүшесі атанды. Ол сондай-ақ Пабло Касальс фестивальдеріне белсенді қатысты. Санрома RCA Victor және Columbia үшін 38-ден астам альбом жазды, одан бөлек Хуан Морел Кампостың 154 биіне арналған 13 альбомын шығарды. Санрома әлемді шарлап, концерттер берді. Ол өнер көрсеткен 21 елдің ішінде Германия, Франция, Австрия, Испания, Англия, АҚШ, Канада, Венесуэла және Латын Америкасының басқа елдері де болды.