Кіріспе

Талсадағы өнер мұражайы, Оклахома

Филбрук өнер мұражайы – Оклахома штатының Талса қаласында орналасқан, кең аумақты әсем бақтары бар өнер мұражайы. 1939 жылы ашылған бұл мұражай 1920-шы жылдардағы «Вилла Филбрук» вилласында орналасқан. Бұл Оклахома мұнай кәсіпкері Уэйт Филлипс және оның әйелі Женевьеваның үйі болған. Әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген тоғыз өнер жинағын ұсынатын мұражайда әртүрлі көркемдік техникалар мен стильдер ұсынылған. Негізгі коллекциясы – американдық өнерге арналған, оның ішінде тоқу, қыш ыдыстар, суреттер және әшекей бұйымдары бар.

Тарих

Фильбрук өнер мұражайы өзінің алғашқы директоры Юджин Кингменнің басшылығымен 1939 жылғы 25 қазанда Тульса өнер қауымдастығы мен Вилла Фильбруктың туындыларынан құралған тұрақты өнер коллекциясымен көпшілікке есігін ашты. 1940 жылы студиялық өнер сабақтары басталды, ал келесі жылы мектеп оқушылары үшін экскурсиялық бағдарлама іске қосылды, нәтижесінде 1949 жылы Балалар мұражайы ашылды. Уильямс конференц-орталығы 75-80 адамға дейін, ал Патти Джонсон Уилсон залы, аудиториялық зал, 236 адамға дейін орналасады. 2013 жылғы 14 маусымда Филбрук Талсаның Брейди өнер ауданында Philbrook Downtown спутниктік нысанын ашты. Бұл нысан қазіргі заманғы, заманауи және түпкілікті американдық өнерге арналған, соның ішінде Виллем де Кунинг, Роберт Раушенберг, Клайффорд Стилл және Джорджия О’Кифф сияқты 20-ғасырдың көрнекті суретшілерінің туындыларын қамтиды. Ғимараттың жоғарғы қабатында Юджин Б. Адкинс коллекциясы мен Адкинс зерттеу орталығы орналасқан. 2020 жылы спутниктік нысан Боб Дилан орталығына орын беру үшін жабылды. Мұражайдың тұрақты коллекциясы еуропалық, американдық, түпкілікті американдық, заманауи және қазіргі заманғы өнер мен дизайн, африкалық, азиялық және антиквариаттарды қамтиды. 1942 жылдан бастап Кларк Филдтен америкалық үнділік керамика мен тоқу бұйымдарының сыйлықтарымен, ал 1947 жылы Роберта Кэмпбелл Лоусон коллекциясымен жинақ тұрақты түрде өсті. Америка және еуропалық коллекциялар 1947 жылы суреттер сыйлаған Лора Резерфорд Клуббтан, сондай-ақ 1961 жылы Самуэль Х. Кресс қорынан итальяндық Ренессанс кезеңінің суреттері мен мүсіндерінен қолдау алды. Азия, Африка және антиквариаттар коллекциялары Джордж Х. Табер, Пит және Велма Гиллерт, сондай-ақ Лоренс пен Герберт Гассманның жомарт сыйлықтары арқасында келесі үш онжылдықта жақсартылды. Юджин Б. Адкинс түпкілікті американдық сурет, қыш және зергерлік бұйымдары коллекциясы Фред Джонс кіші атындағы өнер мұражайымен бөліседі.

Вилла Филбрук

Мұражайдың бастапқы құрылымы – итальяндық Ренессанс дәуіріндегі вилла, бұл Оклахома мұнай пионері Уэйт Филлипс пен оның әйелі Женевьеваның бұрынғы үйі болған. Филлипс 1926 жылы Кензас-Ситидің белгілі сәулетшісі Эдвард Бьюлер Делкке осы сарайды жобалауды тапсырды; құрылысы сол жылы Кензас-Ситидің Джон Лонг компаниясы бастап, келесі жылы аяқталды. "Филбрук вилласы" деп аталған үш қабатты сарай болаттан және нығайтылған бетон қаңқасынан тұрғызылды, бұл вилланы өнер мұражайына айналдыру үшін минималды жөндеу жұмыстарын қажет етті. Үйдің сыртқы қабырғасы – аралас ақ мәрмәр қосылған штукатур, ол күн сәулесінде жылтылдайды. Бұрыштары Минесота штатында өндірілген Касота әктасымен қапталған, ол итальяндық травертинге ұқсайды. Осы тас есіктер мен терезелерді де әшекейлейді. Үйдің арт жағында бес аркасы бар лоджия, коринфтік бағаналарымен безенілген, ресми баққа көрініс ашатын террасаны көрсетеді. Шатыры кең естіктермен және үлкен итальяндық черепицамен жабылған. Сарайдың ішкі кеңістігі 72 бөлмеден тұрады, олар травертин және мәрмәрмен жасалған ошақтар мен фонтандармен, терек, жаңғақ және еменнен жасалған едендермен және итальяндық виллаларды еске түсіретін әшекейлі төбелермен безендірілген. Үйдің негізгі бөлмелері бірінші қабатта орналасқан. Сарайдың ортасында кіреберіс залы орналасқан, оны қос баспалдақ айналап тұр, ол тікелей қабылдау залына ағады. Зал итальяндық Ренессанс суреттерімен боялған, бұралған коринфтік бағаналары мен темірмен жасалған әсем жұмыстары бар, сәл көтерілген көлденең дәлізбен бөлінген және күмбезді төбесі бар. Қабылдау залының басты ерекшеліктері – ағаштан жасалғандай көрінетін, бірақ шындығында боялған гипстен жасалған арқалықтар мен тесілген әшекейлік панельдер. Сонымен қатар, үлкен гобеленнің артында екі мануалды Эолиян түтікшелі орган орналасқан. Кіреберіс және қабылдау залдарының жанында, қиылысқан дәліз арқылы кіруге болады, сол жақта асхана мен кітапхана, ал оң жақта қонақ бөлмесі мен музыкалық зал орналасқан. Асхана мен қонақ бөлмелерінде күрделі өрнектелген кассетті төбелер бар, ал ағашпен қапталған кітапхананың ортасында Леонардо да Винчи заманынан қалған картаны бейнелейтін шар тәрізді шам орнатылған. Ауасы кең музыкалық зал грек киімдерімен киінген, шаштары қысқартылған әйелдердің суретімен безендірілген қабырғалық кескіндемесімен ерекшеленеді, ол төрт музыкалық темпті көрсетеді: скерцо, анданте, рондо және аллегро. Бірінші қабаттағы негізгі бөлмелер өзгеріссіз қалды, ал қалған кеңістіктер қоғамдық мекеме ретінде пайдалану үшін қайта жаңартылды.

Бау-бақшалар

Мұражай 25 акр (93 000 м2) формалды және бейресми бақтарда орналасқан. Алғашында Hare & Hare компаниясы жобалаған кең аумақта, 1566 жылы Джакомо Бароцци да Виньола жобалаған Римнің солтүстігіндегі Вилла Ланте ауылдық ескертісінен шабыттанған көркем бақтар бар. Бұрқасын мен диагональды жолдарымен сарайды төмендегі табиғи бассейнмен байланыстыратын, классикалық темпиеттомен әсемделген формалды бақтар бастапқы жобаның және құрылыстың бір бөлігі болып табылады. Мүліктің оңтүстігіндегі жазғы павильонға дейінгі бақтар кейінірек жобаланып, 2004 жылы аяқталды. Оларда Оклахомаға тән өсімдіктер мен қайта жаңартылған арна бар. Осы бөлімде Барри Фланаганның қоладан жасалған «Тас үстіндегі ойшыл» мүсіні орналасқан.

Менеджмент

2007 жылы мұражайда 60 қызметкер жұмыс істейді және оның жұмыс бюджеті шамамен 6 миллион долларды құрайды. 2007 мен 2015 жылдар аралығында директор Рэндалл Саффолқтың қызмет ету кезеңінде мұражай кураторлық және білім беру бөлімдерін қайта ұйымдастырып, отбасылық бағдарламаларды дамытуға баса назар аударды, нәтижесінде келушілер саны 63 пайызға өсті. Саффолк мұражайдың жұмыс бюджетін айтарлықтай арттырды және тұрақты коллекциясына 2800 жаңа туынды қосты. 2015 жылы Саффолк Атлантадағы Жоғары өнер мұражайына жетекші болып кетті. 2016 жылы Скотт Стулен Индианаполис өнер мұражайындағы куратор лауазымын тастап, Филбрук атқарушы директоры болды.