Кіріспе

Кеміргіштердің түрі

Дасси тышқаны (Petromus typicus) – тасты беткейлерде кездесетін Африкалық кеміргіш. Бұл Petromus туысының және Petromuridae тұқымдасының жалғыз тірі өкілі. "Дасси" сөзі африкаанс тілінде "гиракс" дегенді білдіреді, және екі жануар да ұқсас ортада табалады. Petromus "тас егесі" дегенді білдіреді, ал дасси тышқандары кейде "тас егесі" деп аталатын көптеген кеміргіштердің бірі болып табылады. Тұқымдық және туыстық атаулары кейде Petromyidae және Petromys деп қате жазылады.

Сипаттамалары

Датшалар сырт көрінісімен үйірсікке ұқсайды. Олардың құйрықтары түкті, бірақ қалың емес, ал аяқ табандары айқын жалаңаш және төсемшелі. Бастары көзге түсетіндей жалпақ. Түсі әртүрлі қоңыр, сұр немесе қара болуы мүмкін. Мұрыны сарғыш түсті және ерекше көзге шалынады. Оларда жүннің астыңғы қабаты жоқ. Емшектері денесінің бүйірінде орналасқан, бұл жас балалардың тар жартас жарығына тығылғанда жанынан тамақтануына мүмкіндік береді.

Табиғат тарихы

Дасси түліктері Намибия, Анголаның бір бөлігі және Оңтүстік Африканың солтүстік-батысындағы тасты тік жарларда ғана таралған. Олардың өте тар жарықтарға сығу қабілетімен әйгілі. Бұл олардың жалпақ бас сүйектері мен иілгіш қабырғаларының арқасында мүмкін болады. Дасси түліктері негізінен шөппен қоректенеді, бірақ кейде жемістер, тұқымдар және жапырақтарды да жейді. Олардың биік тілшесі және тамырлары бар жалпақ азу тістері болады. Аналықтары жылына бір рет екі шағатай туады, бұл кеміргіштер арасындағы ең баяу көбею көрсеткішінің бірі.

Туыстары

Десси-қарышқырлар – Африканың олигоцен кезеңінде пайда болған, бұрын әртүрлі отбасыларды қамтыған туыстың жалғыз қалған өкілдері. Морфологиялық және молекулалық зерттеулер нәтижесінде, десси-қарышқырларға ең жақын туысқандар – африкалық қамысты егеуқұйрықтар (Thryonomyidae отбасы). Бұл екі отбасы, сондай-ақ †Фиомиеидтер сияқты туысқан қазба отбасылар, Африкада кеміргіштердің маңызды алғашқы таралуын көрсетеді.