Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Мадрас ағашқосағы (Anathana ellioti), сондай-ақ Үнді ағашқосағы деп те аталады, – Анатана туысына жататын, Орталық және Оңтүстік Үндістанның тау ормандарында кездесетін ағашқосақтардың бір түрі. Туыс атауы тамил тіліндегі "moongil anathaan" (сөзбе-сөз "бамбук қосағы") деген атаудан шыққан, ал түр атауы Мадрастағы Үндістан азаматтық қызметінде болған сэр Уолтер Эллиоттың құрметіне берілген.

Сипаттама

Бұл ағашқа ұқсайтын жануардың денесі 16,0 - 18,5 см, ал құйрығы 16,5 - 19,5 см. Номинативтік түрі (жергілікті орны: Шығыс Гаттар, Мадрас. Британдық мұражай 50.1.21.5) құйрығы денесінің түсімен бірдей, жоғарғы жағы қызғылт қоңыр, ал аяқтары мен артқы аяқтары сары немесе ақшыл қоңыр түсті. Қалған екі түрінің құйрығы денесінен өзгеше түске ие. A. e. pallida (жергілікті орны: Манбхум, Бенгал, Роберт Сесил Биван жинаған, Британдық мұражай 66.12.28.2) түрінің денесі қызғылт қоңыр, ал аяқтары мен артқы аяқтары сұрғылт сары түсті. A. e. wroughtoni (жергілікті орны: Мандви, Сурат, R. C. Wroughton жинаған, Британдық мұражай 96.11.7.1) түрінің денесі күңгірт сұрғылт қоңыр, ал аяқтары мен артқы аяқтары сұрғылт түсті. Кейбір зерттеушілер кейінірек осы үш түрді бірге топтастырады. Оның тіс формуласы бар, тіс құрылымы бәсекелес тамақтануға бейімделген. Кейбір авторлар бұл түрді Тупая туысына қосу мүмкін екенін ұсынады, бірақ көпшілігі анатомиялық ерекшеліктерге байланысты оны жеке туыс ретінде сақтайды.

Тарату

Мадрас ағаш құйрығы Ганг өзенінің оңтүстігінде, Үнді субконтинентінде кездеседі. Оның үш түршесі сипатталған: Шығыс Гаттардағы Эллиот түршесі, Билигиранган және Шеварой тауларында, сондай-ақ Оңтүстік Үндістанның басқа да төбелерінде; Орталық Үндістанның, негізінен Мадхья-Прадеш және Райпур штаттарындағы солғын түршесі; және Сатпура жотасы мен Бомбей маңындағы Дангс аймағындағы Вротон түршесі. Олар Батыс Гаттар аймағындағы Вайанда (Перия) және Махабалешварда да кездеседі. Солтүстіктегі ең алыс тіркелген жері – Бихар штатының Гархва ауданы. Бұл популяциялардың жағдайы туралы көп мәлімет жоқ, себебі олардың таралуы шашыраңқы, бірақ С.М. Монот 1975 жылы оларды "көптеп таралған" деп санаған.

Мінез-құлық және экология

Бұл ағаш егесіктер түрі ерекше ағаш өсімдігі емес, көбінесе жерде немесе жәндіктер мен тұқымдарды іздеп жартасты жерлерде шарлайды. Оның құйрығының пішіні мен түсі, сондай-ақ жүргенде жоғары қарай иілген түрі арқасында оны даладағы кеміргіштерден оңай ажыратуға болады. Олар төмен еңіс бұтақтарға шығып, бастарымен төмен қарай сырғанап түседі. Бұл иіс қалдырумен байланысты болуы мүмкін, себебі көптеген Scandentia отрядының жұтқыншағында иіс бездері болады. Docophthirus acinetus түрінің сорғыш құтырмысы тек осы түрде ғана кездеседі, ал туысы Tupaiidae тұқымдасқа жататын иелерімен шектеледі. Сондай-ақ, осы түрден ішкі паразиттер – микрофиляриялар да сипатталған. Тау бүркіті (Nisaetus cirrhatus) осы ағаш егесігімен қоректенеді.