Кіріспе

1970 жылы Мелвин Ван Пиблс түсірген фильм

«Сулы қарбыз» – 1970 жылы Мелвин Ван Пиблс режиссерлік еткен американдық комедиялық фильм. Басты рөлдерде Годфри Кембридж, Эстель Парсонс, Ховард Кейн, Д’Урвилл Мартин, Кей Кимберли, Мантан Мореланд және Эрин Моран ойнаған. Герман Раучер жазған сценарий бойынша, фильм 1960-шы жылдардағы өте нәсілшіл ақ нәсілді сақтандыру сатушысы Джефф Гербердің таңертең оянғанда қара нәсілді болып шығуы туралы оқиғаны баяндайды. Фильмнің идеясы Франц Кафканың «Метаморфоза» және Джон Говард Гриффиннің «Мен сияқты қара» атты автобиографиялық кітабынан шабыттанды. Мелвин Ван Пиблстің студияда түсірген жалғыз фильмі «Сулы қарбыз» қаржылық сәттілікке жетті, бірақ Ван Пиблс «Колумбия Пикчерс» компаниясымен үш фильмге келісімшарт жасаудан бас тарды, оның орнына тәуелсіз «Sweet Sweetback's Baadasssss Song» фильмін жасады. Ван Пиблс жазған және орындаған «Сулы қарбыз» фильміне арналған музыка саундтрек альбомында жарық көрді, одан «Love, That's America» синглы шықты.

Сюжет

Джефф Гербер өзінің әдемі көршілес ауданында тұр. Ол күйеуінің мінез-құлқының кемшіліктеріне сүйіспеншілікпен төзімділік танытатын, көрінеу либералды үй шаруасындағы әйелінің аты Алтеа. Әр таңертең Джефф оянғанда, күндізгі машинаның астында уақыт өткізеді, тез жүретін сөмкеге отырады, денсаулыққа пайдалы сусын ішеді және жұмысқа жеңіл атпен барады. Джефф өзін бақытты және өте күлкілі ретінде таныстырады, бірақ басқалар оны жағымсыз және әдепсіз деп санайды. Алтея, әр түн сайын телевизордан нәсілдік тәртіпсіздіктерді үлкен қызығушылықпен бақылайды, Джеффті қара американдықтардың проблемаларына жанашырлық танытпағаны үшін жазалайды. Бір күні таңертең Джефф оянып, өзінің бояуының өзгергенін көреді. Ол арман деп ойлап, қайтадан ұйықтауға тырысады, бірақ ол түсіне алмайды. Ол "Қараны" жуу үшін душқа түсуге тырысады, бірақ ол жұмыс істемейтінін біледі, ал Алтея ваннаға кіріп, айқайлайды. Ол "жауын-шашын бөлмесіндегі негр" - өзінің өзі екенін түсіндіреді. Алғашында Джефф бұл терісін теріге түсіретін машинаның астында көп уақыт өткізгендіктен деп ойлайды. Ол күні бойы үйде болады, үйден шығуға қорқады, тек бір рет "қаланың түстi бөлiгiне" барып, "өздерiн ақ түсiнiктету үшiн қолданатын заттарды" сатып алу үшін дәріхананы табу үшін шығады. Оның терісінің түсін өзгертуге тырысқан әрекеті сәтсіз болды. Келесі күні ол жұмыстан шығуға көндіріледі. Бастапқыда бәрі жақсы басталады, бірақ Джефф жұмысқа бара жатқанда автобустың қасынан жүгіріп бара жатып, қарақшылық жасады деп айыпталады. Полицей қара нәсілді болғандықтан, бірдеңе ұрлаған шығар деп ойлайды. Тамақ ішу үзілісінде ол дәрігермен кездесуді жоспарлайды, бірақ ол да Джефтің жағдайын түсіндіре алмайды. Бірнеше рет хабарласқаннан кейін дәрігер Джефке қара тәнді дәрігердің көмегі пайдалы болатынын айтады. Ол үйге оралғанда, Алтияның телефонға жауап беруге қорыққанын көреді. Ол неге екенін түсінбейді, бірақ бір күні оған ұлтшыл сөздерді айтқан бір кісі телефон шалады. Келесі күні жұмыста бұрын оны елемеген хатшы оған бірнеше рет жақындап, қара адам ретінде тартымды екенін айтады. Джеффтің бастығы "негро" сатушымен қосымша бизнес жасауға болатындығын айтады және оны тек қара клиенттермен жұмыс істеуге қайта тағайындайды. Бір күні кешке ол үйіне келгенде, телефон арқылы қорқытулар жасаған адамдар көршілері екенін біледі. Олар үйінің құнын төмендетуден қорқып, оған үйі үшін 50 000 доллар ұсынады. Джефф бағаны 100 000 долларға көтереді. Алтея балаларды әпкесіне жібереді, ал кейінірек күйеуін тастап кетеді. Джефф хатшымен ұйықтап жатыр, бірақ кейіннен оны объектілеуден бас тартады. Ақыры өзінің қара нәсілді екенін мойындаған Джефф тұрақты жұмысынан кетіп, пәтер үйін сатып алады және өзінің сақтандыру компаниясын ашады. Соңғы сахнада ол қара нәсілді жұмысшылар тобымен жекпе-жек өнерін жаттығады.

Актерлік құрам

Сонымен қатар, ән жазушы және сол кезде жаңағынан гүлденіп келе жатқан актер Пол Уильямс (Пол Х. Уильямс деп көрсетілген) жұмыс орынды табу бюросының қызметкері рөлінде шағын эпизодта көрінеді. Ван Пиблз фильмнің соңында Джефтің атын оның жаңа кеңсе есігіне жазатын белгі суретшісі ретінде қысқаша камеоға түседі.

Өндіріс

Герман Раучер 1969 жылы либералдық көзқарастағы бірнеше достарының расистік идеологияларын жасырмағанын байқағаннан кейін, сценарийді өз еркімен жазды. Columbia Pictures бұл идеяны ұнатты, бірақ қара режиссер болмаса фильмді түсіруден қорқып, Ван Пиблсті оның "Үш күндік рұқсат туралы әңгіме" фильміне сүйене отырып шақырды. Годфри Кембридж фильмнің алғашқы минуттарында Джефф Гербер рөлін ақ боянып ойнайды, кейін кейіпкері қара терілі адамға айналғанда макияжсыз қалады. Ван Пиблс жобаға тартылмас бұрын студия оған Алан Аркин немесе Джек Леммон сияқты ақ актерді осы рөлге бекітуді жоспарлап отырғанын айтқан. Ван Пиблс оның орнына қара актерді таңдауды ұсынды. Раучер мен Ван Пиблс түсірілім алаңында жиі келіспеді, себебі Раучер фильмді ақ, либералды Американың пародиязы ретінде көріп, ал Ван Пиблс Раучердің сценарийін өңдеп, оны қара күш туралы фильмге айналдыруды қалады. Раучер оқиғаның бастапқы түсінігінің қандай да бір нысанда сақталуын қамтамасыз ету үшін өзінің сценарийін романға айналдырды. Кітапты өзі жазу Ван Пиблстің келісімшартында оны жазуға рұқсат беретін бапты қолдануына жол бермеді. Фильмнің DVD нұсқасында Ван Пиблс Раучердің фильмді Гербердің оянып, фильмдегі оқиғалардың тек жаман түс болғанын білумен аяқтауын қалағанын айтады және студия басшыларын екі баламалы соңмен түсіруге көндірді. Ван Пиблс фильмтің қазіргі соңын ғана түсірді, ал "бәрі түс еді" деген соңды "қателікпен" түсіруді ұмытып қалды.