Кіріспе

Mitsubishi AAM 3 немесе Type 90 ауа-әуе зымыраны (90式空対空誘導弾) – Жапонияда әзірленген, барлық бағыттан шабуылдай алатын, жақын қашықтықтағы ауа-әуе зымыраны. Ол 1991 жылдан бері ресми түрде қолданысқа енгізілді және ақыр соңында АҚШ-тың AIM 9 Sidewinder зымырасын толықтай алмастыруы күтілуде. AIM 9L Sidewinder зымырасының ізбасары ретінде әзірленген AAM 3, нысананы табу және оны ұстап тұру қабілетін температураның айырмашылығын анықтау арқылы жақсартты, сондай-ақ зымыраның өзінің ұшу маневрленуін жетілдірді. Зерттеу жұмыстары 1974 жылдан бастау алды, бірақ толыққанды әзірлеу жұмыстары 1986 жылы ғана басталды және 1991 жылы (Хейсей 2) қызметке енгізілді.

Даму

1974 жылы Жапония қолданыстағы AIM-9 Sidewinder зымырандарын алмастыру мақсатында AAM-3-ті шектеулі түрде дамытуға кірісті. AAM-2 жобасының сәтсіз аяқталуына байланысты жобаның бюджеті де шектеулі болды. 1980-ші жылдары Жапонияның жаңа әскери техникаға деген қажеттілігі артып, жоба қарқынды дамуға көшті, нәтижесінде бюджет шамамен 12,2 миллиард иенге (77,3 миллион АҚШ долларына) жетті. Зымыранның Жапонияда қолданыстағы барлық зымырандардан артық мүмкіндіктерге ие болуы қажет еді. Соңғы нәтиже 1990-шы жылдары AAM-3-тің қабылдануымен көрінді. Дегенмен, AAM-3 бағасы Sidewinder-ден екі есеге жуық болғандықтан, AIM-9 зымырандарын толығымен алмастыра алмады. Осы себепті AAM-3-тің AAM-5 зымыранымен алмастырылуы күтілуде.

Дизайн

AAM 3 екі ұзындықтағы толқынды пассивті жарық толқынын (инфрақызыл және ультракүлгін) қолданатын бірегей іздеу жүйесімен жабдықталған. Алдыңғы бөлігінде зымыранның маневрлеу қабілетін жақсартатын үлкен тілікшелі қанатша бар, ал арт жағында тұрақтандырушы қанат орналасқан. NEC компаниясы жасаған іздеу жүйесі, оның шуды жою технологиясының арқасында ұшақтардан қолданылатын қарсы шараларға өте төзімді. Іздеу жүйесінің бұрылу бұрышы үлкен болғандықтан, зымыран ұшындағы күмбез AIM 9 Sidewinder-ге қарағанда ірілеу. Зымырандағы көру қабілеті де жоғары, және ол ыстық газды қолданатын дәстүрлі газ серво жүйелерінен өзгеше, жылдам жауап беретін және нақты басқаруға мүмкіндік беретін тікелей электрлік сервоприводпен басқарылады. Бұрылу технологиясы да енгізілді, іздеу жүйесі мен бұрылу бұрышы кеңейтілді, екі түсті инфрақызыл сәулелер қолданылды, нәтижесінде жоғары дәлдікке қол жеткізілді. Жақындық сақтандырғышы да NEC компаниясымен жасалған, ол лазерлік оптикалық типті құрылғы. Жарылғыш бөлігінде үлкен зақым келтіру күшіне ие бағытталған жарылғыш бас қолданылады. Оның жалпы мүмкіндіктері зымыран негізделген американдық AIM 9L Sidewinder-ден басым екендігі айтылады.