Кіріспе

"Қыз бауырлар" – Джеймс Джойстің "Дблиндіктер" атты қысқа әңгімелер жинағының алғашқы туындысы. Алғаш рет 1904 жылдың 13 тамызында "Ирландия шаруасы" журналында жарияланған "Қыз бауырлар" Джойстің көркем әдебиеттегі тұңғыш жұмысы болды. Кейіннен Джойс осы әңгімені өңдеп, 1914 жылы жинақтағы қалған әңгімелермен бірге кітап түрінде басылымға шығарды. Әңгіме дін қызметкерінің өлімі мен оның абыройы аясындағы бір баланың оған қатынасын суреттейді.

Қорытынды

"Қыз бауырлар" повесі бірінші тұлғада баяндалады және жас баламен тығыз байланыста болған Джеймс Флинн діни қызметкерінің өлімі туралы айтады. Оқиға діни қызметкердің өлімі жақындап келе жатқанын білетін баланың діни қызметкердің үйінің сыртында тұрып, "сал" деген сөзді қайталап, Флинннің қайтыс болғанын білдіретін белгіні жатын бөлмесінің терезесінен іздеуімен басталады. Үйге келген соң, отбасының досы діни қызметкерді сынап, балаға оның өлімі туралы хабарлайды, содан кейін олардың қарым-қатынасын да сынап жатады. Сол түні бала "сал болған" адамды түсінде көреді, ал түс жалғасқан сайын діни қызметкердің "салдан" өлгенін есіне түсіреді. Ертесі күні ол қайғыра алмай, керісінше, бостандыққа шыққандай сезінеді. Ол діни қызметкердің өте көп нәрселерді, әсіресе католик шіркеуінің дәстүрлерін үйреткенін еске алады. Кешкісін ол әпкесімен бірге діни қызметкердің үйіне барады, онда олар Элиза мен Нэнни атты оның қарындастарымен кездеседі. Жоғарғы қабаттағы жатын бөлмеде діни қызметкердің денесін көргеннен кейін, олар төменгі қабатта қарындастармен отырып, Элиза діни қызметкердің денсаулығының нашарлауын айтады. Ол діни қызметкердің міндеттері оны басып тастағанын, ол тостағанды құлатып, сындырғанын, ал кейін мойындау орнында өзіне күліп отырғанын айтады.

Қабылдау

"Кеңестер" ғалымдар арасындағы пікірталас нысаны болған, көбінесе дін қызметкерінің ауруына қатысты. Әңгіменің екінші нұсқасында Флинн әкесінің ауруын талдау Джойстың әке Флинннің орталық нерв жүйесінде сифилис бар екенін қасады түрде көрсеткенін аңғартады. Джойс медицина саласында жеткілікті білімді болғандықтан, сифилис симптомдарын сипаттауға қабілетті еді және мұның нақты себептері болды. Флинн әкесінің ауруының сифилис екенін автордың "паралич" сөзін қолдануынан көруге болады, ал 1905 жылы түзетулерді бастаған кезде бұл сөз "парез" (ақыл-естің жоғалуынан туындаған жалқы паралич) сөзімен бір мағынада қолданылған. Дін қызметкерінің жұқпалы ауруға шалдыққандығы ересектер қоғамының оған деген жағымсыз көзқарасын түсіндіруге көмектеседі. Алайда, әңгіменің басында "Бұл жолы оған көмек келмейді: бұл үшінші инсульт болды" деп нақты айтылған. Параличті де инсульттердің салдары ретінде толыққанды түсіндіруге болады.

Бейімделулер

2017 жылдың ақпан айында Мэтью Эберл "Қыз бауырлар" повесі бойынша қысқаметражды фильмді жазып, түсірді.

Онлайн мәтіндер

"The Sisters" (1904) – "The Irish Homestead" журналының 1904 жылғы 13 тамыздағы санынан. "The Sisters" (1914) – "Даблиндіктер" кітабынан.