АҚШ-тың қару-жарақ сатып алуға рұқсат беру жүйесі

Кіріспе

АҚШ-тың қару-жарақ немесе жарылғыш заттарды сатып алуға ниеттенген азаматтардың құқықтылығын анықтау жүйесі – Ұлттық жедел қылмыстық тексеру жүйесі (NICS). Бұл жүйе 1993 жылғы Брэди қолына қару-жарақ зорлық-зомбылықтан қорғау туралы заңымен (Брэди заңы) құрылған. Заң бойынша тыйым салынған адамдарға қару-жарақ сатуды болдырмау мақсатында АҚШ-тағы осы жүйе енгізілді. Жүйені 1998 жылы Федералдық тергеу бюросы (ФБР) іске қосты. Аталған жүйе бойынша, қару-жарақ сатушылар, өндірушілер немесе импорттаушылар, Федералдық қару-жарақ лицензиясын (FFL) иеленетін тұлғалар, қару-жарақ сату алдында сатып алушыны NICS арқылы тексеруге міндетті. NICS қару тізілімі емес, атыс қаруын иеленуге немесе ұстауға тыйым салынған адамдардың тізімі. Заңға сәйкес, тексеруден сәтті өткен жағдайда сатып алушы туралы мәліметтер жойылады және NICS-те қару-жарақ сатып алу туралы жазба жасалмайды. Алайда, FFL лицензиясы бар сатушы транзакцияның жазбасын сақтауға міндетті. NICS-ке қол жеткізу FFL лицензия иелеріне ғана рұқсат етілген. Сатып алушы ATF нысаны 4473-ты толтыруға міндетті, содан кейін FFL сатушысы телефон немесе компьютер арқылы NICS тексеруін бастайды. Көптеген тексерулер бірнеше минут ішінде аяқталады. Егер үш жұмыс күні ішінде нәтиже алынбаса, онда заң бойынша сатуды аяқтауға болады. Федералды заң бойынша, жеке тұлғалар арасындағы штат ішіндегі қару-жарақ сату үшін тексеру талап етілмейді. Бірақ федералды заңға сәйкес, тек FFL лицензия иелері ғана сату мақсатында штаттар арасында қару-жарақ тасымалдауы мүмкін. Егер сатып алушы мен сатушы екеуі де қару-жарақ сатылып жатқан штаттың тұрғындары болса, екі жеке тұлға арасындағы сату тексерусіз жүзеге асырылуы мүмкін. Кейбір штаттар федералдық жүйеге кірмейтін қару-жарақ сату үшін қосымша тексерулерді талап етеді. Мұндай штаттар қару сатуды FFL лицензия иелері арқылы жүргізуді талап етеді немесе сатып алушыдан лицензия немесе рұқсат алуды талап етеді. 2020 жылы 39,6 миллионнан астам NICS тексерулері жүргізілді. NICS 2020 жылдың наурыз және маусым айларында қару-жараққа қатысты тексерулердің күрт өсуін бастан өткерді, бұл COVID-19 пандемиясымен және Джордж Флойдтың қазасынан кейін бүкіл елде болған наразылықтармен байланысты.

U. S. system for determining if prospective firearms or explosives buyers are eligible to buy

The National Instant Criminal Background Check System (NICS) is a background check system in the United States created by the Brady Handgun Violence Prevention Act (Brady Law) of 1993 to prevent firearm sales to people prohibited under the Act. The system was launched by the Federal Bureau of Investigation (FBI) in 1998. Under the system, firearm dealers, manufacturers or importers who hold a Federal Firearms License (FFL) are required to undertake a NICS background check on prospective buyers before transferring a firearm. The NICS is not intended to be a gun registry, but is a list of persons prohibited from owning or possessing a firearm. By law, upon successfully passing the background check, the buyer’s details are to be discarded and a record on NICS of the firearm purchase is not to be made, though the seller as a FFL holder is required to keep a record of the transaction. Access to NICS is limited to FFL holders. A prospective buyer is required to complete ATF Form 4473 after which a FFL seller initiates a NICS background check by phone or computer. Most checks are determined within minutes, and if a determination is not obtained within three business days then the transfer may legally be completed. While background checks under federal law are not required for intrastate firearm transfers between private parties, federal law states that only FFL holders may transport a firearm across state lines for the purpose of sale. Sales between two private parties may be conducted without a background check, so long as both the buyer and seller are both residents of the state that the transfer is being conducted. Some states require background checks for firearm transfers not covered by the federal system. These states either require gun sales to be processed through a FFL holder, or they may require the buyer obtain a license or permit from the state. Over 39.6 million NICS background checks were performed in 2020. NICS experienced an unprecedented surge in the number of gun background checks in March and June 2020, tied to the COVID 19 pandemic and nationwide protests following the murder of George Floyd.

Өмірбаян

Атыс қаруын сатып алушылардың тексеруден өтуі туралы мәселе 1930 жылдардың өзінде талқыланған. 1968 жылғы Қаруды бақылау заңы (GCA) жеке және корпоративтік қару сатушылардың Федералды қару лицензиясына (FFL) ие болуын міндеттеді. Ол сондай-ақ, қару ұстауға тыйым салынған адамдарды (мысалы, қылмыстық тарихы немесе иммиграциялық мәртебесіне байланысты) қару сатып алудан қорғау үшін жүйе құрды, бұл жүйе сатып алушылардың "иә/жоқ" түріндегі бірқатар сұрақтарға жауап беруіне негізделген (мысалы, "Сіз әділеттен қашып жүрсіз бе?"). Алайда, FFL дилерлерін қоса алғанда, сатушылар берілген жауаптарды тексеруге міндетті болған жоқ. Ұлттық тексеру жүйесін құруға бағытталған координацияланған күш-жігер 1981 жылғы наурыз айында президент Рональд Рейганға жасалған қастандық әрекетінен кейін ғана нәтежесіз болды. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Джеймс Брэди шабуыл кезінде ауыр жарақат алды, ал кейін оның әйелі Сара Брэди 1993 жылғы Брэдидің қолға қару қолдануды болдырмау туралы заңын қабылдауға жетекшілік етті. Сол жылдың қарашасында заңға қол қойылған кезде Брэди заңы Ұлттық жедел қылмыстық тексеру жүйесін (NICS) құрған GCA-ға түзету енгізді. Брэди заңы FFL дилерлерінің сатып алушыларды тексеруін міндеттеді. Бастапқыда заң тек қолға қару сатуға қатысты, ал деректерді тексеру жүйесі жоқ штаттардағы дилерлерге ыңғайлы жағдай жасау үшін күту мерзімі (көптеген жағдайда бес күнге дейін) белгіленді. Бұл дилерлер 1998 жылға дейін, NICS іске қосылғанға дейін тексерулерді жүргізу үшін мемлекеттік құқық қорғау органдарын пайдаланды. 1997 жылы Жоғарғы сот бес күндік күту мерзімін жойды, бірақ 1998 жылға қарай NICS іске қосылды, ФБР басқарады және FFL дилерлерінен сатып алынған барлық атыс қаруларына, соның ішінде ұзын қаруларға қатысты. Содан кейін FFL дилері телефон немесе интернет арқылы NICS-ке хабарласып, тексеруді сұрайды. Тексеру басталғанда үш дерекқорға қол жеткізіледі: Ұлттық қылмыс туралы ақпарат орталығы (NCIC), Штаттар аралық сәйкестендіру индексі (III) және NICS индексі. ФБР мәліметінше, тексерулер әдетте басталғаннан кейін бірнеше минут ішінде аяқталады. Егер тексерілген дерекқорлардың ешқайсысынан сәйкессіздік табылса, дилер сатуды жүзеге асыруға рұқсат алады. Әйтпесе, ФБР-дің NICS бөлімі қосымша ақпарат алу үшін тиісті сот және/немесе құқық қорғау органдарына жүгінуі керек. Брэди заңына сәйкес, ФБР-дің сатуды мақұлдауға немесе қабылдамауға үш жұмыс күні бар. Егер FFL дилері осы мерзім ішінде шешім алмаса, ол заңды түрде мәмілені аяқтауға құқылы. Егер ФБР кейіннен сатып алушыға қару ұстауға тыйым салынған деп анықтаса, ол оны Атыс қаруы, темекі, спирт және жарылғыш заттар жөніндегі бюроға (ATF) қаруды қайтарып алу үшін жібереді. 2019 жылы 261 312 федералдық тексеру үш жұмыс күнінен асып кетті. Олардың 2 989-ын ФБР ATF-қа жіберді. Бұл 2019 жылы 207 421 рет болды. ATF кейбір штаттардың қару иеленуге немесе тасымалдауға берген рұқсаттарын/лицензияларын NICS тексеруінен босатуға мүмкіндік берді, себебі мұндай рұқсаттар мен лицензияларды алу үшін тексеруден өту қажет.

Background checks of firearm buyers was discussed as early as the 1930s. The Gun Control Act of 1968 (GCA) mandated that individual and corporate firearms dealers hold a Federal Firearms License (FFL). It also created a system for keeping prohibited persons (e. g. a person determined to be prohibited of possessing a weapon due to criminal history or immigration status) from buying guns that relied upon buyers answering a series of "yes/no" questions such as, "Are you a fugitive from justice?". However, sellers, including FFL dealers, were not required to verify the answers. Coordinated efforts to create a national background check system did not materialize until after the assassination attempt on President Ronald Reagan in March 1981. White House press secretary James Brady was seriously wounded in the attack, and afterward his wife, Sarah Brady, spearheaded the push to pass the Brady Handgun Violence Prevention Act in 1993. When signed into law in November of that year, the Brady Act included a GCA amendment that created the National Instant Criminal Background Check System (NICS). The Brady Act mandated that FFL dealers run background checks on their buyers. At first, the law applied only to handgun sales, and there was a waiting period (maximum of five days) to accommodate dealers in states that did not already have background check systems in place. Those dealers were to use state law enforcement to run checks until 1998, when the NICS would become operational and come into effect. In 1997, the Supreme Court ruled against the five day waiting period, but by 1998 the NICS was up and running, administered by the FBI, and applied to all firearms purchases from FFL dealers, including long guns. and then the FFL dealer contacts the NICS by telephone or Internet for the background check. When the background check is initiated three databases are accessed: the National Crime Information Center (NCIC), the Interstate Identification Index (III), and the NICS Index. According to the FBI, checks are usually determined within minutes of initiation. If there is no match in any of the checked databases, the dealer is cleared to proceed with the transfer. Otherwise, the FBI's NICS Section must contact the appropriate judicial and/or law enforcement agencies for more information. Per the Brady Act, the FBI has three business days to make its decision to approve or deny the transfer. If the FFL dealer has not received the decision within that time it may legally proceed with the transaction. If the FBI later determines that the buyer is prohibited, it refers it to the Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives (ATF) to retrieve the firearm. In 2019, 261,312 federal background checks took longer than three business days. Of those, the FBI referred 2,989 to ATF for retrieval. This happened 207,421 times in 2019. The ATF has designated some states' firearm possession or carry permits/licenses as exempting that person from the NICS background check requirement since ownership of such permits/licenses require a background check.