Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз ақыны (1590–1626, 25 қыркүйек) Теофил де Виа – француз барокко поэзиясының және драматургияның өкілі.
French poet (1590–1696)
Théophile de Viau (159025 September 1626) was a French Baroque poet and dramatist.
Өмір
Клэрак қаласында, Аженге жақын орналасқан Лот-э-Гароннада дүниеге келген және гугенот ретінде тәрбиеленген Теофил де Виа 1615-1616 жылдары граф де Кандальдың қызметінде Гвиендегі гугеноттардың көтерілісіне қатысты. Соғыстан кейін ол кешіріліп, патша сарайындағы дарынды жас ақынға айналды. Теофил итальяндық философ Луцилио Ванинидің жанның өлмейтініне күмән келтіретін эпикурейлік идеяларымен танысты. (Ванини ереске және сиқыршылықпен айналысқандығы үшін айыпталып, тілі кесіліп, 1619 жылы Тулузада дарға асылып, денесі өртелді.) Өзінің еретикалық көзқарастары мен бостандыққа ұмтылған өмір салтынан де Виа 1619 жылы Франциядан қуылды және Англияға сапар шекті, бірақ 1620 жылы сарайға оралды. 1622 жылы оның атынан "Le Parnasse satyrique" атты адалсыздыққа толы өлеңдер жинағы жарық көрді, алайда көптеген өлеңдерді басқалар жазған. 1623 жылы де Виа иезуиттер тарапынан әдепсіздік пен бисексуалдығы үшін моральдық тұрғыдан айыпталды. Ол тұтқындалып, Париждегі Нотр-Дам соборының алдына жалаң аяқ келіп, тірідей өртелуге сотталды. Де Виа жасырынғанда сот үкімі бейнелі түрде орындалды, бірақ ақын Англияға қашып бара жатқанда ұсталып, шамамен екі жылға Париждегі Консьерже түрмесіне қамалды. Сот процесі ғалымдар мен жазушылар арасында пікірталас тудырды, де Виаға қарсы және оны қолдаған 55 памфлет жарық көрді. Оның үкімі мәңгілік қуғын-сүргінге ауыстырылды және де Виа өмірінің соңғы айларын Шантильлиде Монморенси герцогының қорғауында өткізді. 1626 жылы Парижде қайтыс болды.
Born at Clairac, near Agen in the Lot et Garonne and raised as a Huguenot, Théophile de Viau participated in the Huguenot rebellions in Guyenne from 1615–16 in the service of the Comte de Candale. After the war, he was pardoned and became a brilliant young poet in the royal court. Théophile came into contact with the epicurean ideas of Italian philosopher Lucilio Vanini, which questioned the immortality of the soul. (Vanini was accused of heresy and of practising magic, and after having his tongue cut out, was strangled and his corpse burned in Toulouse in 1619.) Because of his heretical views and his libertine lifestyle, de Viau was banished from France in 1619 and traveled in England, though he returned to the court in 1620. In 1622 a collection of licentious poems, Le Parnasse satyrique, was published under his name, although many of the poems were written by others. However, de Viau was denounced by the Jesuits in 1623 on moral charges, for his bisexuality. He was imprisoned and sentenced to appear barefoot before Notre Dame in Paris to be burned alive. While de Viau was in hiding, the sentence was carried out in effigy, but the poet was eventually caught in flight toward England and put in the Conciergerie prison in Paris for almost two years. The trial led to debates among scholars and writers, and 55 pamphlets were published both for and against de Viau. His sentence was changed to permanent banishment and de Viau spent the remaining months of his life in Chantilly under the protection of the Duke of Montmorency before dying in Paris in 1626.
Жазбалар
Де Виу сатирикалық өлеңдер, сонеттер, одалар мен элегиялар жазды. Оның шығармаларына бір пьеса, «Пиррам мен Тисбаның трагикалық махаббаты» (1621 жылы қойылған), Пиррам мен Тисбаның екі рет өзін-өзі өлтірумен аяқталатын қайғылы махаббат оқиғасы кіреді. Ол «Комикалық тарихтың фрагменті» (ағылш. «Fragment of a Comic Novel», 1623) атты туынды жазды, онда өзінің әдеби талғамдарын білдірді. Ол замандастарының «метафоралық артықшылықтары мен жоғары білімділігін» қолдамады. Бірақ ол Франсуа де Мальгербе сияқты реформаторлар ұсынған шектеулерді де «сүйсіз» деп санады. Бұл шектеулерге мойын бұрмауы, оның конформизмнен адастырылған репутациясына себеп болды. Де Виудің поэтикалық стилі Франсуа де Мальгербеге тән логикалық және классицизм шектеулерін қабылдамады және кеш Ренессанстың эмоционалды және барокколық бейнелеріне, мысалы, «Менің алдымда қарға қағады» одасындағыдай, найзағай, жылан және оттың керемет суретін салу арқылы берілді (бұл Сальватор Розаның картинасына ұқсас). Оның екі өлеңі патшаға оның түрмеге қамалуы немесе жер аударылуы туралы қайғылы тілектер болып табылады, ал осы қайғылы үн оның «Жалғыздық туралы» одасында да кездеседі, онда классикалық мотивтер ақынның орманның ортасындағы элегиясымен үйлеседі. Теофил де Виауды 19 ғасырда француз романтиктері «қайта ашты».
De Viau's wrote satirical poems, sonnets, odes and elegies. His works include one play, Les Amours tragiques de Pyrame et Thisbé (performed in 1621), the tragic love story of Pyramus and Thisbe which ends in a double suicide. He wrote Fragment d'une histoire comique (English: Fragment of a Comic Novel, 1623), in which he expressed his literary tastes. He was not a supporter of "the metaphoric excess and lofty erudition" of his contemporaries. But he also thought "sterile" the constraints proposed by would be reformers such as François de Malherbe. This disregard for constraints probably added to his reputation as a non conformist. De Viau's poetic style refused the logical and classicist constraints of François de Malherbe and remained attached to the emotional and the baroque images of the late Renaissance, such as in his ode Un corbeau devant moi croasse (A crow before me caws), which paints a fantastic scene of thunder, serpents and fire (much like a painting by Salvator Rosa). Two of his poems are melancholy pleas to the king on the subject of his incarceration or exile, and this tone of sadness is also present in his ode On Solitide which mixes classical motifs with an elegy about the poet in the midst of a forest. Théophile de Viau was "rediscovered" by the French Romantics in the 19th century.