Кіріспе

Калифорниядағы тарихи үй, АҚШ

Лиланд Стэнфорд сарайы, көбінесе Стэнфорд сарайы деп аталады, Сакраменто, Калифорниядағы тарихи сарай және Калифорния штатының паркі болып табылады. Ол Калифорния үкіметі үшін ресми қабылдау орталығы және Калифорния губернаторының ресми жұмыс орындарының бірі ретінде қызмет етеді. 1856 жылы салынған бұл сарай бұрын Калифорнияның 8-ші губернаторы және Стэнфорд университетінің негізін қалаушы Лиланд Стэнфордтың резиденциясы болған. 1900 жылы Стэнфорд отбасы мүлікті Сакраменто Рим-католик епархиясына сыйға тартып, ол 1978 жылға дейін мұнда балалар үйін ұстады. Кейін Калифорния үкіметі бұл жерді Калифорния астанасының салтанатты қабылдау орталығы және мемлекеттік парк ретінде пайдалану үшін сатып алды, ол ресми түрде Лиланд Стэнфорд сарайы мемлекеттік тарихи паркі деп аталады.

Тарих

Үйдің алғашқы иесі және салушысы Сакраменто қаласындағы бай құрылыс саудагері Шелтон С. Фогус болған. Алғашқы үйдің Ренессанс қайта жаңғыру сәулеті Сет Бабсонға жатқызылады, ол кейіннен Е. Б. Кроккердің үйін және өнер галереясын жобалаған, қазір бұл нысандар Кроккер өнер мұражайының құрамына кіреді.

Стэнфордтар отбасы

Орталық Тынық мұхиты темір жолының президенті (Үлкен Төрт тайкунның бірі) және Республикалық партиясының көтеріліп келе жатқан мүшесі Лиланд Стэнфорд 1861 жылғы маусым айында Калифорнияның губернаторы болып сайлануға аздай уақыт қалғанда, үйді 8000 долларға сатып алды (1861 жылғы 8000 доллар қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Оның екі жылдық губернаторлық кезеңінде Стэнфорд үйі штаттың бас кеңсесі және тұрғын үйі ретінде пайдаланылды. Фредерик Лоу және Генри Хантли Хейт сияқты келесі губернаторлар да осы үйді кеңсе ретінде пайдаланды. 1871 және 1872 жылдар аралығында Стэнфорд отбасы үйді кеңейтіп, жаңартты. 1862 жылы Стэнфорд губернаторлыққа қайықпен барғандықтан, Сакраменто өзенінің жиі су тасуына байланысты үй 12 футқа көтерілді. Бұған қоса, үйдің төменгі және жоғарғы қабаттарына бір қабаттан қосылды. Үйдің ауданы да кеңейтілді, және сол кездегі танымал француздық Екінші Империя архитектурасының стилінде қайта жобаланды, әсіресе үйдің төбесін жабатын 4 қабатты мансард шатыры. Нәтижесінде, бастапқы 2 қабатты үйдің арасында қосымша қабаттар орналасқан, төрт қабатты жаңартылған архитектуралық құрылым пайда болды. Стэнфорд 1893 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі Джейн Латроп Стэнфорд үйді басқаруды жалғастырды.

Ресми қабылдау үйі және мемлекеттік саябақ

1978 жылы Калифорния штатының үкіметі бұл жерді мемлекеттік саябақ ретінде пайдалану үшін сатып алды. Әлеуметтік қызметкерлердің қарындастары 1987 жылға дейін осы жерде тұрды, содан кейін Калифорния штатының саябақтар басқармасы сарайды және оны жақын қоршаған жерді мемлекеттік тарихи саябақ деп жариялады. Штаттың шешімінен кейін, Ұлттық саябақтар қызметі 1987 жылдың 28 мамырында сарайды Ұлттық тарихи ескерткіш деп таныды. 22 миллион долларлық қайта жаңартудан кейін сарай тек 2005 жылдың қыркүйегінде ғана жалпы жұртшылыққа ашылды. Сондай-ақ, сарай әлемнің әртүрлі елдерінен келген басшыларды қабылдауға арналған штаттың ресми қабылдау орталығы болып табылады. Сарай қайта ашылғанға дейін Калифорнияда шамамен 40 жыл бойы ресми шараларды өткізуге арналған орын болмады. Бүгінде Калифорния үкіметі сарайды шетелдік дипломаттарды қабылдау үшін жиі пайдаланады. Губернатор да сарайда кеңсесін сақтайды. Сарайға экскурсиялар күн сайын ұйымдастырылады, бірақ губернатор кеңсесінің немесе Калифорния штаты заң шығарушы органы басшылығының ресми шаралары экскурсияларға кедеріл келтіруі мүмкін.

Қалпына келтіру

1991 жылдан бастап Сакраменто қаласының кәсіпкері және бұрынғы Стэнфорд университетінің профессоры Питер Маккуэннің көмегімен Стэнфорд сарайы 14 жыл бойы 22 миллион долларға жаңартылды (1991 жылы 22,0 доллар шамамен соңғы жылдары миллион долларға тең). Сарайды және оның бөлмелерін дәл қалпына келтіруге 1986 жылы жүргізілген тарихи американдық ғимараттар туралы зерттеу, сондай-ақ Альфред А. Харттың 1868 жылы және Эдвард Майбридждің 1872 жылы түсірген сарайдың көптеген фотосуреттері көмектесті. Жөндеу және қалпына келтіру жұмыстары 2005 жылы аяқталды, осы кезде сарай көпшілікке ашылды. Калифорния штатының парктері толықтай жаңартылған сарайға экскурсиялар ұсынады. Сарайдың бөлмелері 1872 жылғы түріне дейін қалпына келтірілді. Лиланд Стэнфорд сарайына, оның ішінде бақшаларға, келушілер орталығына және дәретханаларға физикалық мүмкіндігі шектеулі адамдардың да кіруіне болады. Лифтілер сарайдың экскурсиялық маршрутындағы жоғарғы қабаттарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Сарайдың тактильді моделі де келушілер орталығында қолжетімді.