Оксибий тайпасы – ежелгі Лигуриядағы кельт-лигуриялық тайпа. Тарихы, географиясы, тілі және "жоғары жер тұрғындары" немесе "төрт аяқты мал өлітіп жеушілер" деген мағынасы зерттелген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оксиби немесе Оксуби (Ежелгі грекше: Ὀξύβιοι) – Темір дәуірі мен Рим дәуірінде Жерорта теңізі жағалауында қоныстанған келто-лигурия тайпасы.
Celto Ligurian tribe
The Oxybii or Oxubii (Ancient Greek: Ὀξύβιοι) were a Celto Ligurian tribe dwelling on the Mediterranean coast during the Iron Age and the Roman period.
Атауы
Олар Полибий (б.з.д. 2 ғ.) және Страбон (б.з. 1 ғ. басы) еңбектерінде Оксибион (Ὀξυβίων) деп, ал Плиний (б.з. 1 ғ.) – Оксуби деп атаған. Патриция де Бернардо Стемпель Oxubii этностық атауын «биік жерде тұратындар» немесе «төрт аяқты малдың қатылушылары» деп түсіндіруді ұсынды, бұл кельт тіліндегі oxso («төрт аяқты мал») немесе uxso («биік») түбірлерінен шыққан. Оның пікірінше, мұндай тілдік кельт тайпалық атаулары ежелгі Лигурияда қолданылған тілдердің арасында кельт-лигурия диалектісінің маңызды рөл атқарғанын көрсетеді.
They are mentioned as Oxubíōn (Ὀξυβίων) by Polybius (2nd c. BC) and Strabo (early 1st c. AD), and as Oxubi by Pliny (1st c. AD). Patrizia de Bernardo Stempel has proposed to interpret the ethnic name Oxubii as 'the inhabitants of a high place' or else as 'the ox slayers', from the Celtic stem oxso ('ox') or uxso ('high'). According to her, such linguistically Celtic tribal names suggest that a Celto Ligurian dialect played an important role among the languages spoken in ancient Ligury.
География
Оксибилер Жерорта теңізі жағалауында мекендеген. Олардың аумағы Суэльтери және Веручини тайпаларының шығысында, ал Дециаттардың шығысында (Ведиантилерге жақын) немесе батысында (Эстерль массивіндегі Аргенс өзеніне жақын) жатқан. Оксибилердің Апро өзенінің батысында орналасқан, Агитна деп аталатын теңіз портының нақты орналасқан жері күмәндану тудырған. Ең көп таралған болжамдар – Теуль (Сьянье өзенімен), Дециаттардың батысында, және Кагне (Кагне өзенімен), Дециаттардың шығысында орналасқандығы туралы. Тарихшы Гай Барруолдың сөзіне сәйкес, Оксибилер Салувия конфедерациясының бір бөлігі болған.
The Oxybii dwelled on the Mediterranean coast. Their territory was located east of the Suelteri and Verucini, and either east of the Deciates (near the Vediantii) or west of them (near the river Argens in the Massif de l'Esterel). The exact location of the sea port of the Oxybii, named Aegitna and located west of the river Apro, has been debated. The most popular propositions are Théoule (with the river Siagne), west of the Deciates, and Cagnes (with the river Cagne), east of the Deciates. According to historian Guy Barruol, the Oxybii were part of the Saluvian confederation.
Тарих
Б.з.д. 155 жылы лигуриялықтар Никея (Ницца) және Антиполис (Антиб) қалаларын, Massaliote колонияларын қоршады, осыдан римдіктер Фламиний, Попилий Лейнас және Люций Пупий легаттарын аймаққа жіберді. Оксибийлер олардың Агитна аумағына қонуына кедергі келтіруге тырысты, бірақ Фламинийдің бұрыннан қонғанын білген соң, оны жаралады, екі құлшынын өлтірді және қалғандарын теңізге қуды. Рим Сенаты осы оқиғаны естіген соң, консул Квинт Опимий басқаруымен әскер жіберді. Олар бірінші болып Агитнаны шабуылдап алды, тұрғындарын құлдыққа сатты және көшбасшыларын Римге жіберді. Оксибийлер римдіктерге шабуыл жасау үшін күш жинады, кейін Дециаттар да қосылды. Лигуриялықтардың жеңілісінен кейін Квинт Опимий олардың аумағының көп бөлігін Массалияға берді.
In 155 BC, the Ligurians besieged the Massaliote colonies of Nicaea (Nice) and Antipolis (Antibes), which caused the Romans to send the legates Flaminius, Popilius Laenas and Lucius Pupius to the region. The Oxybii tried to prevent them from landing in their territory at Aegitna, but finding that Flaminius had already done so, they wounded him, killed two of his servants and drove the rest back into the sea. The Roman Senate, on hearing of the incident, dispatched an army under the consul Quintus Opimius. They first took Aegitna by assault, sold the inhabitants into slavery and sent the ringleaders to Rome. The Oxybii then collected a force to attack the Romans, and were eventually joined by the Deciates. After the Ligurian defeat, Quintus Opimius granted a great part of their territory to Massalia.