Кіріспе

Социография – қоғам, әлеуметтік топтар мен қоғамдық үлгілер туралы, социологияның академиялық саласында қалыпты талап етілетін терең зерттеулерді жүргізбей жазылатын мәтін. Бұл терминді 1913 жылы голландтық социолог Себальд Рудольф Штайнметц енгізген. Социография көбінесе еркін баяндама түрінде кездеседі, бірақ ол белгілі бір қоғамдағы өмірді суреттейтін романдардың бөліктерінде де табылуы мүмкін. Бүгінгі күні жарық көрген социографияның көп бөлігі этностық, аудандық немесе кәсіби географиялық топтар сияқты қоғамның кіші топтарына қатысты.

Аумақ ауқымы туралы дау

Патрик Геддес сияқты кейбір әлеуметтік-географиялық зерттеушілер социографияны социология мен географияның шектеулі үйлесімі ретінде қарастыру қажет деп есептейді. Егер зерттеліп отырған қоғамдық топ географиялық жағынан шектелмесе, мұндай көзқарасқа қолданылатыны әлі анық емес.

Жақында болған тарих

Социография соңғы жылдары маңыздылығы артып келеді, себебі көптеген авторлар нәсіл және мәдениет мәселелеріне қатысты пікір білдіруге бастады. Олардың жазуы академиялық зерттеулерге сүйенбесе де, бұл белгілі бір мәдени құрылымды дұрыс түсіндіру болып есептеледі. Көптеген университеттердегі әлеуметтік ғылымдар кафедраларында социография – әдебиеттану, социология, мәдениет саясаты және экономиканы зерттейтін метадициплина ретінде қарастырылады.

Белгілі әлеуметтік еңбектер

Себальд Рудольф Штайнметц, "Әлеуметтанудың рухани ғылымдар қатарындағы орны", Archiv für Rechts und Wirtschaftsphilosophie, Vol. 6, № 3 (1912/1913), б. 492–501.
"Индустрияланған елдердегі музыкалық өмірдің әлеуметтануы – зерттеу міндеті", Музыка әлемі, том 21, № 3 (1979), б. 78–86 (индустрияланған елдердегі музыканттар).
Мари Жахода, Пол Ф. Лазарсфельд, Ханс Зейзель, Кристиан Флек, Die Arbeitslosen von Marienthal (1932; ағылшын тілінде 1971 – Мариенталь: жұмыссыздыққа ұшыраған қоғамның әлеуметтануы – АҚШ-тағы Transaction Publishers баспасының жұмсақ мұқабалы басылымы, 2002 ж.) (жоғары жұмыссыздық деңгейі бар аймақтар).