Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі банкроттық Англия мен Уэльс, Солтүстік Ирландия және Шотландия үшін жеке-жеке жергілікті жүйелерге бөлінеді. Сонымен қатар, банкроттық жеке тұлғалар мен серіктестіктердің төлемсіздігіне ғана қатысты болғандықтан, Біріккен Корольдіктің барлық аймақтарында қолданылатын жалпы төлемсіздік заңы бар. Әкімшілік және тарату сияқты басқа процедуралар төлемсіз компанияларға қолданылады. Дегенмен, жалпы бұқаралық ақпарат құралдарында төлемсіз компаниялар туралы сөз келгенде "банкроттық" термині жиі қолданылады.

Англия мен Уэльстегі банкроттық

Англия мен Уэльсте банкроттық 1986 жылғы Төлемсіздік туралы заңның (өзгертілген) IX бөлігімен және 1986 жылғы Төлемсіздік туралы ережелермен (өзгертілген) реттеледі. Банкроттық термині тек жеке тұлғаларға қолданылады, компанияларға немесе басқа да заңды тұлғаларға емес. Жеке тұлға тек сот шешімімен, банкроттық туралы өтініш берілгеннен кейін ғана банкрот деп жариялануы мүмкін. Жеке тұлға өзінің төлемсіздігіне байланысты, яғни қарыздарын төлей алмауына байланысты банкроттық туралы өтініш беруге құқылы. Кредитор немесе кредиторлар жеке борышкерге қатысты банкроттық туралы шешім шығару үшін өтініш бере алады. Кредитор банкроттық туралы өтініш беру алдында, әдетте, борышкерге заңмен белгіленген талапты, талап етілген соманы 21 күн ішінде төлеуді талап ететін нысанда жіберуі керек. Борышкер сотқа талапты жою туралы өтінішпен жүгіне алады, егер борыш негізсіз деп санайтын болса немесе кредитор талап еткен сомаға тең немесе одан асып түсетін қарсы талабы, есептесуі немесе өзара талабы болса. Егер борышкер талап етілген соманы төлемесе, талапты жою туралы өтініш бермесе немесе оның талапты жою туралы өтініші сот тарапынан қабылданбаса, кредитор банкроттық туралы өтініш бере алады. Балама ретінде, кредитор сот шешімін орындау сәтсіз аяқталған жағдайда, талапты жібермей-ақ өтініш бере алады. Екі жағдайда да борышкер кредиторға кем дегенде 5000 фунт стерлинг берешегі болуы керек және талап етілген сома белгілі бір сомада болуы тиіс, яғни нақты ақша сомасы (мысалы, зиянды өтеу емес). Банкроттық туралы өтініш, әдетте, борышкерге жеке табыс етілуі керек, бірақ егер кредитор табыс етуге мүмкіндік таппаса, себебі борышкер табыс етіп алудан жалтарған немесе оны табу мүмкін болмаса, сот басқа тәсілмен табыс етуді, яғни пошта арқылы немесе басқа да талапты борышкердің назарына жеткізуге мүмкіндік беретін тәсілмен тапсыруға бұйыруы мүмкін. Өтінішті қарау кезінде, егер борыш даусыз болса немесе даулана алмайтын болса, сот банкроттық туралы шешім шығара алады, өтінішті қабылдамайды (мысалы, егер борыш төленген болса) немесе борышкерге төлеу үшін уақыт беру үшін кейінге қалдыра алады. Егер банкроттық туралы шешім шығарылса, банкроттың істерін басқаруды банкроттық бойынша сенімгер жүзеге асырады, ол ресми қабылдаушы (мемлекеттік қызметкер) немесе мемлекеттік хатшы немесе осы мақсатта шақырылған кредиторлар жиналысында тағайындалған лицензияланған төлемсіздік сарапшысы болуы керек. Банкроттың активтері (кәсіби құралдары мен басқа да қажетті заттарды қоспағанда) оның сенімгеріне тиесілі, ол оларды (әдетте сату арқылы) кредиторларға дивиденд төлеу үшін сатуға міндетті. Банкротқа ұшыраған адам белгілі бір шектеулерге жатады, ең бастысы, ол несие алған адамға банкрот екенін хабарламайынша несие ала алмайды және ол компания директоры болып жұмыс істей алмайды. Ол сонымен қатар сенімгерге ақпарат беру және оның істерін басқаруда оған көмектесу міндеттемелеріне де жатады. Банкротты осыны істеуге мәжбүрлеу үшін сотқа кең өкілеттіктер берілген. Сондай-ақ, сот банкроттыққа ұшырағанға дейінгі кезеңде оның активтерін жою немесе құнын азайту мақсатында жасалған бірқатар мәмілелерді жоюға құқылы. 2004 жылдың сәуірінде Enterprise Act 2002 заңының банкроттық ережелері күшіне енгеннен кейін, Англия мен Уэльстегі банкроттық әдетте 12 айдан аспайды, егер ресми қабылдаушы сотқа тергеу аяқталғанын растайтын куәлікті ұсынса, одан да аз болуы мүмкін. Осы мерзім аяқталғаннан кейін банкрот босатылады және банкроттық бойынша берешегі үшін жауапкершіліктен босатылады. Алайда, егер банкрот өзінің төлемсіздігі үшін кінәлі деп табылса, банкроттық шектеулері туралы бұйрық шығарылуы мүмкін, бұл банкроттық шектеулерінің кейбіреуін 15 жылға дейін ұзартады. Банкроттыққа балама ретінде борышкер кредиторларына жеке ерікті келісім (IVA) жасауды ұсынуы мүмкін (1986 жылғы Төлемсіздік туралы заңның VIII бөлімін қараңыз) немесе егер борыштар белгілі бір шектен аспаса, борыштарды өтеу туралы бұйрық беруді ұсынуы мүмкін. IVA, кредиторларға активтерді сату немесе табыстан төлем жасау немесе екеуін біріктіру арқылы борышкердің кейбір немесе барлық борыштарын белгілі бір уақыт ішінде төлеу туралы ұсыныс түрінде беріледі. Бұл ұсынысты лицензиясы бар төлемсіздік сарапшысы мақұлдауы керек, ол кредиторлардың жиналысын шақырып, оны қарастыруы керек. Мақұлдау үшін 75%-дан астам дауыс берудің көпшілігі қажет. Егер ұсыныс мақұлданса, ол борышкердің барлық кредиторларын міндеттейді, олар оны қолдаған-ақ болсын, жоқ болсын. Теориялық тұрғыдан алғанда, борышкер 1914 жылғы Келісімдер туралы заң бойынша кредиторларына келісім жасауға да құқылы, бірақ 1986 жылғы Төлемсіздік туралы заң бойынша ерікті келісімдер енгізілгеннен бері бұл процедура қолданыстан шығып қалды.

Шотландиядағы банкроттық

Шотландияда банкроттық секвестр деп аталады, ал осы процестерді басқаруға жауапты ұйым – банкроттық бойынша есепші. Жеке тұлғаларға қарыздық мәселелермен күресуге көмектесетін банкроттыққа баламалар бар, олардың ішінде Қарызды Реттеу Жүйесі бар. Басқа да мүмкіндіктерге қорғалған сенімхаттар жатады, бұл қарызкор мен оның кредиторлары арасында жасалған келісімдер. Қарыздық қиындықтарға тап болған адамдарға тегін кәсіби кеңес беретін ұйымдар бар, соның ішінде Citizens Advice Scotland.