Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саңырауқұлақтың түрлері
косметикалық өнім
Species of fungus
the cosmetics product
Блузер – Аманита туысына жататын бірнеше жақын түрлердің жалпы атауы. А. rubescens, немесе қызарған аманита, Еуропа мен Солтүстік Американың шығысында кездеседі, ал А. novinupta, сондай-ақ «жаңа күйеу жігітінің блузері» деп те аталады, Солтүстік Американың батысында өседі. Олардың ғылыми және халықтық атаулары олардың етінің қырқылып немесе кесілгенде қызғылт түске өзгеру қабілетінен туындаған. Бұл саңырауқұлақ жеуге жарамды және дәмді, оны бірнеше еуропалық елде іздейді. Дегенмен, тәжірибесіз саңырауқұлақ жинаушылар оны өте қауіпті пантера бас киімімен шатастыруы мүмкін, сондықтан осы түрді жинағанда ең жоғары сақтық таныту қажет деп кеңес беріледі. Блузерлерді ұқсас түрлерден саңырауқұлақтың зақымдануынан пайда болатын қызғылт немесе қызыл түс арқылы ажыратуға болады, әдетте бұл түс саңырауқұлақтың сабасының түбінде, жәндіктердің салдарынан көрінеді.
The blusher is the common name for several closely related species of the genus Amanita. A. rubescens, or the blushing amanita, is found in Europe and eastern North America, and A. novinupta, also known as the new bride blushing amanita, is found in western North America. Both their scientific and common names are derived from the propensity of their flesh to turn pink upon bruising or cutting. The mushroom is edible and tasty, sought for in several European countries. It may however easily be confused with the potentially deadly panther cap by inexperienced foragers, and guides advise extreme caution when collecting this species. Blushers can be distinguished from similar species by the pink or reddish colouration that appears when the mushroom is damaged, typically most visible at the base of the stipe from insect damage.
Сипаттама
Еуропалық қызғылт саңырауқұлақтың дөңгелек қақпағы қызғылт қоңыр түсті, дөңгелек келген және ақ немесе махоганды түсті ұсақ тікенектермен себілген. Кейде ол сары түсті бояумен жабылуы мүмкін, бірақ жаңбырмен жуылып кетеді. Саңырауқұлақтың еті ақ, қысылғанда немесе ауаға ұшырағанда қызғылт түске өзгереді. Бұл оны улы жалған қызғылт саңырауқұлақтан немесе пантера бас киімінен (Amanita pantherina) ажыратудың маңызды белгісі, себебі оның еті мұндай өзгеріске ұшырамайды. Сабағы (көгі) ақ түсті, қақпақтың түсіне ұқсас бояулармен және 5–15 см биіктікке дейін өседі.
The European blusher has a reddish brown convex pileus (cap), that is across, and strewn with small white to mahogany warts. It is sometimes covered with an ochre yellow flush which can be washed by the rain. The flesh of the mushroom is white, becoming pink when bruised or exposed to air. This is a key feature in differentiating it from the poisonous false blusher or panther cap (Amanita pantherina), whose flesh does not. The stipe (stem) is white with flushes of the cap colour, and grows to 5–15 cm.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл Еуропаның көп бөлігінде және Солтүстік Американың шығысында кеңінен таралған. (Соңғы аймақта кем дегенде үш түрлі түр бар, олар A. amerirubescens деген атқа сай келеді) Ол жақсы өспейтін топырақта да, жапырақты және қылқан жапырақты орманды жерлерде де өседі, Ұлыбританияда маусым айынан қараша айына дейін кездеседі. Ол Оңтүстік Африкадан да тіркелген, онда Еуропадан әкелінген ағаштармен бірге кездейсоқ әкелінген деп саналады. Азияда да таралған. Солтүстік Американың шығысында А. rubescens жиі Hypomyces hyalinus паразитіне шалдығады. Паразиттік жеміс денелерін сау денелермен бірге кездеспесе, анықтау өте қиын, бірақ кейбіреулері түрге тән "қызару" қасиетін сақтайды.
It is common throughout much of Europe and eastern North America. (In the latter region there are at least three different species that fit into the name A. amerirubescens) It grows on poor soils as well as in deciduous and coniferous woodlands, appearing from June through to November in the UK. It has also been recorded from South Africa, where it is thought to have been accidentally introduced with trees imported from Europe. It has also been recorded from Asia. In eastern North America, A. rubescens is frequently parasitized by Hypomyces hyalinus. Parasitized fruiting bodies are extremely difficult to recognize unless they occur in conjunction with healthy ones, although some retain the "blushing" characteristic of the species.
Экология
Көбінесе саңырауқұлаққа жәндіктер шабуыл жасайды.
The mushroom is often attacked by insects.
Қолданылуы
А. rubescens пісірілген кезде жеуге болады. А. rubescens шикі күйінде улы гемолитикалық ақуызды қамтиды, бірақ оны жеу көрінеу зиян келтірмейді және пісіру арқылы оны жоюға болады.
A. rubescens is edible when cooked. A. rubescens contains a toxic hemolytic protein in its raw state, although it is not apparently harmful to consume and can be destroyed by cooking.
Аманта рубесенс
"Аманита рубисценс" Майкл Куо, MushroomExpert.Com, 2003 жылғы наурыз. "Amanita rubescens Pers.:Fr." Родхам Э. Туллос, 2006 жылғы 25 маусым.
"Amanita rubescens" by Michael Kuo, MushroomExpert. Com, March 2003. "Amanita rubescens Pers.:Fr." by Rodham E. Tulloss, June 25, 2006.
Аманта Новинпта
"Аманита новинупта" Майкл Куо, MushroomExpert. Com, 2003 жылғы наурыз. "Аманита новинупта Туллос және Дж. Линдгр." Родхам Э. Туллос, 2006 жылғы 25 шілде. "Аманита новинупта" Майкл Вуд және Фред Стивенс, MykoWeb, 2004. Сонымен қатар
"Amanita novinupta" by Michael Kuo, MushroomExpert. Com, March 2003. "Amanita novinupta Tulloss & J. Lindgr." by Rodham E. Tulloss, July 25, 2006. "Amanita novinupta" by Michael Wood & Fred Stevens, MykoWeb, 2004. And will
Басқа түрлер
"Аманита бруннеолокулярис Туллос, Овребо және Холлинг" Родэм Э. Туллос, 2006 жылдың 6 қазаны. "Аманита флаворубенс (Berk. & Mont.) Сақ" Родэм Э. Туллос, 2006 жылдың 25 шілдесі. "Аманита флаворубесценс" Майкл Куо, MushroomExpert.Com, 2002 жылдың қыркүйегі. "Аманита орсонии А. Кумар және Т. Н. Лакх" Родэм Э. Туллос, 2006 жылдың 25 шілдесі. "Аманита рубесенс var. альба Кокер" Родэм Э. Туллос, 2006 жылдың 25 шілдесі. "Аманита рубесенс var. конголенсис Беели" Родэм Э. Туллос, 2006 жылдың 25 шілдесі.
"Amanita brunneolocularis Tulloss, Ovrebo & Halling" by Rodham E. Tulloss, October 6, 2006. "Amanita flavorubens (Berk. & Mont.) Sacc." by Rodham E. Tulloss, July 25, 2006. "Amanita flavorubescens" by Michael Kuo, MushroomExpert. Com, September 2002. "Amanita orsonii A. Kumar & T. N. Lakh." by Rodham E. Tulloss, July 25, 2006. "Amanita rubescens var. alba Coker" by Rodham E. Tulloss, July 25, 2006. "Amanita rubescens var. congolensis Beeli" by Rodham E. Tulloss, July 25, 2006.