Кіріспе

Қауіпті уытты саңырауқұлақ, уытты саңырауқұлақ.

"Құртушы періште" деген атау Amanita туысына жататын бірнеше ұқсас, жақын туысқан, өлімге әкелетін, толығымен ақ саңырауқұлақ түрлеріне қолданылады. Олар – Еуропадағы Amanita virosa, ал Солтүстік Американың шығысындағы A. bisporigera және батысындағы A. ocreata. Құртушы періштелер – белгілі ең уытты саңырауқұлақтардың бірі; олардың және жақын туысқан "өлім қақпақтарының" (A. phalloides) құрамында аматоксиндер кездеседі. Amanita bisporigera емен және қылқан жапырақты ағаштармен байланысты.

Уыттылық

Шөптен уланудан болатын өлім-жітімдердің басым көпшілігі құрт періштесі (Amanita bisporigera) мен өлім шапқышы (Amanita phalloides) себепті болады. Бұған себепші токсин – аматоксин, ол РНҚ полимераза II және III-ті тежеп тұрады. Симптомдар 5-ден 24 сағатқа дейін көрінбейді, осы уақытқа дейін токсиндер сіңіп, зақымдану (бауыр және бүйрек тіндерінің бұзылуы) қайтымсыз болуы мүмкін. Егер науқасқа жедел түрде көмек көрсетілмесе, саңырауқұлақ қалпағының жартысы ғана өлімге алып келуі мүмкін. Симптомдары: құсу, іш ауруы, сананың шатыруы, құрысулар және диарея. Бір зерттеуде токсинді жұтқан адамдарға "сұйықтық пен электролиттерді алмастыру, ауыз арқылы белсендірілген көмір және лактолоза, тамырға пенициллин, екі 8 сағаттық сеанста гемодиализ және гемоперфузия" емдері жасалды, ал кейбіреулеріне "тамырға тиокты қышқылы, ал басқаларына тамырға силибинин" берілді және барлығына "арнайы диета" тағайындалды. Соның нәтижесінде, "осы жағдайларда қолданылған қарқынды кешенді емдеу орташа және ауыр аманитин улануынан зардап шеккен науқастарға көмектесуде тиімді" деген қорытындыға келді.