Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рио-Абисео ұлттық паркі (lang es) Перудің Сан-Мартин департаментінде орналасқан. ЮНЕСКО 1990 жылы оны Адамзаттың табиғи және мәдени мұрасы (Дүниежүзілік мұра нысаны) деп жариялады. Паркте көптеген флора мен фауна түрлері кездеседі, сондай-ақ 30-дан астам Колумбиядан бұрынғы археологиялық ескерткіштер орналасқан. 1986 жылдан бері парктің табиғи және археологиялық ортасының нәзік болуына байланысты туризм үшін жабық.
The Rio Abiseo National Park (lang es) is located in the San Martín department of Peru. UNESCO pronounced it as Natural and Cultural Heritage of Humanity (World Heritage Site) in 1990. The park is home to many species of flora and fauna, as well as the location of over 30 pre Columbian archaeological sites. Since 1986, the park has not been open to tourism due to the fragile nature of both the natural and archaeological environment.
География және климат
Перудің Сан-Мартин аймағында Мараньон және Хуаллага өзендерінің арасында орналасқан парк шамамен 2745,2 шаршы километрді алып жатыр. Парк Абисео өзенінің алабының 70%-ын құрайды. Биіктігі теңіз деңгейінен 4200 метрге дейін жетеді, ал ең төменгі нүктесі 350 метрді (1150 фут) құрайды. Парк үш ерекше экологиялық аймақты қорғайды: төменгі биіктіктегі Укайали ылғалды ормандары, орта биіктіктегі Перу Юнгалары және ең биік биіктіктегі Кордильера Орталық парамосы. Паркте кем дегенде жеті климаттық аймақ бар, оның ішінде тау орманы, тропикалық альпілік орманы, тау жаңбыр орманы, жоғары Анд таулы даласы (пуна) және құрғақ орман. Жылдық жауын-шашын мөлшері 20-дан басталады. Парк аумағының басым бөлігін құрайтын таулық бұлт орманы – биік таулардағы жаңбырлы орман, оның ағаштары төмен, мүк және лишайниктермен қапталған. Бұл экожүйе шамамен 2300 метр биіктікте кездеседі. Ауаның ылғалдылығы жоғары және жаңбыр жыл бойы жауады, әсіресе биік жерлерде. Топырақ қышқылды.
Located in the San Martín Region of Peru between the Marañón and Huallaga rivers, the park has an area of approximately 2,745.2 square kilometres. The park covers 70% of the Abiseo river basin. Elevations reach as high as 4,200 meters (13,780 ft) above sea level and as low as 350 m (1,150 ft). The park protects three distinct ecoregions: Ucayali moist forests at lower elevations, Peruvian Yungas at middle elevations, and Cordillera Central páramo at the highest elevations. There are at least seven climate zones in the park, including montane forest, tropical alpine forest, montane rainforest, high Andean grasslands (puna), and dry forest. Rainfall ranges from 20 to per annum. The montane cloud forest, composing most of the park area, is a high altitude rainforest with short trees, moss and lichen. This ecosystem occurs above the altitude of about 2,300 meters (7,550 ft). High humidity is constant and rain falls throughout the year, particularly at the higher elevations. The soil is acidic.
Археология
Рио-Абисео саябағындағы ең танымал археологиялық орын – Гран-Паджатен, орманды қыраттың үстінде, Монтекристо өзенінің шатқалын көріп тұрған қираған елді мекен. Жақын маңда 1970 жылдардың басында Патас ауылдықтары тапқан жартасқа ойылған Лос Пинчудос қабірлері орналасқан. Гран-Паджатен, Лос Пинчудос және паркте анықталған басқа да археологиялық ескерткіштер көбінесе Чачапоя мәдениетіне жатқызылады. Рио-Абисео саябағындағы ең ауқымды археологиялық зерттеулер 1980 жылдардың ортасында Колорадо университетінің басшылығымен жүргізілді.
The most famous archaeological site in the Rio Abiseo park is Gran Pajatén, a ruined settlement atop a forested ridge overlooking the Montecristo River canyon. Nearby are the ruins of Los Pinchudos a series of cliff tombs discovered by Pataz villagers in the early 1970s. Gran Pajatén, Los Pinchudos and other archaeological remains identified in the park are usually attributed to the Chachapoyas culture. The most extensive archaeological work done in Rio Abiseo Park was led by the University of Colorado during the mid 1980s.