Кіріспе
Фин тілінде дөрекі сөздер күшейткіштер, сын есімдер, есімдіктер және жұрнақтар түрінде қолданылады. Сонымен қатар, жағымсыз етістікті жіберу арқылы агрессивті көңіл-күй де кездеседі, оның мағынасы дөрекі сөзбен білдіріледі. Қазіргі фин тіліндегі дөрекі сөздердің көптегендерінің тамыры ежелгі заманға дейін барады; олардың бірнешеуі – христиандық ықпалдан кейін құдайлар мен рухтардың аттарынан дөрекі сөздерге айналған, ежелгі діни түбірлерге ие. Жалпы, фин тіліндегі дөрекі сөздердің этимологиясын осы бұрынғы діни сөздерден немесе экскременттерге, жыныс мүшелеріне немесе функцияларына қатысты ежелгі фин сөздерінен табуға болады. Финляндиямен көршілес елдердің халқы фин тіліндегі дөрекі сөздерді өздерінікінен қатал деп санайды және тіпті оларды дұрыс айтылмайтын түрінде қолданады, ең танымалсы – перкеле. Финдер бұл қаталдықты шамадан тыс деп есептейді, ал басқалары оны өз пайдасына қолданады. Финдер солтүстік және Орталық Еуропалық көршілерінен гөрі көбірек дөрекі сөздер айтады, шотландтар мен орыстардың деңгейіне жетеді. Жұмсақ тілмен айтқанда, кез келген сөзді дөрекі сөздің орнына қолдануға болады, мысалы, оның алдына «о!» деген сөзді қою арқылы (ой, құдай!) немесе «vieköön» (алу етістігінің үшінші жаққа шақырған түрі) қосу арқылы, мысалы, «hiisi vieköön» (шайтан алып кетсін). «Не болып жатыр?» сөзі фин тілінде «Mitä helvettiä?» деп аударылады. Күшейткіш ретінде, жағымсыз немесе жағымды мағынада, «helvetin» сөзін сын есімге қоюға болады, мысалы, «helvetin hyvä» (тозақтай жақсы). «helvetin» (тозақтың) сөзін есімнің алдына қою арқылы жағымсыз мағынаға қол жеткізуге болады, мысалы, «helvetin bussi oli myöhässä» (бірқатар автобус кешікті). Оны алмастыру үшін қолданылатын кейбір сөздер диалектіге байланысты: helkutti, helvata, hemmetti, hemskutti, himputti, helkkari және himskatti. Туынды сөздер: helvetillinen («тозақтық»).
Profanity in Finnish is used in the form of intensifiers, adjectives, adverbs and particles. There is also an aggressive mood that involves omission of the negative verb ei while implying its meaning with a swear word. Contemporary Finnish profanity often has old origins; several such words have Pagan roots that after Christian influence were turned from names of deities and spirits to profanity and used as such. In general, the etymology of Finnish swears can be traced either from these formerly religious words or from ancient Finnish words involving excretion or sexual organs or functions. People of countries neighbouring Finland often consider Finnish swear words harsher than their own, and even use heavily mispronounced versions of them, most notably perkele. Native Finns tend to consider the harshness exaggerated, while others use it to their advantage. Finns swear more than their Nordic neighbours or Central Europeans, reaching the same level as Scots or Russians. Euphemistically, virtually any word can be used in place of profanity by, for example, preceding it with voi (an interjection meaning "oh! "), for example voi paska! (oh shit!) or adding vieköön (third person singular imperative of the verb viedä "to take"), for example hiisi vieköön (may the goblin take it). An often used phrase is "What the hell? ", in Finnish "Mitä helvettiä?". For an augmentative expression, both in a positive or negative sense, helvetin can be prefixed into an adjective, e. g. helvetin hyvä "hellishly good". A pejorative meaning can be achieved by using the same helvetin ("of hell") in front of a noun, e. g. helvetin bussi oli myöhässä "the damned bus was late". Some words used to replace it, depending on dialect, include helkutti, helvata, hemmetti, hemskutti, himputti, helkkari and himskatti. Derivative terms: helvetillinen ("infernal").
Хитто, хииси
Хитто – салыстырмалы түрде жұмсақ қарғыс сөз, бірақ бәрібір оны тіл тиеспеушілік деп санайды. Хииси – алып, тролль немесе шайтан сияқты қорқынышты мифтік жаратылыс, немесе оның киелі тоғай, жерлеу орны сияқты мекені, ал екінші жағынан – тозақ. Сөздің германдық этимологиясы бар, ол *sidon ("жақ немесе бағыт" – ағылшын тілінде "side") немесе *xitha ("үңгір, ойыс, тік жар") сөздерінен (швед тілінде: ide – "аюдың қонысы") шыққан. Көңілді қоздырмайтын синонимдер – какка ("дәрет"), әсіресе балалармен сөйлескенде, және клиникалық улосте ("экскремент"). Улосте 1800 жылдары жоғары сыныпты алмастыру ретінде пайда болған сияқты, ал паска кем дегенде 3000 жыл бұрынғы Proto Finnic тілінен бері үздіксіз қолданылып келеді деп есептеледі. "r" әрпін домалатып, созуға болады, оны қайталау арқылы транскрипциялауға болады. Бұл сөз елде өте кең таралған, және шетелде ең танымал тіл тиеспеушілік сөз болып саналады, сонымен қатар белгілі бір символдық мәртебеге ие. Мысалы, фин блэк-метал тобы Impaled Nazarene 1994 жылы шығарған патриоттық альбомын Suomi Finland Perkele деп атады (сөзді шайтанға емес, фин ұлтына сілтеме ретінде қолданды), ал дәстүрлі М. А. Нумминен 1971 жылы Perkele! Lauluja Suomesta ("Перкеле! Финляндия әндері") альбомын шығарды. Перкеле сөзі наразылықты немесе көңілсіздікті білдіргенде, сөйлеуші қиын болса да, мәселені шешуге бейім екенін көрсетеді. Бұл сөз сисумен байланысты, ал сису – фин ұлтының ерекше қасиеті. Профессор Кулонен перкелені ескі буынға тән деп сипаттады, ал kyrpä және vittu сөздері жас буынға арналған. Перхана – жиі қолданылатын және жұмсақ алмастырушы сөз, ал аз танымал нұсқаларына перкулес, перскута, перскута раллаа және перкелисон жатады. Бұл сөз швед тілінде фин бизнес-басқару практикасын білдіретін "perkele бойынша басқару" деген тіркеске негіз болған. Туынды сөздер: перкелеellinen ("тозақтық"), перкелөйту ("күшейту").
персейлік
Перс ("есек") сөзбе-сөз мағынасында немесе жартылай күшті қарғыс сөз ретінде қолданылуы мүмкін. Ол көбінесе "Tämä on perseestä" ("Бұл (жағдай) есекке тиісті!" немесе "Бұл жаман!") сияқты тіркестерде кездеседі. "Per se" латын тіркесімен, "persze" венгр сөзімен (яғни "әрине", бұл аталған латын сөзінен шыққан және көбінесе осылай айтылады), Персей батырымен және ежелгі Персеполис қаласымен қысқасы, ұқсастықтар таза кездейсоқтық. Дегенмен, венгр тілінде "persze" сөзінің кең қолданылуы фин қонақтарына ұятты көрінуі мүмкін. Туынды сөздер: perseet (olalla), сөзбе-сөз "арқасын иығына қою", яғни "мастық".
ұяшықтар
Pillu әйел жыныс мүшелерін білдіреді және ол қарғыс сөз ретінде қолданылмаса да, оның қолданылуы әдепсіз және тек ең жақын, бейресми әңгімелерде ғана қолдануға болады. Дәл мағынаны білдіретін әдепсіз емес синонимдерге römpsä, tavara (мағынасы "зат"), toosa (көне швед тілінен келген диалектілік сөз, кішкентай қорап немесе контейнер, "dosa"; сондай-ақ теледидар, электроника немесе техниканы да білдіруі мүмкін), pimppi, pimpsa, tuhero, tussu жатады. "Tuhannen pillun päreiksi" ("мың әйелге арналған шұбатырлар") деген тіркес "жарылып кетті" деген ағылшын тіліндегі мақалға ұқсас, яғни мыңдаған бөлікке бөлінуді білдіреді. Бұл фин тіліндегі сөздердің аллитерацияға бейімділігін көрсетеді. Pillunpäre ("әйел шұбатыры") – сауналарда бір рет қолданылатын орындыққа төсеуге арналған ағаш шұбатыр. "Antaa pillua" ("әйел беру") – әйелдің ер адаммен жыныстық қатынасқа келісуін, ал "saada pillua" ("әйел алу") – ер адамның әйелден жыныстық қатынасқа рұқсат алуын білдіреді.
пиру
Пиру, яғни шайтан, әрқашан дөрекі сөз деп есептелмейді, бірақ кейде "қателесің" деген мағынада қолданылады: "Piru vieköön" (сөздерінше, "Шайтан оны алсын"). Шайтанды атау үшін пахолайнен сөзі дұрыс. Туынды сөз pirullinen ("шайтандық", "ібілістік") ағылшын тіліндегідей қолданылады; piruuttaan шамамен "ләззат үшін" дегенге тең, бірақ "өз шайтандығынан" деген сөзбе-сөз мағынасы дәлірек аударма болып табылады.
рева
Рева – "vittu" (төменде қараңыз) сияқты әйел жыныс мүшелеріне жасалған тағы бір сілтеме. Сондай-ақ, ол артқы жаққа ("персе" немесе мойынға) қатысты да қолданылады. Дегенмен, бұл нағыз дөрекі сөз емес, бірақ оның мәнінде әдепсіздік бар. Финляндия парламентінің бұрынғы төрағасы Риитта Уосукайнен өзінің «Liehuva liekinvarsi» атты даулы өмірбаянында осы сөзді қолданды, онда ол және Топи Уосукайнен арасындағы жыныстық қатынастарда өзін «rintaa, reittä ja revää» («тек көкірек, жамбас және ким») деп сипаттады. Рева кейде мүжіктерге қатысты қолданылады, сондықтан оны «мойын» деп аударуға болады. «Täyden kympin reva» сөзінің шамамен аудармасы – «Жоғары сапалы мойын».
қақпан
Рунката (етістік) – бұл жасық және әдепсіз сөз, "өзін-өзі жылап қанау" дегенді білдіреді. "Рунката" және рункари немесе рунку ("әдепсіз", "өзін-өзі жылап қанаушы") деген сөздер өте қорлаушы және олар тікелей ұяттаудан басқа жағдайда сирек қолданылады, көбінесе басқа дөрекі сөздермен бірге айтылады. Жеке қолданылғанда, оның мағынасы көбінесе тура мағынасында түсіндіріледі.
көк
Жаман адам. Ескі буынға тән, қазір ренжітетін сөз емес деп саналатын дөрекі сөз.
Сатана
Саатана сөзбе-сөз "Шайтан" дегенді білдіреді, бірақ "helvetti" сөзі сияқты қолданылады. Көбінесе оның орнына "саамари", "сампери" және "саакели" деген сөздер қолданылады. "Perkele", "vittu" және "jumalauta" сөздерімен бірге, бұл фин тіліндегі ең классикалық және жиі қолданылатын сөздердің бірі. Көбінесе "helvetti" сөзімен бірге "saatanan helvetti" түрінде қолданылады. "Сатаналлинский" ("шайтандық") деген туынды сөз ағылшын тіліндегідей контексте қолданылады. Фин тобы The Dudesons "The Dudesons Movie" фильмінде Саатана мен Перкелені шоуда ең көп естілетін нәрселер деп мәлімдеді, ал Перкеле – Шайтанның әкесі.
көк
Скеида (skay dah) – Хельсинки жаргонында "қоқыс" дегенді білдіреді. Оның салыстырмалы түрде жаңа пайда болуына байланысты, ол "паскадан" гөрі аз тіл тиек ететін сөз саналады, бірақ бәрібір жақсы сөз емес. Скеиданы қарапайым қорлау ретінде қолдануға болады ("tää on täyttä skeidaa" – "бұл толығымен қоқыс"), бірақ "паскадан" айырмашылығы, ол жеке айқай ретінде немесе қарғыс сөз ретінде қолданылмайды. Бұл сөз Хельсинкиде кеңінен танымал болса да, елордадан тыс жерлерде оны түсінбеушілер де болуы мүмкін. Скеида "қоқыс" немесе "қалдық" мағынасында да қолданылады.
тіршілік
Витту – ежелгі сөз, бірақ қазіргі уақытта әйелдердің жыныс мүшелерін қаралап, қорлайтын сөз.