Кіріспе

1779 жылғы Америка Тәуелсіз соғысының теңіз шайқасы, Реконкиста шайқасы.

Гренада шайқасы 1779 жылдың 6 шілдесінде Америка Тәуелсіз соғысы кезінде Батыс Үндістанда, Гренада жағалауынан азда ғана қашықтықта Британ Корольдік теңіз флоты мен француз теңіз флоты арасында өтті. Британ флоты адмирал Джон Байрон (Лорд Байронның атасы) Гренаданы құтқару үшін, оны француз әскерлері граф Д’Эстен жаңа ғана басып алған болатын, сапарға шықты. Байрон француздардың саны өзінікінен кем деп жаңылысып, олар Гренададан кетуімен бірге шабуыл жасау үшін жалпы қуғынға бұйрық берді. Ұйымдаспаған шабуыл мен француз флотының басымдығы салдарынан британдық флот ауыр зардап шекті, бірақ екі тараптан да кемелер жоғалмады. Теңіз тарихшысы Альфред Тейер Махан британдықтардың жеңілісін "1690 жылғы Бичи-Хед шайқасынан бері Британ теңіз флотының кездескен ең ауыр жеңілісі" деп сипаттады.

Өмірбаян

1778 жылдың басында Франция Американың тәуелсіздік соғысына американдық одақтас ретінде кіргеннен кейін, француз адмиралы граф Д’Эстен 1778 жылдың желтоқсан айының басында 12 желілік кеме мен бірнеше кіші кемелерден тұратын флотқа қолбасшылық ету үшін Батыс Үндістанға келді. Сол кезде адмирал Уильям Хотам басқаратын британдық флот та келді, ол адмирал Сэмюэл Баррингтонның флотын күшейтті. Британдықтар француздық Сент-Люсияны басып алды, Д’Эстеннің көмек көрсету әрекеттеріне қарамастан. Британдықтар Сент-Люсияны француздың Мартиникадағы негізгі базасын бақылау үшін пайдаланды, онда Д’Эстеннің штаб-пәтері орналасқан. 1779 жылдың қаңтарында британдық Ливард аралдары бекетіне қолбасшылыққа тағайындалған адмирал Джон Байрон басқаратын он желілік кеме британдық флотқа қосылды. 1779 жылдың бірінші жартысында екі флот та қосымша күштер алды, содан кейін француздық флот британдық флоттан сәл басым болды. Сонымен қатар, Байрон 6 маусымда Еуропаға бағыт алған британдық сауда кемелеріне сүйемелдеу қызметтерін көрсету үшін Сент-Китстен Сент-Люсиядан кетіп қалды, бұл Д’Эстенге әрекет етуге мүмкіндік берді. Д’Эстен мен губернатор Буйе жақын маңдағы британдық иеліктерге қарсы операциялар сериясын бастау мүмкіндігін пайдаланды. Олардың алғашқы нысаны – Сент-Винсент аралы 18 маусымда түсті, ал Д’Эстен басқа аралдарға көшті. Ол маңызды британдық иелік – Барбадосты басып алуды үміттенеді, бірақ басым шығыс желдеріне қарсы ешқандай прогресске жетпегеннен кейін Гренадаға назар аударды. Француз флоты 2 шілдеде Гренадаға келді және 3 шілдеде кешке оның негізгі қорғанысына шабуыл жасады. 4 шілдеде капитуляция шарттары келісілді. Жолда француз эскадрильясы Бомаршеге тиесілі және конвойды сүйемелдеген Шевалье де Монто басқаратын 50 зеңбірекке ие "Фьер Родриг" кемесімен кездесті. Олар "Фьер Родриг" кемесін тартып алды, ол француздық шайқас желісіне қосылды. Адмирал Байрон Сент-Винсенттегі француз әрекеттері туралы хабардар болды және оны қайтарып алу үшін күшпен жүзіп барады. Француздар Гренадада екені туралы хабар келгенде, ол дереу бағытын өзгертіп, олармен кездесуге бет бұрды. Адмирал Байрон Д’Эстеннің толық күшін білмеді, өйткені ол болмаған кезде Д’Эстен Ламотт Пике басқаратын Еуропадан келген эскадрильямен күшейтілді. Бұл француз флотының нақты күшін жасырды, өйткені әр кеме бекеттегі кластерден шықты. Өзінің күштері басым деп сенген Байрон солтүстік-шығыстан бекетке жақындап, жалпы қууға бұйрық берді. Байрон француз күшінің толық көлемін білгеннен кейін, шайқас желісін қайта құруға тырысты. Нәтижесінде британдық шабуыл ұйымсыз және шатас болды, және тағы екі кеме негізгі топтан бөлініп, қатты зақымдалды. "Лайон" тұтқындалудан қашу үшін жел соққан бағытта Ямайкаға қарай жүгіруге мәжбүр болды. Француздар ешбір кемесін жоғалтпады және ақырында кері шегінді. Британдықтар 183 адамды өлтіріп, 346 адамды жаралады. "Фейм" кемесінде төрт адам қаза тауып, тоғыз адам жарақат алды. Француздар 190 адамды өлтіріп, 759 адамды жаралады.

Салдары

Д'Эстен Гренадаға жөндеу жұмыстарын жасау үшін қайтып келді, ал Байрон Сент-Китсқа сол мақсатта бет түзеді. Француз адмиралы Батыс Үндістанда одан әрі шабуылдар ұйымдастыру үшін өзінің артық күшін пайдаланбады. Байрон тамыз айында үйіне оралды. Д'Эстен қыркүйек айында Саваннаға жасалған шабуылда американдықтармен сәтті ынтымақтаса алмағаннан кейін Еуропаға қайтып келді. Бұл оқиға 22 жастағы Гантеум үшін теңіз флотындағы мансабының бастауы болды, ол Fier Rodrigue кемесінде қосымша офицер болып қызмет етті және кейін вице-адмирал шеніне жетті.

Француз флоты

Адмирал д’Эстен флотының дивизиясы Кеме түрі Командир Қаза тапқандар Жараланғандар Жалпы Эскадра бланш және синий (алғы шеп) Зеле 74 Капитан Жак Мельхиор Сент-Лоран, Конте де Баррас Фантаск 64 Капитан Пьер Андре де Суффрен 22 43 65 Бірінші офицер Кампредон қаза тапты. Магнифик 74 Капитан Франсуа Луи де Браш Тоннан 80 Лейтенант-генерал Пьер Клод Оденно де Брёньон Капитан Брюйер Шалабре дивизиясы және эскадраның штаб-көмкеруі Протектор 74 Капитан Этьен де Грасс Лимермон Фиер 74 Капитан Жан Батист Тюрпен дю Брёй Прованс 64 Капитан Виктор Луи Десмишель де Шампорсен Жозеф Франсуа Феликс Гарнье де Сен-Антонен команданы қабылдады. Эскадра бланш (орталық) Француздық кеме Фендан 74 Капитан Луи Филипп де Риго, Маркиз де Водрёй Француздық кеме Артезиен 64 Капитан Антуан де Томассен де Пейнье Фиер Родриг 50 Капитан Монто Гектор 74 Капитан Пьер де Мориэс Кастелле Лангедок 80 Вице-адмирал Шарль Анри Гектор д’Эстен Капитан Анри Луи де Буленвилье де Круа дивизия, эскадра және флот штаб-көмкеруі Робюст 74 Эскадра шефі Франсуа Жозеф Поль де Грасс Вайян 64 Капитан Жозеф Бернар де Шабер Коголин Сагиттар 50 Капитан Франсуа Гектор д’Альбер де Рион Геррьер 74 Капитан Луи Антуан де Бугенвиль Эскадра синий (арты) Сфинкс 64 Капитан Клод Рене Пари де Суланж Диадем 74 Капитан Шарль Пико де Дампьер Француздық кеме Амфион 50 Капитан Феррон де Кенго Марсейе 74 Капитан Луи Арман де Ла Пойп де Вертриё Сезар 74 Эскадра шефі Жан Жозеф де Рафелис де Бров Капитан Жан Батист де Мориэс де Кастелле дивизия және эскадра штаб-көмкеруі Венжёр 64 Капитан Жан Жорж дю Круазе де Рец Рефлеши 64 Капитан Арман Франсуа Силлар де Сювиль Аннибал 74 Эскадра шефі Туссен Гийом Пике де ла Мотт 59 90 149 Тыңшылық және сигнал Алкмен 26 Капитан Пьер Рене Бенинье Мериадек де Бонневаль Эймбл 26 Капитан Антуан Станислас де Кюрьер де Кастельно Сен-Козм Сент-Элали Жалпы шығын: 173 қаза тапты, 773 жараланды, 949 жалпы.