Мэри Фрит: Лондондық қалтақоры және «Дүркіреген қыз»
Mary Frith
Мэри Фрит (Moll Cutpurse) – 17 ғ. лондондық әйгілі қалтақоры және ұрлық заттарын сатушы. Өміріне қатысты көп аңыз-ертегі бар, бірақ ол өте белгілі бір қылмыскер болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1584 – 1659 ж.) Мэри Фрит (шамамен 1584 – 26 шілде 1659 ж.), Молл (немесе Мал) Катпурс деген атпен танымал, Лондонның қылмыстық әлемінің әйгілі ағылшын қалта ұрысы және ұрланған заттарды сатушысы болды.
English pickpocket and fence (c. 1584 – 1659)
Mary Frith (c. 1584 – 26 July 1659), alias Moll (or Mal) Cutpurse, was a notorious English pickpocket and fence of the London underworld.
Есімдіктердің мағынасы
Молл, Мария есімінің лақап аты болғаннан бөлек, 16-17 ғасырларда жас әйелдерге, көбінесе жаман мінезділерге берілетін кең таралған есім болды. "Cutpurse" (қалтакесер) термині оның қалталарды кесіп, ішіндегі заттарды ұрлайтын ұры ретіндегі беделіне сілтеме жасайды. Оның тағы бір аты – "The Roaring Girl" ("Қоңыр дауысты қыз") – "roaring boys" (қоңыр дауысты ұлдар) деген ерте заманағы лондондық әдеттен туындаған, яғни төменгі әлеуметтік топқа жататын, әдептілік нормаларын бұзып, жоғарғы таптың қатыгез және жолбасшылық стильдерін қайталаған агрессивті жас жігіттерден алынған.
Moll, apart from being a nickname for Mary, was a common name in the 16th through 17th centuries for a young woman, usually of disreputable character. The term "Cutpurse" refers to her reputation as a thief who would cut purses to steal the contents. The other name by which she was known, "The Roaring Girl" is derived from the early modern London trend of "roaring boys," or aggressive young men of lower social stations who defied codes of civility and aped the belligerent and courtly styles of the upper class.
Эксцентрикалық өмір
Оның өмірінің фактілері өте шатастырады, оның есімімен байланысты көптеген асыра айтылған әңгімелер мен мифтер бар. 1662 жылы, оның өлімінен үш жыл кейін жазылған «Мэри Фриттің өмірі» атты сенсациялық биография, осы мифтердің таралуына көмектесті. Мэри Фрит 1580-ші жылдардың ортасында аяқ шебері мен үй шаруасымен айналысатын әйелдің отбасында дүниеге келді. Мэридің әкесінің інісі, дін қызметкері болған ол, бір кезде Мэриді жас кезінде түзету үшін Жаңа Англияға жіберуге тырысты. Бірақ, кеме жүзіп кетпес бұрын ол суға секіріп, енді әкесіне жақындамады. Мэри жұрт алдында дюблет пен кең шалбар киіп, түтін шегіп, қаласа ант ететін. Ол ұрыларға берілетін жаза ретінде қолынан төрт рет күйдірілген. 1612 жылдың ақпан айында ол Сен-Пол Кресінде жексенбі күнгі уағыз кезінде ақ жамылғымен күнәсін мойындауға сотталды. Ол әлі де еркек киім кигендіктен, бұл жаза көп әсер етпеді, және ол үйінің айналасына көптеген айналар қойып, өз мақтанышына ләззаттанды. Оның үйі үш толық уақытты қызметшісінің арқасында күтпегендей әйелдік болды. Ол попугайларды ұстап, мастифтер өсірді. Оның иттері оған ерекше жақын болды: әрқайсысының төсегі мен жамылғысы бар жеке төсегі болды. Ол олардың тағамын өзі дайындады. «Құбыла қыз» оның кемшілік деп есептелген қасиеттерін көрсеткенмен, оны ізгіленгендей бейнеледі, мысалы, барлық әйелдерді жезөкше деп есептеген еркек кейіпкерге шабуыл жасағанда және ешқашан үйленбеу арқылы ұяттылығын сақтағанда. Алайда, Мэри әдеттен тыс әрекет ететін әйелдерді жақтырмайтын қоғамда үлкен еркіндікке ие болды. 1611 жылы Фрит тіпті Фортуна театрында (әдеттегідей еркек киімінде) өнер көрсетті. Сахнада ол көрермендермен әзілдесіп, лютняда ойнап ән шырқады. Оның әзілдері мен әндерінің шамадан тыс болғанын болжауға болады, бірақ ол жалпыға ортақ жерде өнер көрсету арқылы конвенцияға қарсы шықты. Бірде Уильям Бэнкс есімді шоумен Мэриге 20 фунтқа ставка тікті, ол Чарринг Кростан Шордичке дейін еркек киімінде аттанбайды. Ол тек ставканы ұтып қана қоймай, сонымен қатар байрағын көтеріп, кернейін үрлеп саяхат жасады. Ол сонымен қатар танымал атшы Мароккоға да мініп жүрді. Ол 1614 жылдың 23 наурызында Левкнор Маркхамға (мүмкін драматург Герваз Маркхамның ұлы) үйленді. Бұл неке ақылға сыймас көрініс болған деп есептеледі. Дәлелдерге сүйенсек, бұл Фритке қарсы іс-қимылдарға қарсы шара ретінде жасалған, өйткені оған қарсы талаптарда оны «бойжеткен» деп атаған. Көрініп тұрғанындай, қоғамның оны мақұлдамауының себебі болды; 1620-жылдарға қарай ол өзінің айтуынша, қоршаушы және мал төлеуші ретінде жұмыс істеді. Ол жас әйелдерді ерлерге, ал орта таптағы әйелдерге лайықты жігіттерді тауып берді. Бірде әйел өлімі алдында Мария ұсынған сүйіктілерімен жасаған адалдығын мойындады, Мария сол әйелдің сүйіктілерін балаларының күтіміне ақша жіберуге көндірді. Ол кезде еркек киімінде жүретін әйелдер «сексуалды тәртіпсіздік пен бақылаусыздыққа» ұшыраған деп есептелгенін атап өту қажет, бірақ Мэридің өзі сексуалды қатынасқа қызығушылық танытпағанын мәлімдеді. Ол 1644 жылдың 21 маусымында Бетлем ауруханасынан есінен танып айыққаннан кейін босатылған деп жазылған, бұл оның Азамат соғысы кезінде генерал Фэрфаксты тонап, қолына атқан (мүмкін, мифтік) оқиғамен байланысты болуы мүмкін. Ол Ньюгейт түрмесінен қашу үшін 2000 фунт стерлинг пара берген деген қауесет бар. Ол 1659 жылдың 26 шілдесінде Лондонның Флит-стрит көшесінде сусыраудан қайтыс болды.
The facts of her life are extremely confusing, with many exaggerations and myths attached to her name. The Life of Mrs Mary Frith, a sensationalised biography written in 1662, three years after her death, helped to perpetuate many of these myths. Mary Frith was born in the mid 1580s to a shoemaker and a housewife. Mary's uncle, who was a minister and her father's brother, once attempted to reform her at a young age by sending her to New England. However, she jumped overboard before the ship set sail, and refused to go near her uncle again. Mary presented herself in public in a doublet and baggy breeches, smoking a pipe and swearing if she wished. She was recorded as having been burned on her hand four times, a common punishment for thieves. In February 1612 she was sentenced to do penance standing in a white sheet at St. Paul's Cross during the Sunday morning sermon. It had little effect, since she still wore men's clothing, and she set mirrors up all around her house to stroke her vanity. Her house was surprisingly rather feminine, due to the efforts of her three full time maids. She kept parrots and bred mastiffs. Her dogs were particularly special to her: each had its own bed with sheets and blankets. She prepared their food herself. The Roaring Girl, while highlighting her qualities that were deemed improper, also depicted her as possessing virtue, such as when she attacks a male character for assuming all women to be prostitutes, and when she exhibits chastity by refusing to ever marry. However, Mary seems to have been given a fair amount of freedom in a society that so frowned upon women who acted unconventionally. In 1611 Frith even performed (in men's clothing, as always) at the Fortune Theatre. On stage she bantered with the audience and sang songs while playing the lute. It can be assumed that the banter and song were somewhat obscene, but by merely performing in public at all she was defying convention. Once a showman named William Banks bet Mary 20 pounds that she would not ride from Charing Cross to Shoreditch dressed as a man. Not only did she win the bet, she rode flaunting a banner and blowing a trumpet as well. She also rode Marocco, a famous performing horse. She married Lewknor Markham (possibly the son of playwright Gervase Markham) on 23 March 1614. It has been alleged that the marriage was little more than a clever charade. Evidence shows that the whole thing was contracted to give Frith a counter when suits against her referred to her as a "spinster". It turned out that society had some reason for its disapproval; by the 1620s she was, according to her own account, working as a fence and a pimp. She not only procured young women for men, but also respectable male lovers for middle class wives. In one case where a wife confessed on her deathbed infidelity with lovers that Mary provided, Mary supposedly convinced the woman's lovers to send money for the maintenance of the children that were probably theirs. It is important to note that, at the time, women who dressed in men's attire on a regular basis were generally considered to be "sexually riotous and uncontrolled", but Mary herself claimed to be uninterested in sex. She is recorded as being released on 21 June 1644 from Bethlem Hospital after being cured of insanity, which may or not be related to the (possibly apocryphal) story that she robbed General Fairfax and shot him in the arm during the Civil War. It was said that to escape the gallows and Newgate Prison she paid a £2,000 bribe. She died of dropsy on 26 July 1659 on Fleet Street in London.
Бейне және жынысы
Фриттің киіну және сөйлеу салты сол кездегі моральдық кодекстерге қарсы келді. Ол "Англияның алғашқы темекі шегетін әйелi" деп есептеледі және оның көптеген суреттерінде оның тұсында тек ер адамдардың ғана ісі саналған құрылыс түтін тартатыны көрсетілген. Сол заманғы театрларда темекі шегу әйелдерге ұнамайтын нәрсе еді. Фрит өзіне қаратылған назарды ұнататын, себебі оның театрлық әрекеттері көрермендердің назарын аударуға және басқаларды ыңғайсыздыққа түсіруге бағытталған. Оның "Әйелдерге өтеу" атты қойылымы Лондондағы Фортуна театрында көрсетілді, онда Фрит басқа әйел актерлерден өте өзгеше болды. Басқа әйелдер әйелдердің немесе қызметшілердің рөлі туралы әңгімелессе, Фрит бостандықтың кері бейнесі ретінде көрінді. Киім ауыстырып, әлеуметтік шекараларды бұзу арқылы, оның ешқандай қағидасы жоқ екені көрсетілді, ал бостандыққа қол жеткізу арқылы ол әйелдік қасиеттерін жоғалтқандай болды. "Әйелдерге өтеу" оны мүлдем басқа бір жаратылыс ретінде көрсету мақсатында жасалған, әйелдердің сақтауы тиіс немесе қалаған стандарттарынан айырылған. Осы мінез-құлқы күнделікті өміріне де көшкендіктен, 1611 жылдың ақпан айында ол қоғамдық тәубе жасауға мәжбүр болды.
The manner in which Frith dressed and spoke challenged the moral codes of her day. She has been regarded as the "first female smoker of England" and most images of her show her smoking a pipe, which was seen as something only men did during her time period. As portrayed by the theatre of that era, tobacco smoking was not enjoyable to women. Frith enjoyed the attention she drew, as her theatrical ways were intended to cause a scene and make others uncomfortable. In one of her performances, Amends for Ladies which was featured at the Fortune Theatre in London, Frith played in stark contrast to the other female leads. While the other women discussed their roles as wives or maids, Frith appeared as a negative representation of freedom. By cross dressing and breaking social boundaries, she was shown as having no structure, and by gaining freedom she was shown as having lost the qualities that made her a woman. Amends for Ladies was meant to show her as a different creature entirely, not possessing the standards that a woman should hold or want to hold. These behaviours, which carried into her daily life, led to her punishment in February 1611, when she was forced to perform public penance.