Мэри Стюарт хаттары және құпиялар жұмбағы

Кіріспе

Мэри, Шотландия королевасының авторлығына жатқызылатын жазулар

Кептелі хаттары – 1567 жылдың қаңтар және сәуір айлары аралығында Мэри, Шотландия королевасының Ботуэлл графына жазған деген сегіз хат және бірнеше сонеттерден тұрады. Бұл хаттар королева Мэриге қарсы болған шотланд лордтары тарапынан оның билігіне қарсы айғақ ретінде ұсынылды. Атап айтқанда, хаттардың мәтіні королева Мэри күйеуі Лорд Дарнлиді өлтіруде Ботуэллмен сөз байласып әрекет еткенін көрсетеді. Мэридің замандастары, оның ішінде Адам Блэквуд, оларды толығымен жалған немесе королеваның қызметшісі Мэри Битоун жазған хаттар деп есептеді. Қазір тек көшірмелері ғана сақталған хаттардың шынайылығы туралы пікір талас тудырып келеді. Кейбір тарихшылар бұл хаттар королева Мэридің беделін түсіру және Елизавета I-нің оның ұлы, Шотландияның жас Джеймс VI-ның билігін, анасының емес, қолдауын қамтамасыз ету мақсатымен жасалған жалған екенін айтады. 1901 жылы тарихшы Джон Хангерфорд Полен Мэридің екі нақты хатын салыстыра отырып, Кептелі хаттарының сақталған түрлі көшірмелері мен аудармаларын Мэридің авторлығын дәлелдеу үшін пайдалануға болмайтынын дәлелдеді.

Саяси астарында: бас тарту және хаттар

Королеваның күйеуі Лорд Дарнли 1567 жылғы 10 ақпанда Эдинбургтегі Кирк-о-Филдте жағдайы түсініксіз қаза тапты, ал ол 1567 жылғы 15 мамырда Ботуэлл графына үйленді. Ботуэлл Дарнлидің өлтірілуіне басты күдікті деп есептелді. Мэридің жартылай бауыры Морей графы және «Конфедерация Лордтары» Мэри патшайымға қарсы көтеріліп, Эдинбургте әскер жинады. 1567 жылғы 15 маусымда Карберри төбесіндегі шайқаста Мэри басылды, Лохлевен қамалына қамалды және 24 шілдеде 1567 жылы тақтан бас тарды. Оның кішкентай ұлы 1567 жылғы 29 шілдеде Шотландия королі VI Джеймс болып тажына отырды, ал Морей Шотландияның регенті болды. Осы кезде Мэри оны айыптайтын хаттардың табылуына байланысты тақтан бас тартты деген қауесет тарады. 1567 жылғы шілде айының соңында Лондонда болған Морей графы Гузман де Сильваға, Испанияның Англиядағы елшісіне, Мэридің Ботуэллге жазған хатының табылып, оның Лорд Дарнлидің өлтірілуіне қатысты екенін естігенін айтты. Ол бұл туралы Елизаветаға хабарламады. 1567 жылғы тамыздың соңында Лондон епископы Эдмунд Гриндал Дарнлиді өлтіруге асығуды талап ететін Мэридің қолжазбасындағы хаттар Ботуэллдің құжаттарының қорабынан табылғанын естіді және епископ бұл жаңалықты Женевадағы реформатор Генри Буллингерге жіберді. 1568 жылғы қарашада Конфедерация Лордтары үшін Александр Хей құрастырған «Хейдің мақалалар кітабы» деп аталатын құжатқа сәйкес, Дарнлидің өлтірілуінен бастап Морейдің регенттігіне дейінгі оқиғалар баяндалды, табут пен хаттар королева Мэри бас тартуға келіскенге дейін табылды және олардың жариялануынан кейін қоғамдық пікір оны осы шешімге жеткізді. Морей 1567 жылғы 4 желтоқсанда өзінің құпия кеңесін шақырды. Олар Мэридің тақтан бас тартуын бекіту үшін Парламентке дайындалып, мәлімдеме жасады және оған қол қойды, онда хаттар Мэридің кісі өлтіруге қатысқандығын көрсетті; оның әртүрлі бұрынғы хаттарында, ол өзінің қолымен жазып, қол қойып, Джеймс Эрл Бойтвиллге жіберген, ол осы қорқынышты өлтірудің бас орындаушысы болды, сондықтан ол бұл кісі өлтіруге қатысқан, құрылысқа қатысқан және оның заңды күйеуі, біздің егемендігіміз патшаның әкесін өлтіруге қатысқандығы анық болды. 1568 жылғы мамыр айында Мэри Лохлевеннен Англияға қашып кетті. Оның мәртебесі белгісіз болды, өйткені ол қылмыстар мен жаман басқаруда айыпталды. Англияның Елизавета I-і Мэриді бір жыл бұрын тақтан түсірген шотланд Лордтарының айыптауы бойынша Дарнлиді өлтіргені үшін соттау керек пе деген мәселе бойынша тергеу жүргізуді бұйырды. Морей Англияға келіп, Елизавета патшайымының қызметкерлеріне «табут хаттарын» көрсетті.

The Queen's husband, Lord Darnley, was killed in mysterious circumstances at the Kirk o'Field in Edinburgh on 10 February 1567, and she married the Earl of Bothwell on 15 May 1567. Bothwell was widely thought to be the main suspect for Darnley's murder. The Earl of Moray, Mary's half brother, and the 'Confederate Lords' rebelled against Queen Mary and raised an army in Edinburgh. Mary surrendered at the Battle of Carberry Hill on 15 June 1567, was imprisoned at Lochleven Castle, and on 24 July 1567 abdicated. Her infant son was crowned as James VI of Scotland on 29 July 1567 and Moray was made Regent of Scotland. At this time rumours spread that Mary had abdicated because of the discovery of letters which incriminated her. At the end of July 1567, the Earl of Moray, who was in London, told Guzman de Silva, Spanish ambassador to England, that he had heard of the finding of a letter in Mary's own handwriting to Bothwell which implicated her in the murder of Lord Darnley. He had not revealed this to Queen Elizabeth. By the end of August 1567, Edmund Grindal, Bishop of London, had heard that letters in Mary's handwriting urging Bothwell to hurry up with the killing of Darnley had been found in a box of Bothwell's papers, and the Bishop sent this news to the Reformer Henry Bullinger in Geneva. According to the document called "Hay's Book of Articles," compiled by Alexander Hay for the Confederate Lords in November 1568, which narrates events from Darnley's murder to Moray's Regency, the casket and letters were found and made known before Queen Mary agreed to abdicate, and public opinion after their discovery had brought her to that decision. Moray convened his Privy Council on 4 December 1567. They made and signed a statement in preparation for the Parliament to enact Mary's abdication, which stated the letters demonstrated Mary's involvement in the murder;
in so far as by diverse her previe letters writtin and subscrivit with hir awin hand and sent by hir to James erll Boithvile chief executor of the said horrible murthour, it is maist certain that sche wes previe, art and part (complicit) and of the actuale devise (plot) and deid of the foir nemmit murther of her lawful husband the King our sovereign lord's father. Mary escaped from Lochleven and made her way to England in May 1568. Her status was uncertain, as she had been accused of crimes and misrule. Elizabeth I of England ordered an inquiry into the question of whether Queen Mary should be tried for the murder of Darnley, as accused by the Scottish Lords who had deposed Queen Mary the year before. Moray came to England and showed the "casket letters" to Queen Elizabeth's officers.

Йорк, Вестминстер және Хэмптон-корт қалаларында өткен конференциялар

Шамамен бір жылдан кейін, 1568 жылғы қазан айында Морэй графы Йоркте өткен конференцияда, Томас Ховард, Норфолк герцогының 4-ші ұлы басқарған жиында сандықтың хаттарын ұсынды. Морей 1568 жылғы 7 желтоқсанда Вестминстерде сандықтың хаттарын қайта көрсетті. 8 желтоқсанда ол комиссия мүшелеріне француз тілінде, "римдік қолмен" немесе курсивпен жазылған жеті қағазды көрсетті, оның ішінде "О құдайлар, мені кешіріңдер" деп басталатын "сонет" те болды. Бұл қағаздардың көшірмелері мен аудармалары жасалды, Морейдің сөзіне сенсек, олар оның әпкесінің Ботуэллге деген махаббатын және Дарнлидің өлтірілуіне қатысқандығын көрсетті. 1567 жылғы 5 сәуірде Сетон сарайында Мэри мен Ботуэлл арасындағы неке шарты көрсетілді. Бұл құжат заманауи жасалған жалған болуы мүмкін. Келесі күні Мортон графы сандықтың табылуы туралы қол қойылған мәлімдеме жасады. 10 желтоқсанда Морей, Оркней епископы, Данфермлиннің басқарушысы және Патрик Лорд Линдсей хаттардың Мэридің қолымен жазылғанына ант беріп құжатқа қол қойды. 12 желтоқсанда Хэмптон-кортта Морейдің хатшысы Джон Вуд бұл мәлімдемені Лорд-сақшыға, Норфолк герцогына, Бедфорд графына, Лестер графына, Лорд-адмиралға, Уильям Сесилге, Ральф Садлерге және Уолтер Милдмейге көрсетті. Хаттар, сонеттер, ажырасу және неке шарты 1568 жылғы 14 желтоқсанда Хэмптон-кортта қарастырылды, ал қолжазба Мэридің Елизавета патшайымына жазған хаттарымен салыстырылды. Шотландия графтары ұсынған дәлелдер, енді ағылшын құпия кеңесіне құпия сақтауға ант берген, қызықтырды; барлық жазба кеңес үстелінде жатыр, олар кездейсоқ түрде, үстелде жатқан тәртібімен көрсетілді, егер уақыт жеткілікті болса, олардың мәніне қарай таңдап алынуы мүмкін еді. Саяси себептерге байланысты, Елизавета патшайымы Мэриді кісі өлтіруде айыптағысы келмеді, сонымен қатар оны кінәсіз деп тануға да ниеті болмады, сондықтан конференция саяси көрсету ретінде ұйымдастырылды. Мэри патшайымына қатысуға рұқсат берілмеді, бірақ оның айыптаушыларына, соның ішінде Морейге қатысуға рұқсат берілді. Нәтижесінде, ағылшын комиссарлары қолжазбаны және ондағы ақпаратты зерттегеннен кейін сандықтың хаттарын шындық деп қабылдады. Алайда Мэри патшайымының өкілдеріне хаттарды қарап шығуға немесе зерттеуге рұқсат берілмеді. Бірақ Елизавета патшайымы қалағандай, тергеу ештеңе дәлелденбегеніне келді. Тергеудің нәтижесі Мэридің беделіне күмән тудыру болды, оны Елизавета патшайымы екі патшайымның кездесуіне жол бермеу үшін пайдаланды.

Nearly a year later, in October 1568, the Earl of Moray produced the Casket letters at a conference in York, headed by Thomas Howard, 4th Duke of Norfolk. Moray again showed the casket letters at Westminster on 7 December 1568. On 8 December he showed the commissioners seven papers written in French in the "Roman hand" or italic, including a "sonnet" beginning, "O Dieux ayez de moy". Copies and translations were made of these papers, which Moray claimed showed his sister's love for Bothwell and her involvement in Darnley's murder. A marriage contract between Mary and Bothwell made at Seton Palace on 5 April 1567 was exhibited. This document may have been a contemporary forgery. The next day, the Earl of Morton submitted a signed declaration about the finding of the casket. On 10 December Moray, the Bishop of Orkney, the Commendator of Dunfermline and Patrick Lord Lindsay signed a document swearing the letters were in Mary's handwriting, and on 12 December at Hampton Court, Moray's secretary John Wood showed this statement to the Lord Keeper, the Duke of Norfolk, the Earl of Bedford, the Earl of Leicester, the Lord Admiral, William Cecil, Ralph Sadler, and Walter Mildmay. The letters, sonnets, divorce and marriage contract were examined at Hampton Court on 14 December 1568, and the handwriting compared with Mary's letters to Queen Elizabeth. The evidence produced by the Scottish Earls, who were now sworn to secrecy by the English Privy council, was perhaps bewildering;
the whole writings lying altogether upoun the counsel table, the same were showed one after another by hap [chance], as the same did ly on the table, than with any choyse made, as by the natures thereof, if time had so served might have been. For overriding political reasons, Queen Elizabeth neither wished to accuse Queen Mary of murder nor acquit her of the same, so the conference was intended as a political show. Queen Mary was refused the right to be present, though her accusers, including Moray, were permitted to be present. The outcome was that the Casket letters were accepted by the English commissioners as genuine after a study of the handwriting, and of the information contained therein. However, Queen Mary's commissioners were refused access to the letters to review or to study them. Yet, as Queen Elizabeth had wished, the inquiry reached the conclusion that nothing was proven. The outcome of the enquiry was to prolong doubts about Mary's character that Elizabeth used to prevent the Queens meeting.

Йорктегі келісімге қатысты айыптаулар

Йорктегі кездесу ағылшын-шотланд келісімін келісу үшін шақырылған конференция болатын. Мэридің хатшысы Джон Лесли, оның айыптаушыларының бірі – Летингтондық Уильям Мэтлендтен, Елизаветаның мақсаты «осы уақытта оның ісін аяқтау емес, оны күдікке тоғыстыру» екенін естіді. Мэтленд бұл туралы 1568 жылғы 16 қазанда Кавудке бірге аттанғанда, Йоркте төрағалық еткен Норфолк герцогынан естіген. Шотландиялық комиссарлардың арасында Йорк қаласында болған Джордж Бьюкенен Норфолк пен Летингтонның саяхатын және олардың нақты шешімге келмеу туралы келісімін сипаттады. Бұл әңгіме Леслидің хаттарынан табылып, 1571 жылғы қаңтарда Норфолкқа қарсы жасалған мемлекеттік қасас айыптамаларында келтірілді. Ол сондай-ақ шотланд королевасына үйленуді жоспарлап, Морэйден Йоркте оған қарсы дәлелдерді жоюды сұраған. 1571 жылғы қарашада Лесли Норфолкпен Йорктегі галереяда, Летингтонмен кеңескеннен кейін сөйлескенін айтты, және Норфолк хаттар жарияланса, Мэридің абыройы мәңгілікке дақтанатынына сендірді. Норфолк Йорктегі әңгімелер туралы сұралғанда, Летингтонның Мэри үшін жұмыс істегенін айтқанын мәлімдеді. Норфолк айтуынша, Летингтон оған Мэридің кінәсіз екенін ойлатты және оған үйлену керек деген ойды сіңірді. Дегенмен, Норфолк 1572 жылы мемлекеттік қасас жасағаны үшін жазаланды. Лондон мұнарасында тұтқын болған Лесли, Летингтонның Мэриге (Болтон қамалында болған) сандықтың хаттарының көшірмелерін жібергенін айтты, бірақ Летингтонның хабаршысы Роберт Мелвилл оны жоққа шығарды. Лесли сондай-ақ, Морейді Солтүстік Аллертон арқылы қайтып келе жатқанда өлтіру жоспары болғанын мәлімдеді, бірақ Норфолк Морейді ықыласқа итергендіктен, оны өлтіруден бас тартылды. 1569 жылғы 22 қаңтарда Йорк-Вестминстер конференциясынан кейін Елизавета корольдіктің Джеймс VI-ның Стирлинг қамалындағы күзетшілері болған Мар графы мен графинясына хат жазып, Морейдің Англияда жасаған сөздері мен құпия келісімдері арқылы Шотландияның болашақ королі болуын қамтамасыз ету туралы қауесеттерге қарсы тұруды сұрады.

The meeting at York was established as a conference to negotiate an Anglo Scottish treaty. John Lesley, Mary's secretary, heard from one of her accusers, William Maitland of Lethington, that Elizabeth's purpose was "not to end her cause at this time, but to hold the same in suspense". Maitland had heard this from the presiding officer at York, the Duke of Norfolk, while they were out riding together to Cawood on 16 October 1568. The contemporary historian, George Buchanan, who was present at York amongst the Scottish commissioners, described Norfolk and Lethington's ride, and their agreement not to reach a decisive conclusion. This conversation came to light, having been found in Lesley's correspondence, and was cited in the charges of treason against Norfolk in January 1571. He was also charged with planning to marry the Scottish Queen, and asking Moray to suppress evidence against her at York. In November 1571, Lesley testified that he had spoken with Norfolk in a gallery at York, after conferring with Lethington, and Norfolk was convinced that the publication of the letters would dishonour Mary forever. When Norfolk was questioned about the conversations at York, he said that Lethington had told him he was working for Mary. Lethington, said Norfolk, began to make him think Mary was innocent and planted the idea that he should marry her. Nevertheless, Norfolk was executed for treason in 1572. Lesley, who was a prisoner in the Tower of London, said that Lethington had sent copies of the casket letters to Mary (who was at Bolton Castle), but Lethington's messenger, Robert Melville, denied it. Lesley also alleged there had been a plot to murder Moray on his return as he passed through North Allerton, but because Norfolk had persuaded Moray to be more favourable, the assassination was called off. After the York Westminster conference, on 22 January 1569, Queen Elizabeth wrote to the Earl and Countess of Mar, who were the keepers of James VI at Stirling Castle, to counter rumours that Moray had made speeches and secret treaties in England to ensure that he would become King of Scotland to the prejudice of the young King.

Хаттар мен табуттың тағдыры

Королева Мэриге қарсы тағылған айыптамалар, Хейдің баптары немесе Баптар кітабы деп аталады, 1568 жылдың қараша айында жасалды; олар Ботуэлл графы Шотландиядан қашуды жоспарлағанда, өзінің қызметшісі немесе “шальмершлайд” Джордж Далглишты Эдинбург қамалынан хаттарды әкелуге жібергенін көрсетеді, сонда “істің мәні ешқашан жарыққа шықпауы керек” еді. Бірақ хаттарды қайтарғаннан кейін, Далглиш Мэридің жаулары, оның ішінде Джеймс Дуглас, Мортонның 4-ші графы тарапынан тұтқынға алынды. Мортон 1568 жылдың желтоқсанында 1567 жылдың 20 маусымында Далглиш өзінің тұтқындарын азаптау қорқынышымен Эдинбургтегі Поттерроудағы үйге жетелеуді ұсынғанын куәландырды. Олар төсектің астынан “F” әрпімен (мүмкін, Францияның Франциск II патшасы үшін) өрнектелген күміс қорапты тапты, онда Кассет хаттары және басқа да көптеген құжаттар, соның ішінде Мэри мен Ботуэллдің неке куәлігі болды. Мортон 1568 жылдың 6 қыркүйегінде қорапты және хаттарды регент Морейге тапсырды. Мортон мазмұнын өзгертпегенін мәлімдеді, ал Морей оларды Мортон мен Конфедерация лордтарына қолжетімді етуге және олар болашақта өз әрекеттерін түсіндіре алуы үшін сақтап қалуға уәде берді; “олардың іс-әрекеттерінің негізін және әділдігін көрсету үшін, олармен жұмыс істеуге болмайды”. Хаттар 1581 жылы регент Мортонның кенеттен тұтқынға алынып, жазаланғаннан кейін Дуглас отбасының қолында қалған сияқты. 1582 жылы Лохлевендегі Уильям Дугластың інісі Джордж Дугластың “көруге тұрарлық” хаттары бар екендігі туралы ақпараттар болды, бірақ бұл королева Мэридің Шотландияға қайтуы үшін келіссөздер жүргізуге бағытталған “Одақ” деп аталатын әрекетке қатысты болуы мүмкін. 1582 жылдың қараша айында ағылшын дипломаты Роберт Боуз Плюскарденнің приоры Джеймс Дугластан қорап пен “Шотландия королевасы мен Ботуэлл графы арасындағы хаттардың түпнұсқалары” сол кезде Шотландия үкіметін басқарып отырған Гоури графына жеткізілгенін естіді. Боуз Франсис Уолсингхем үшін түпнұсқаларды іздеп жүрген. Боуз Гоуриден оларды Елизаветаға жіберуі мүмкін бе деп сұрады, ол бұрыннан осы мәселе бойынша келісімге келгенін айтты және Гоури оларды Сандерс Джорданнан алғанын анықтады. Джордан регент Мортонның сенімді қызметкері ретінде танымал болды және Мортонның сотта куәлік беруге мәжбүр болды. Гоури хаттардың королеваны биліктен қуғандар үшін әлі де маңызды екенін түсіндірді. Боуз соңғы оқиғалар мен жағдайлар парламент актілерімен және ресми құжаттармен расталғанын және хаттардың қазір маңызды емес екенін мәлімдеді. Гоури оған хаттарды беруден бас тартты. Боуз қараша айының соңында Гоуриден тағы да сұрады және Уолсингхемге королева Мэридің оларды жалған деп мәлімдегенін және оларды өзі бұзып, жоюға үміттене отырып алуға тырысатынын жазды (мүмкін, “Одақты” ілгерілету үшін). Боуз Мэридің оларды Шотландиядан ұрлап алуға мүмкіндігі бар екенін және Англияда олардың қауіпсіз болатынын айтты. Гоури патшаға өтініш туралы хабарлау керектігін айтты, ал Боуз оған келіспеді. Келесі кездесуде Гоури Боузға Джеймс VI хаттардың қайда екенін білетінін айтты. Хаттардың түпнұсқалары, ең болмаса, 1584 жылы Джеймс VI тарапынан жойылған болуы мүмкін. Қазір тек көшірмелері бар; біреуі француз тілінде, ал қалғандары француз тілінен шотланд және ағылшын тілдеріне аударылған. Бұл құжаттардың шынайылығы, жалғандығы немесе жартылай жалғандығы мәселесі төрт жүз жылдан астам уақыт бойы қызу талқылаулардың нысаны болып келді. Королева Мэриге тиесілі деп есептелетін әсем күміс қорапты 1-ші Маркиз Дугластың әйелі Мэри Гордон сатып алған. Ол қайтыс болғаннан кейін ол алтын шеберге сатылды, бірақ кейіннен оның келіні Энн Гамильтон, 3-ші Гамильтон герцогинясы оны қайта сатып алды. Қораптың бастапқыда королеваның гербімен әшекейленгені, бірақ кейіннен маркизаның, содан кейін герцогиняның гербтерімен ауыстырылғаны белгілі. Қорап бұрынғыда Шығыс Лотиандағы Леннокслов үйінде (бұрын Леттингтон үйі деп аталған) Майтлендтер отбасының үйінде қойылған болатын. 2022 жылы қорапты Шотландияның Ұлттық мұражайлары £1.8 миллионға сатып алды (Шотландия үкіметі, Ұлттық мұра қоры және Өнер қоры сияқты донорлардың қаржысымен) және Эдинбургтегі Шотландияның Ұлттық мұражайында қойылды.

The charges against Queen Mary, known as Hay's Articles, or the Book of Articles, were drawn up in November 1568; they state that the Earl of Bothwell, while planning his escape from Scotland, sent his servant, or "chalmerchild" George Dalgleish, to fetch the letters from Edinburgh Castle, so that the "ground of the cause should never come to light". However, after recovering the letters, Dalgleish was captured by Mary's enemies, among them James Douglas, 4th Earl of Morton. Morton testified in December 1568 that on 20 June 1567, Dalgleish offered, under the threat of torture, to take his captors to a house in Potterrow, Edinburgh. Under a bed, they found a silver box engraved with an "F" (perhaps for Francis II of France), containing the Casket letters and a number of other documents, including the Mary Bothwell marriage certificate. Morton passed the casket and letters into the keeping of Regent Moray on 6 September 1568. Morton declared he had not altered the contents and Moray promised to kept them intact and available to Morton and the Confederate Lords in order that they could explain their actions in future; "quhen so evir thai sal haif to do thair with, for manifesting of the ground and equitie of their procedingis." The letters seem to have been retained by the Douglas family after the sudden arrest and execution of Regent Morton in 1581. There were hints that George Douglas, brother of William Douglas of Lochleven, had merchandise of letters "worth the sight" in 1582, but this may refer to his attempts to negotiate for Queen Mary's return to Scotland at this time, called the "Association". In November 1582, the English diplomat Robert Bowes heard from James Douglas, Prior of Pluscarden, that both the coffer and the "originals of the letters betwixt the Scottish Queen and the earl of Bothwell" had been delivered to the Earl of Gowrie, who was leading the government of Scotland at that time. Bowes had been trying to find the whereabouts of the originals for Francis Walsingham. Bowes asked Gowrie if he would send them to Elizabeth, saying that he had made previous arrangements for this, and established that Gowrie got them from Sanders Jordan. Jordan was known as one of Regent Morton's confidential servants and had been forced to testify at Morton's trial. Gowrie explained that the letters were still relevant to those who deposed the Queen. Bowes argued that recent events and establishments were confirmed by acts of parliament and public instruments and the letters were not now significant. Gowrie would not give him the letters. Bowes asked Gowrie again later in November, and wrote to Walsingham saying he had told Gowrie that Queen Mary was now claiming they were forgeries, and was hoping to obtain them herself to deface and destroy them (perhaps to further the "Association".) Bowes argued that Mary had the means to steal them from Scotland and they would be safer in England. Gowrie said he would have to tell the King about the request and Bowes preferred not. In their next interview, Gowrie told Bowes that James VI already knew where the letters were. The originals of the letters were probably destroyed in 1584 by James VI. Only copies exist; one is in French, and the others are translations from the French into Scots and English. The nature of these documents – authentic, forged, or only partly forged – has been the subject of much discussion for more than four hundred years. An ornate silver casket, purportedly Queen Mary's, was acquired by Mary Gordon, wife to the 1st Marquis of Douglas. Following her death, it was sold to a goldsmith, but was later reacquired by her daughter in law, Anne Hamilton, 3rd Duchess of Hamilton. The casket originally had the Queen's arms engraved upon it, but was replaced successively by the arms of the Marchioness, then the Duchess. The casket was formerly on display at Lennoxlove House in East Lothian (known previously as Lethington House), Maitland's family home. In 2022 the casket was bought, for £1.8m, by National Museums Scotland (with funding from a range of donors including the Scottish Government, the National Heritage Memorial Fund, and Art Fund) and will be displayed at the National Museum of Scotland in Edinburgh.

Көшірме хаттар

Уильям Сесилдің ұрпақтары төрт аударма көшірмесін сақтап қалды. Көшірмелерде қолтаңбалар мен күндер жоқ, және олар көшірмеші жасаған түсіндірмелерді қамтиды, олар хаттарды патшайым Мэриге қарсы қалай пайдалануға болатынын көрсетеді. Кейбір хаттар мен сонеттердің нұсқалары Джордж Бьюкененнің "Detectio Mariæ Reginæ" және "Detectioun" атты poleмикалық еңбектерінде жарияланды және 1727 жылы Джеймс Андерсон қайта басып шығарды. 1754 жылы Уолтер Гудолл кітапханашының түсіндірмелерісіз ағылшын, француз және латын тілдеріндегі нұсқаларын баспаға шығарды. XVIII ғасыр тарихшысы Уильям Робертсон Бьюкененнің "Detectioun" атты шотланд тіліндегі басылымында хаттардың аудармаларын кірістіретін француз тіліндегі бастапқы жолдары сақталған сияқты екенін, ал француз тіліндегі толық мәтіндер латын немесе ағылшын тіліндегі басылған көшірмелерден жасалған аудармалар болып көрінеді деп көрсетті. Тағы төрт көшірме хат және басқа да құжаттар ағылшын мемлекеттік қағаздарында және Коттон жинағында сақталған. Бұл мәліметтер "Шотландия мемлекеттік қағаздарының тізімі", 2-томда жарияланды. Хаттардың бірінде Ботуэллдің кетіп қалуы мен Мэридің өкініші аясында естелік жүзік немесе медальон сыйлығы туралы айтылады, ол қайғының емес, оның махаббатының, адалдығының және олардың некелерінің белгісі ретінде берілген. Хаттың француз тіліндегі нұсқасында бұл зат оның атын және естелігін сақтайтын, шашының бір тобымен біріктірілген әшекейлі тас ретінде сипатталған, "comme mes chevaulx en la bague". Хаттың шотланд тіліндегі мәтіні: "Мен саған бастың әшекейін жібердім, ол – басқа мүшелердің басты жақсылығы, қалғандары сізге бағынуға тиіс, ал жүректің келісімімен, мен сізге қара түске боялған, жас пен сүйектермен себілген қатты тастан жасалған қабір жіберемін. Мен осы тасты жүрегіммен салыстырамын, сіздің атыңыз бен естелігіңіз оның ішінде сақталған, менің жүрегім осы жүзікте, ешқашан шықпайды, сіздің қолыңыздағы жеңістің кубогы үшін, сіз менің жүрегімді толық жеңіп алғаныңызды білдіреді, менің жүрегімнің, менің жүрегімнің толық жеңімпазы, менің жүрегімнің беріктігіне дәлел. Жас – санауға келмейді." Бұл хаттағы тіркестер мен метафораларды, сондай-ақ асыл тасты Мэридің жүрегімен теңеуді 1562 жылы Мэридің Елизавета I-ге сыйлаған жүзігімен байланысты өлеңдермен салыстыруға болады. Джон Гай алғашқы хат Мэриден Дарнлиге келген болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Қақпадан табылған француз сонеттері шотланд тіліндегі аудармаларымен бірге Андерсонның жинағының 2-томында жарияланды. Уолтер Гудолл он екі өлеңді "Екзаминация", 2-томда қайта басып шығарды. Сонеттерді француз әдебиетінің туындысы ретінде қарастыруға болады.

Four translated copies were preserved by the descendants of William Cecil. The copies do not reproduce signatures or dates, and they contain endorsements made by the copyist that indicate how the letters were to be used against Queen Mary. Versions of some of the letters and sonnets were printed in George Buchanan's polemic Detectio Mariæ Reginæ and Detectioun, and reprinted by James Anderson in 1727. Walter Goodall, in 1754, printed parallel English, French, and Latin versions without the clerk's endorsements. The 18th century historian William Robertson pointed out that the Scottish edition of Buchanan's Detectioun appears to preserve the original French opening lines of the letters introducing their translations, while the complete French texts seem to be merely translations from printed Latin or English copies. Four other copy letters and other copy documents were preserved in the English state papers and the Cotton Collection. These were printed in the Calendar of State Papers, Scotland, Volume 2. One of the letters invokes the imagery of the gift of a memento mori ring or locket in the context of Bothwell's absence and Mary's regret. as a token not of mourning, but of her love, steadfastness, and their marriage. A French version of the letter describes the object as a jewel containing his name and memory joined with a lock of her hair, comme mes chevaulx en la bague. The Scottish text of the letter includes:I have send yow the ornament of the heid, quhilk is the chief gude of the uther memberis, the remnant cannot be bot subject to yow, and with consenting of the hart, I send unto yow a sepulture of hard stane, colourit with black, sawin [sown] with teiris and banes. The stane I compare with my hart, your name and memorie that ar thairin inclosit, as is my hart in this ring, never to cum forth quhill [till] deith grant unto yow to ane trophee of victorie of my banes, in signe that yow haif maid ane full conqueist of me, of myne hart, The ameling [enamel] that is about is blak, quhilk [which] signifyis the steidfastnes of hir that sendis the same. The teiris ar without number
The phrases and metaphors in this letter, and the equation of the precious stone and Mary's heart, can be compared with the verses associated with Mary's previous gift of a ring to Elizabeth I in 1562. John Guy concludes the original letter may have been from Mary to Darnley. The French sonnets, said to have been found in the casket, were printed in Anderson's Collections, Volume 2, with Scottish translations. Walter Goodall reprinted the twelve poems in Examination, Volume 2. The sonnets can be evaluated as French literature.

Қақпақ хаттардың көшірмелері

Шотланд, латын және француз тілдеріндегі хаттар, француз және ағылшын тілдеріндегі сонеттер, Гудоллдың «Хаттарды зерттеуі», 2-том. Лэйнг, Малкольм (1819), «Шотландия тарихы», Дарнлидің өлтірілуіне Мэри, Шотландия королевасының қатысуы туралы кіріспе диссертациясымен, 2-том, хаттар және көптеген басқа құжаттар. Хаттар мен сонеттер (кейбіреуі француз, кейбіреуі ағылшын тілінде) «Шотландия королевасы Мэри тарихына қатысты жинақтар», 2-том. Хатфилдтағы Солсбери маркизінің қолжазбаларының тізімі, 1-том. «Мэри королевасының хаттары», 3-том. Хаттардан алынған мазмұндамалар «Мемлекеттік құжаттар жинағы», 1-том.