Кіріспе

Ланг лейбористік партиясы - Австралияның лейбористік партиясының (АЛП) бір фракциясы. Ол 1920-1930 жылдар аралығында АЛП-ның Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесін бақылады. Фракция бірнеше рет бөлек парламенттік партиялар құру үшін бөлініп кетті және штаттық және федералды сайлауларда АЛП-ға қарсы бәсекелесетін кандидаттар болды. 1920 жылдардың басында Лэнг Жаңа Оңтүстік Уэльстегі ALP-дің басым тұлғасы болды. Ол Ұлы депрессия кезінде Джеймс Скуллиннің федералды АЛП үкіметінің экономикалық саясатына қарсылық білдіру арқылы ұлттық беделге ие болды. 1931 жылғы партияның бөлінуіне байланысты Федералды атқарушы орган Лангтың бақылауындағы Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесін партиядан шығарып салды. Джек Бизли бастаған Ланг лейбористік мүшелері федералды парламентте жеке партия құрды және 1931 жылдың қарашасында Скуллин үкіметін құлатуға дауыс берді. Ланг Лейбористік партиясы 1931 және 1934 жылдардағы федералды сайлауларда ресми АЛП-ға қарсы тұрды, ал оның ең жоғарғы сатысында фракция Өкілдер палатасындағы 74 орынның тоғызында болды. Лэнгтің Жаңа Оңтүстік Уэльстен тыс жерде де қолдаушылары болды, әсіресе оның туын көтеріп, сайлауда жеңіске жеткен Оңтүстік Австралияның бірнеше мемлекеттік депутаттары. Бірқатар "бірлік конференцияларынан" кейін Лэнг Лейборист 1936 жылы ресми ALP-ге қайта қабылданды, Лэнг партияның Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мемлекеттік басшысы болып қалды. 1939 жылы ол биліктен шығарылды, содан кейін оның ықпалы азайды. 1940 жылы ол және оның жақтастары екінші рет АЛП-дан шығып, коммунистік емес Еңбек партиясын коммунистікке қарсы орган ретінде құрды. 1940 жылғы федералды сайлауда біраз жетістікке жетті, бірақ 1941 жылғы штаттық сайлауға дейін ресми Еңбек партиясына қайта қосылды. Лэнг 1943 жылы партиядан қайта шығарылды және бірнеше сайлауда ресми ALP-ге қарсы жеке кандидаттар ұсынды. Ол 1946 жылдан 1949 жылға дейін Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті, ал Жаңа Оңтүстік Уэльс парламентіне соңғы Ланг лейбористік депутаттар 1950 жылы жеңілді.

Өмірбаян

Лэнг 1922 жылы NSW партиясы кокусымен Еңбек партиясының Жаңа Оңтүстік Уэльс филиалының жетекшісі болып сайланды, бұл NSW мемлекеттік атқарушы партиясы (Австралия жұмысшыларының одағы басым) мен ALP федералды атқарушы арасындағы қақтығыс кезінде екі уақытша басшы тағайындалғаннан кейін болды. Өзінің басшылығындағы алғашқы кезеңдерінен бастап Ланг өзінің үстемдік етуі арқылы партияның ішінде қарсылыққа тап болды. Даудың ерекше аймақтары - үкіметтік сақтандыру кеңсесін құру және Лэнгтің партияның парламенттік көпшілігін арттыру үшін партияның Алик Кейді Метрополитен ет кеңесіндегі тұтынушылардың өкілі етіп тағайындау арқылы рөлі. Алайда Ланг партияның филиалдарының басым көпшілігінен қолдау таба берді және партияның ең жоғары форумы болған жылдық конференцияда көпшілікті бақылады. Кавказ ішіндегі жанжал 1926 жылдың қазан айында Лэнгтің жетекші орынбасары Питер Лоуглиннің басшылығына қарсы күреске ұласты. Лэнг бұл сынақтан төрағаның дауысы бойынша аман қалды. Ланг партияның арнайы отырысын шақырып, оның өтініші бойынша партиялық кандидаттарды алдын ала таңдауда бақылаушы рөлді атқарды, партиялық топтан парламенттік басшыны сайлау құқығын алып тастады және партияның басшысына кабинетті таңдауға мүмкіндік берді. Баспасөзде бұл ережелерді өзгерту "қызыл ереже" немесе "Ланг диктатурасы" деп аталды. Лэнг әлі де партияның ішінде және партия тағайындаған кабинетте айтарлықтай қарсылыққа тап болды, бірақ ол қарсыластарын жеңе алды, 1927 жылы 25 мамырда губернаторға премьер-министр ретінде комиссиясын қайтарып берді. Бұл автоматты түрде үкіметке қарсы болды. Өнерге қабілетті балама үкімет болмағандықтан, Де Чейр Лангқа Заңнамалық Ассамблеяны таратып, сайлауды шақыру шартымен уақытша үкімет құруды тапсырды. Жаңа үкімет тек Лангтың жақтастарынан құрылды, ал Ланг сайлауға дейінгі төрт айды қарсыластарының Алжир партиясының алдын ала іріктеуінен бас тартуға мүмкіндік беру үшін пайдаланды. Бір мүшелік сайлауға ауысудың бір себебі, АЛП сайлауда жеңілді. Алайда, сайланған ALP партиясы Лэнгтің бақылауында болды, бұл оның келесі 12 жыл бойы NSW Еңбек партиясында үстемдік ететінін қамтамасыз етті.

Австралияның Еңбек партиясы (Жаңа Оңтүстік Уэльс)

Жаңа Оңтүстік Уэльстің Еңбек Премьер-министрі Ланг штаттық партияның қолдауымен "Ланг жоспары" деп аталатын сыртқы қарызды қайтару саясатын жариялады және Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің шетелдегі несиелеріне мораторий енгізді. Бұл саясат Джеймс Скуллин бастаған федералды лейбористік үкіметтің саясатына қайшы келді. 1931 жылдың наурыз айында Федералды атқарушы орган жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесін партиядан шығарып салды, оның ішінде Джек Бизли мен Эдди Уорд, оның федералды Еңбек үкіметіне деген адалдығының салдарынан. Шақырылған филиал Австралияның еңбек партиясы (Жаңа Оңтүстік Уэльс) деп аталатын жеке парламенттік партияға айналды, ол әдетте Ланг Лейбористік деп аталады. Федералды парламентте Лэнг Лейбористік партияны Бизли басқарды. Лэнг 1931 жылы маусымда Австралиядағы Ұлы депрессияның экономикалық басқаруы үшін Австралия штаттарының премьерлерінің кездесуінде келісілген премьерлер жоспарын жоққа шығарды. 1931 жылы қарашада Лэнг Лейбористік партиясы Scullin Лейбористік үкіметін құлату және ерте сайлау өткізу үшін Біріккен Австралия партиясының (UAP) оппозициясымен дауыс берді. Ланг Лейбористік партиясы сайлауда ресми ALP-ға қарсы кандидаттар ұсынды. Федералды партияның жақтастары (Жаңа Оңтүстік Уэльсте Тед Теодор мен Бен Чифли бастаған) Федералды Еңбек партиясының кандидаттары ретінде белгілі болды. Сайлау нәтижесінде БЖП жеңіске жетіп, Лайонс премьер-министр болып сайланды. Лэнг мүшелерінің көпшілігі жұмысшы класының өте қауіпсіз орындықтарына ие болды және аман қалды, бірақ Уорд Шығыс Сиднейде аз жеңілді. Кейін ол сайлау арқылы 1932 жылғы Шығыс Сиднейге оралды. Жалпы, Ланг Лейбористік партия төрт орынға ие болды, ал бүкіл ел бойынша АЛП 32 орыннан айырылып, тек 14 орынға ие болды және Жаңа Оңтүстік Уэльсте тек үш орынға ие болды. Теодор мен Чифли екеуі де жеңіліп, Теодордың саяси мансабы аяқталды. Партия 1934 жылғы федералды сайлауда да қатысқан. Ланг Лейбористік партиясы сайлауда жалпы дауысын едәуір арттырып, тоғыз орынға ие болды, ал АЛП Жаңа Оңтүстік Уэльсте (Ньюкасл) бір орынға ғана ие болды. Басты қабатында фракция Өкілдер палатасындағы 74 орынның тоғызында болды. Лэнгтің Жаңа Оңтүстік Уэльстен тыс жерде де кейбір жақтастары болды, әсіресе оның туын көтеріп, сайлауда жеңіске жеткен Оңтүстік Австралияның бірнеше мемлекеттік депутаттары.

Татуласу

1935 жылдың қыркүйегінде Джон Кертин Скуллиннің орнын Федералды Еңбек партиясының басшысы болып алды, ал 1936 жылдың ақпан айында ол "бірлік конференциялары" сериясынан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльс филиалымен татуласуды жүзеге асырды, нәтижесінде 1937 жылғы федералды сайлауда Еңбек партиясы бүкіл елде бір партия ретінде жарысты. Лэнг партияның Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мемлекеттік жетекшісі болып қалды. Сайлаудан кейін лейбористер оппозицияда қалса да, партияның бәсекеге қабілеттілігі олардың дауысы мен орындықтарының үлкен өсуімен қалпына келтіріліп, дауыс пен орындықтар бойынша Өкілдер палатасындағы ең үлкен партияға айналды. Лэнгтің штаттық сайлауда жетіспеушілігі оның жұмысшы қозғалысындағы қолдауын кемітті. 16 жыл штаттық Еңбек партиясының басшысы болған кезінде ол 1925 және 1930 жылдары екі сайлауда ғана жеңіске жетті; ол 1927, 1932, 1935 және 1938 жылдары жеңілді. Бұл кейбір мүшелерді, соның ішінде Боб Хефронды, Индустриалды еңбек партиясын құру үшін бөлініп шығуға мәжбүр етті. 1939 жылы Федералды атқарушы биліктің араласуынан кейін екі фракция мемлекеттік конференцияда қайта біріктірілді. Бұл жиналыс сонымен қатар "қызыл ережелерді" бұрып, партияның басшысын таңдау құқығын қайтарып берді. Лэнгтің орнын Уильям МакКелл басқарды.

1940-1941 жылдар

1940 жылы Ланг бірнеше қолдаушыларымен бірге лейбористерден бөлініп, Австралияның Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсы саясатты қабылдап, мемлекеттік атқарушы орган қабылдаған Австралияның лейбористік партиясы (коммунистік емес) деп аталатын жаңа партия құрды. Бөлініп шыққан партия 1940 жылғы федералды сайлауға қатысты, бірақ NSW Еңбек қозғалысында азшылық қолдау тапты. Эдди Уорд сияқты көптеген бұрынғы қолдаушылары Австралияның Еңбек партиясының көшбасшысы Джон Кертинге адал болып қалды, ал Лэнгтің кандидаттары нашар дауыс алды. Федералды атқарушы орган тағы да NSW бөлімшесіне араласып, солшыл элементтерді қуып жіберді. Федералды интервенциядан кейін 1941 жылдың мамыр айында өткен штаттық сайлау алдында Лэнг және оның барлық ізбасарлары АЛП-ға қайта қосылды. Қайта бірігу 1941 жылы қазан айында Куртинге Австралияның премьер-министрі болуға көмектеседі, бұл еңбекке үкімет құруға мүмкіндік береді.

1943-1950 жылдар

1943 жылы Маккеллге (НСУ премьері 1941 жылдан бері) және премьер-министр Джон Кертинге шабуыл жасаған газет мақалаларын жариялағаннан кейін Лэнг АЛП-дан шығарылды және Австралияның еңбек партиясын (коммунистік емес) қайта бастады. Бұл Ланг Лейбористік манифестациясы 1944 жылы Жаңа Уэльс штатындағы сайлауда екі мүшесін - Ланг пен Австралияның алғашқы әйел мэрі Лилиан Фаулерді сайлады. Лэнг федералды саясатқа ауысқан кезде, оның орнын ұлы Джеймс Лэнг Лейбористік мүшесі болып алмасты. 1947 жылы Фоллер мен Крис Ланг NSW сайлауында қайта сайланғанымен, олар 1950 жылы жеңілді, бұл партияның іс жүзінде жойылуына әкелді. Лэнгті шығару кезінде АЛП-ның ең үлкен жеңісі болды. Ол 1943 жылғы федералды сайлауда орындықтардың үлесі мен ең күшті ұлттық екі партиялық дауысы бойынша және 1946 жылғы федералды сайлауда алғашқы табысты федералды қайта сайлау әрекеті. Бұл сайлау кезінде Лэнг Рейд федералды орындығына Өкілдер палатасына сайланды, ол Либералды партияның артықшылықтарымен сайланды. Лэнг 1945 жылдан бастап Бен Чифли бастаған лейбористік үкіметке кедергі болды, оны ол көпшілік алдында қайта-қайта сынға алды. Ол 1949 жылғы сайлауда өз орнын жоғалтты. 1951 жылы екі рет таратылған сайлауда ол Сенатқа үміткер болды, бірақ сайланбады.

Салдары

Лэнг 1971 жылы 94 жасында, оның қорғауындағы Пол Китингтің науқанынан кейін, NSW филиалының ALP-іне қайта қабылданды. Ол төрт жылдан кейін қайтыс болды.