Ішек қуысының және асқазан безінің фистулалары: себептері, диагностикасы және емдеуі
Pancreatic fistula
Ішек фистуласы: қандай ауру, себептері, диагностикасы мен белгілері. Панкреатит, жарақат немесе операция салдарынан пайда болады. Салмақ жоғалту, ісіну.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Панкреастық фистула – бұл панкреас пен басқа мүшелер арасындағы қалыптан тыс байланыс, ол зақымдалған панкреастық өзекшелерден панкреастық секрециялардың ағуы нәтижесінде пайда болады. Сыртқы панкреастық фистула терімен байланысады және панкреатикокутанеальді фистула деп те аталады, ал ішкі панкреастық фистула басқа ішкі органдармен немесе қуыстармен байланысады. Панкреастық фистулалар панкреастық аурулар, жарақаттар немесе хирургиялық араласулар салдарынан туындауы мүмкін.
A pancreatic fistula is an abnormal communication between the pancreas and other organs due to leakage of pancreatic secretions from damaged pancreatic ducts. An external pancreatic fistula is one that communicates with the skin, and is also known as a pancreaticocutaneous fistula, whereas an internal pancreatic fistula communicates with other internal organs or spaces. Pancreatic fistulas can be caused by pancreatic disease, trauma, or surgery.
Белгілері мен симптомдары
Жақында байқалатын айқын салмақ жоғалту маңызды клиникалық белгі, ал асцит диуретиктерге сезімтал болмауы қосымша диагностикалық көрсеткіш болып табылады.
Marked recent weight loss is a major clinical manifestation, and unresponsiveness of the ascites to diuretics is an additional diagnostic clue.
Патогенез
Ішкі панкреатикалық фистулалар көбінесе созылмалы панкреатитке байланысты панкреатикалық өзекшенің зақымдануынан туындайды. Ересектерде созылмалы панкреатит көбінесе алкогольге байланысты, ал балаларда – жарақаттан туындайды. Олар панкреатикалық псевдокистадан сұйықтық ағуы салдарынан да пайда болуы мүмкін. Псевдокистаның немесе панкреатикалық өзекшенің алдыңғы жағының зақымдануы панкреатикалық секреттердің бос перитонеалдық қуысқа ағуына алып келеді, бұл панкреатикалық асцитке әкеледі. Егер өзекше артқы жағынан зақымданса, секреттер ретроперитонеум арқылы аорталық немесе қызыл ішек саңылауы арқылы медиастинумға ағып өтеді. Медиастинумға жеткеннен кейін секреттер медиастиналық псевдокистада жиналуы мүмкін, ферменттік медиастинитке немесе, көбінесе, плевра арқылы көкірек қуысына өтіп, созылмалы панкреатикалық плевралық эффузияны құрайды.
Internal pancreatic fistulas are most commonly caused by disruption of the pancreatic duct due to chronic pancreatitis. The chronic pancreatitis is usually alcoholic in origin in adults, and traumatic in origin in children. They may also be caused by leakage from a pancreatic pseudocyst. Anterior disruption of a pseudocyst or a pancreatic duct leads to leakage of pancreatic secretions into the free peritoneal cavity, leading to pancreatic ascites. If the duct is disrupted posteriorly, the secretions leak through the retroperitoneum into the mediastinum via the aortic or esophageal hiatus. Once in the mediastinum, the secretions can either be contained in a mediastinal pseudocyst, lead to enzymatic mediastinitis, or, more commonly, leak through the pleura to enter the chest and form a chronic pancreatic pleural effusion.
Диагностика
Плевралық немесе асцит сұйығы талдауға жіберілуі керек. Әдетте > 1000 ХБ/л амилаза деңгейінің жоғарылауы, протеин деңгейі 3,0 г/дл-ден асып кетсе, диагноз қойылады. Перитонеальды немесе плевралық бетке ферменттердің таралуына байланысты сарысудағы амилаза деңгейі де көтерілуі мүмкін. Диагнозды нақтылау үшін контрастты күшейтілген компьютерлік томография және эндоскопиялық ретроградты холангиопанкреатография (ERCP) қолданылуы мүмкін, соңғысы емдеудің қажетті бөлігі болып табылады.
Pleural or ascitic fluid should be sent for analysis. An elevated amylase level, usually > 1,000 IU/L, with protein levels over 3.0 g/dL is diagnostic. Serum amylase is often elevated as well, due to enzyme diffusion across the peritoneal or pleural surface. Contrast enhanced computed tomography and endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) may also assist in diagnosis, with the latter an essential component of treatment.
Сыртқы
Сыртқы панкреатикалық фистула – бұл қарын безі (нақтырақ айтқанда, қарын безі өзекшесі) мен дене сыртының арасындағы қабырға арқылы пайда болатын қалыптан тыс байланыс. Панкреатикалық фистула арқылы бикарбонатқа бай қарын безі сұйығының жоғалтылуы гиперхлоремиялық немесе қалыпты аниондық айырмасы бар метаболикалық ацидозға алып келуі мүмкін. Шамалы көлемдегі сұйықтық жоғалту ешқандай мәселе тудырмаса, организмнен көп мөлшерде қарын безі сұйығы шығып кеткен жағдайда ацидоз жиі кездеседі.
An external pancreatic fistula is an abnormal communication between the pancreas (actually pancreatic duct) and the exterior of the body via the abdominal wall. Loss of bicarbonate rich pancreatic fluid via a pancreatic fistula can result in a hyperchloraemic or normal anion gap metabolic acidosis. Loss of a small volume of fluid will not cause a problem but an acidosis is common if the volume of pancreatic fluid lost from the body is large.
Ішкі
Смит (1953) алғаш сипаттаған және Кэмерон және авторлар толықтырған (1976), ішкі панкреатикалық фистулалар панкреатикалық асцит, медиастиниттік псевдокисталар, ферменттік медиастинит немесе панкреатикалық плевралық эффузияларға алып келуі мүмкін, бұл бұзылған панкреатикалық өзекшенің немесе псевдокистадан сұйықтық ағуының нәтижесінде панкреатикалық секрециялардың ағысына байланысты.
First described by Smith (1953), and elaborated upon by Cameron et al. (1976), internal pancreatic fistulas can result in pancreatic ascites, mediastinital pseudocysts, enzymatic mediastinitis, or pancreatic pleural effusions, depending on the flow of pancreatic secretions from a disrupted pancreatic duct or leakage from a pseudocyst.
Емдеу
Панкреатикалық ферменттердің өндірісі пациенттің ауыз арқылы тамақтануын шектеу және ұзақ әрекет ететін соматостатин аналогтарын қолдану арқылы тоқтатылады. Пациенттің қоректік жағдайы толық парентеральді тамақтану арқылы сақталады. Бұл емдеу 2–3 аптаға дейін жалғасады, және пациенттің жағдайының жақсаруы бақыланады. Егер жақсару байқалмаса, пациентке эндоскопиялық немесе хирургиялық ем жасалуы мүмкін. Егер хирургиялық ем жүргізілсе, тесіктің орнын анықтау үшін ERCP қажет. Фистулектомия кезінде панкреаста зардап шеккен бөлік де алынып тасталады.
The production of pancreatic enzymes is suppressed by restricting the patient's oral intake of food patient in conjunction with the use of long acting somatostatin analogues. The patient's nutrition is maintained by total parenteral nutrition. This treatment is continued for 2–3 weeks, and the patient is observed for improvement. If no improvement is seen, the patient may receive endoscopic or surgical treatment. If surgical treatment is followed, an ERCP is needed to identify the site of the leak. Fistulectomy is done in which the involved part of the pancreas is also removed.