Кіріспе

Азиядағы ірі құстардың түрі.

Қаптаған кран (Grus monacha) – Шығыс Азияға тән кран және Жапонияда көшпенді құс ретінде жиі кездеседі.

Сипаттама

Оның денесі сұр түсті. Мойынның және бастың жоғарғы жағы ақ, көздің үстіндегі жалаңаш қызыл тері бөлігінен басқа. Бұл ең кішкентай тұрушы құстардың бірі, бірақ бәрібір өте ірі құс, ұзындығы , салмағы және қанаттарының ені .

Тарату

Құрбырақты кран Оңтүстік-орталық және Оңтүстік-шығыс Сібірде көбейеді. Монғолияда да көбейетіні болжануда. Оның 80%-дан астамы қыстау үшін Оңтүстік Жапонияның Изуми аймағына ұшып келеді. Сонымен қатар, Оңтүстік Корея мен Қытайда да қыстау орындары бар. Шанхайдың Чунмин-Донгтан аймағында жыл сайын шамамен 100 құрбырақты кран қыстайды. Донгтан табиғи қорығы – әлемдегі ең ірі табиғи қыстау орны. 2011 жылдың желтоқсан айында Теннесси штатының оңтүстік-шығысындағы Хивасси қорығында құрбырақты кран қыстап жатқаны байқалды. 2012 жылдың ақпан айында Оңтүстік Индианадағы Гус Пондта біреуі көрінді, және бұл сол құс болуы мүмкін, ол құмдық крандармен (Antigone canadensis) бірге Солтүстік Америкаға көшіп келген болуы мүмкін. 2020 жылдың наурыз айында Филиппиннің Сиаргао аймағында жеті құрбырақты кран (Grus monacha) байқалды, бұл түрдің алғашқы тіркелген кездесуі болды. Содан бері олар елде, әсіресе оңтүстік аймақтардағы батпақтарда жиі көшіп жүреді.

Қорғау

Түрдің шамамен саны 11 600 жекелеген өкілді құрайды. Оның сақталуына ең басты қауіп – Қытай мен Оңтүстік Кореядағы қыстау орындарындағы сулы-батпақты жерлердің жоғалуы және нашарлауы, бұл жерді мелиорациялау және бөгеттер салу салдарынан туындап отыр. 2008 жылдан бері қорғау шаралары қолға алынуда. Жергілікті университеттер, қоғамдық ұйымдар және жергілікті тұрғындар жақсырақ және қауіпсіз қыстау орны үшін бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Капырлы кран IUCN Қауіпті түрлердің Қызыл тізімінде «Қауіпті» санатында бағаланған.