Британдық Польша ынтымақтастық науқаны (PSC) – 1980 ж. құрылған, Польшаның «Solidarność» кәсіби одағы мен демократиялық күштерді қолдаған солшыл қозғалыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы солшыл ынтымақтастық науқаны, Ұлыбританиядағы көңілді саяси қозғалыс.
UK based left wing solidarity campaign
the sympathetic political movement in the UK
Ұлыбританияның Польша ынтымақтастық науқаны (PSC) – Ұлыбританиядағы "Солидарность" (Solidarność кәсіподақ ұйымы) және Польшадағы басқа да демократиялық күштерге қолдау көрсету мақсатымен құрылған науқан. Ол 1980 жылдың тамызында Робин Блик, Карен Блик және Адам Весбоби тарапынан құрылды және 1990-шы жылдардың бірінші жартысына дейін өз қызметін жалғастырды. Науқанның аты Польша ынтымақтастығынан (оның атын негізін қалаушылар кейін ғана білді) алынбаған; керісінше, ол Чили ынтымақтастық науқаны мен Вьетнам ынтымақтастық науқанынан шабыттанды.
Britain's Polish Solidarity Campaign (PSC) was a UK based campaign in solidarity with Solidarity (the Solidarność trade union) and other democratic forces in Poland. It was founded in August 1980 by Robin Blick, Karen Blick, and Adam Westoby, and continued its activities into the first half of the 1990s. The campaign was not named after Polish Solidarity (of whose name the founders became aware only later on); rather, it was inspired by the Chile Solidarity Campaign and the Vietnam Solidarity Campaign.
Құрылтайшы және алғашқы мүшелік
1980 жылы құрылған ПСК-ның алғашқы мүшелерінің көпшілігі бұрынғы коммунистер, кәсіподақ өкілдері және Лейборист партиясының жақтастары, сондай-ақ солшыл польшалық эмигранттар, оның ішінде Польша Социалистік партиясының эмиграциядағы мүшелері болды. Басты мақсат – британдық кәсіподақ қозғалысынан "Солидарност" үшін қолдау жинау болды. Құрылтайшылар – Робин Блик, Карен Блик және Адам Вестоби. Бірінші жылдың ішінде ПСК "Солидарност" партиясын қолдаудың басты қозғалысына айналып, поляк және британдық жақтастарды түрлі пікірлермен біріктірді. NALGO және EETPU-дан бастау алған кейбір кәсіподақ бөлімшелері де қосылды. 1982 жылы ұйым троцкишіл Халықаралық Марксистік Топтың (ХМТ) билікке таласу әрекетіне қарсы тұра алды.
Founded in 1980, most of the PSC's early members were ex Communists, trade unionists and Labour Party supporters as well as left wing Polish exiles, including members of the Polish Socialist Party In Exile, and the main campaign centred on gaining support for Solidarnosc from British trade union movement. Founding members were Robin Blick, Karen Blick, and Adam Westoby. Within the first year, PSC had become a mainstream movement of support for Solidarnosc bringing together Polish born and British supporters from a wide spectrum of opinions. Some trade union branches, became affiliated as well, especially from NALGO and EETPU. In 1982, the group managed to resist a takeover attempt by the Trotskyist International Marxist Group (IMG).
Қарсылық
Бұл науқанға Коммунистік партия және Еңбек партиясының бір бөлігі қарсылық көрсетті. ПӘК британдық кәсіподақтарды Шығыс блогы елдерінің мемлекеттік басқарудағы кәсіподақтарымен байланыстарын үзуге шақырды, бұл талапқа IMG қарсы шықты. Сондай-ақ, ол Еңбек партиясын жыл сайынғы Еңбек партиясы конференциясына Шығыс блогының Коммунистік партия мүшелерін делегаттар ретінде шақыру саясатын тоқтатуға шақырды. (Еңбек партиясының Ұлттық Атқару комитетінің 1981 жылғы отырысында осы саясатты өзгертуді тек үш адам қолдады. 1982 жылы, әскери жағдай енгізілгеннен кейін және ПӘК мүшелері Наоми Хаямсон мен Виктор Мощчинскийдің күшті ықпалынан соң, Атқару комитетінің аз ғана көпшілігі шақыруларды тоқтатуға дауыс берді. ПӘК Лондонда Нейл Киннок, Кен Уитч және Филип Уайтхед сияқты Еңбек партиясының депутаттары сөз сөлдеген бірнеше қоғамдық жиын ұйымдастырды. 1981 жылдың ақпан айында ПӘК ТКК отырысын пикетке шығарғаннан кейін, ТКК Халықаралық комитеті «Солидарность» партиясын қолдауға келісіп, көмек жіберуге кірісті. Содан кейін ПӘК пен Комитет жақсы қарым-қатынаста болды, және «Солидарность» делегаттары ТКК конференцияларына шақырыла бастады, ал ПӘК мүшелері байланыс ретінде әрекет ете отырып, британдық кәсіподақтар мен «Солидарность» аймақтық ұйымдары арасында телеграф арқылы тұрақты түрде ақпарат алмасуды қамтамасыз етті. 1981 жылдың сәуір айында «Поляк жұмысшыларын қолдау» науқаны, Ұлы Лондон Кеңесінің Еңбек партиясы басшылығымен байланысты топ, «Солидарность» партиясын қолдауға шеру ұйымдастырды. ПӘК қатысты, бірақ «Салқын соғыс лозунгтарына» тыйым салу туралы алаңдады. ПӘК-тің ресми тарихшысы Джайлс Харт: «Егер мұның қандай да бір мағынасы болса, онда «поляк жұмысшыларына қол тигізбеңіз» деуге болады, бірақ поляк жұмысшыларына кімнің қолы қауіп төндіріп тұрғаны туралы ештеңе айта алмаймыз» деді. Дегенмен, коммунистердің қарсы демонстрациясы да өтті.
The campaign met with opposition from the Communist Party and some within the Labour Party. The PSC called for British trade unions to cut their links with state run trade unions in Eastern bloc countries, a demand which was resisted by the IMG. It also called on the Labour Party to discontinue its policy of inviting Eastern bloc Communist Party members as delegates to the annual Labour Party Conference. (At a 1981 meeting of the Labour National Executive Committee, only three people supported changing this policy. In 1982, following the imposition of Martial Law, and after strong lobbying from PSC members Naomi Hyamson and Wiktor Moszczynski, a narrow majority on the Executive voted to discontinue the invitations. PSC organized several public meetings in London addressed by Labour MPs such as Neil Kinnock, Ken Weetch and Phillip Whitehead. After the PSC picketed a TUC meeting in February 1981, the TUC International Committee agreed to support Solidarność and began to send assistance. Afterwards, the PSC and the Committee enjoyed good relations, and Solidarność delegates began to get invited to TUC conferences, while PSC members acted as links, keeping up a steady exchange of information between British unions and Solidarnosc regional bodies by telex. In April 1981, a march in support of Solidarność was organized by the Hands Off Polish Workers campaign, a group linked to the Labour leadership of the Greater London Council. The PSC participated, but was uneasy about the ban on "Cold War slogans". Giles Hart, official historian of the PSC, argued: "If this meant anything, it seemed to mean that one could say 'hands off Polish workers' but one could not say anything about whose hands were threatening Polish workers." Nevertheless, a Communist counterdemonstration also took place.
Әскери заң дәуірі
1981 жылы 13 желтоқсанда генерал Ярузельский әскери жағдай режимін енгізгеннен кейін, ПСК мүшелері аштықпен ұзақ наурыз ұйымдастырып, Польша елшілігінің алдында пикетке шықты. 20 желтоқсанда ПСК Хайд-паркте 14 000-нан астам адам қатысқан жаппай демонстрация ұйымдастырды. Демонстрацияға поляк қауымдастығының өкілдері, консервативтік қауымдастықтар мен коммунистік партия ұйымдарының мүшелері, еңбекші және либералдық парламент депутаттары, консервативтік еуропарламент депутаты, кәсіподақ өкілдері, Еуропалық ядролық қаруды жою қозғалысының мүшелері, Муджахеддер және чех тілінде сөйлейтін адамдар қатысты. Содан кейін Тадек Ярски бастамасымен «Солидарлықпен бірге» (SWS) деген жаңа топ құрылды, ол жаппай митингтің төрағасы болды. Әскери жағдайдан кейін ПСК 2000-нан астам төленген мүшесі бар жаппай қозғалысқа айналды, науқандық бюджеті 25 000 фунт стерлингтен асты, Бирмингем, Манчестер, Глазго, Уайр Форест, Кембридж, Ноттингем, Брайтон және басқа қалаларда филиалдары ашылды. ПСК мүшелерінің арасында Шығыс Еуропаның басқа да қауымдастықтарынан, әсіресе чех, венгр және латыш азаматтары да болды. Ұйым жыл сайын желтоқсан айында әскери жағдайды, ал тамыз айында «Солидарность» қозғалысының құрылуын еске алу үшін тұрақты түрде қоғамдық шаралар мен демонстрациялар ұйымдастырды. Ұйымның қаржылық базасын Гильз Харт құрады, ол «Солидарность» төсбелгілерін, футболкаларды және күлдіреуіштерді сатуды ұйымдастырды. Лейбористтік депутат Эрик Хеффер мен консервативтік депутат сэр Джордж Янгтың осындай киімдерін кигендерінен кейін ПСК жақсы жарнама алды. ПСК Польшадағы астыртын қозғалысқа қаржылай көмек жіберді. ПСК «ПСК жаңалықтары» (PSC News) деген тұрақты бюллетень шығарды, оның 12 саны жарық көрді. ПСК мүшелері Яцек Ростовский мен Ванда Кошиа бастапқыда Артур Свиргель мен Анджей Лодински басқарған, кейіннен Марек Гарцтецкий басқарған «Солидарность» жұмыс тобын құруға көмектесті. Бұл топ әскери жағдай жарияланғанда Ұлыбританияда болған «Солидарность» мүшелерінен құралды. ПСК-мен бірге олар Ұлыбританияның кәсіподақ бөлімшелеріне сапар шегіп, «Солидарность» қозғалысына қолдау көрсетуді мақсат етті.
After the imposition of martial law by General Jaruzelski on December 13, 1981, PSC members picketed the Polish Embassy with the use of hunger sit ins. On December 20 PSC organized a mass demonstration in Hyde Park, attended by over 14,000 people, including members of the |Polish community and british organizations across a very wide spectrum from Conservative Associations to Communist Party beanches, and were addressed by Polish community leaders Labour and Liberal MPs, a Conservative MEP, trade unionist, members of the European Nuclear Disarmament movement and the Mujahedeen, as well as Czech speakers. Immediately afterwards, A splinter group, Solidarity With Solidarity (SWS), was formed by Tadek Jarski, who chaired the mass meeting. After martial law PSC developed into a mass movement of more than 2,000 paid up members, with a campaign budget exceeding £25,000 with affiliated branches in Birmingham, Manchester, Glasgow, Wyre Forest, Cambridge, Nottingham, Brighton and other cities. A number of PSC members came from other East European communities, especially Czech, Hungarian and Latvian. It organized regular public events and demonstrations every December to commemorate Martial Law, and August to commemorate the birth of Solidarnosc. Its funds had been built up by the diligent work of Giles Hart who had organized the sale of Solidarnosc badges, t shirts and sweatshirts for which PSC got good publicity after Labour MP Eric Heffer and Conservative MP Sir George Young were seen to wear one. PSC were able to send funds to the underground movement in Poland. PSC set up their own regular bulletin, called PSC News, which had 12 issues. PSC members Jacek Rostowski and Wanda Koscia assisted in setting up the Solidarnosc Working Group, headed initially by Artur Swiergiel and Andzzej Lodynski, and later by Marek Garztecki which consisted of Solidarnosc members who happened to be in the UK when martial law was declared. Together with PSC they visited trade union branches throughout the country to maximize support for Solidarnosc from fellow UK trade unionists.
Польшалық босқындарға көмек
Джайлс Харт пен Нина Озольс Ұлыбританиядағы поляк жұмысшылары мен студенттеріне материалдық көмек көрсету үшін Польшалық босқындар құқығын қорғау тобын құрды.
Giles Hart and Nina Ozols initiated the Polish Refugee Rights Group which organized material assistance for Polish workers and students in the UK.
Тарату
ПСК 1989 жылға дейін іс-шаралар мен демонстрациялар ұйымдастыруды жалғастырды, және сол жылы поляк қауымының мүшелерін Польша Сенаты мен Сейміне өткен алғашқы жартылай демократиялық сайлауға қатысуға ынталандырды. Польшада алғашқы толық демократиялық сайлаудан кейін, 1990 жылы ұйым өз қызметін тоқтатты. Бұрынғы мүшелері әлі де кездесіп, іс-шаралар мен пикниктер ұйымдастырып тұрады.
PSC continued organizing events and demonstrations up until 1989 and in that year they encouraged members of the Polish community to participate in the first Polish partially democratic elections to the Polish Senate and Sejm in that year. It ceased as an organization in 1990, after Poland had held its first fully democratic elections. Former members still meet and organize events and picnics.