Кіріспе
Америкадағы поляк римдік католиктер одағы (PRCUA) (поляк тілінде: Zjednoczenie Polskie Rzymsko Katolickie w Ameryce) – АҚШ-тағы ең көне поляк-американдық ұйым. Қазіргі уақытта 27 штатта өнімдерін сатуға лицензиясы бар, бұл бауырластық игілік қоғамы, мүшелеріне бәсекеге тоқталмайтын өмірді сақтандыру және аннуитеттер арқылы қаржылық қамсыздандыруды ұсынады, сондай-ақ мәдени, білім беру және рухани дамуға мүмкіндік береді.
The Polish Roman Catholic Union of America (PRCUA) (in Polish: Zjednoczenie Polskie Rzymsko Katolickie w Ameryce) is the oldest Polish American organization in the United States. Currently licensed to sell its products in 27 states, it is a fraternal benefit society providing financial security to its members through competitive life insurance and annuities, and offering opportunities for cultural, educational and spiritual growth.
Польша ұлттық одағымен жанжал
Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ПРКУА жиі 1880 жылы құрылған Польша Ұлттық Одағымен келіспеушілікке түсетін, бауырластық ұйым болды. Екі ұйым арасындағы негізгі айырмашылықтар көбіне аталып өтеді. PRCUA, ертерек және консервативтірек болғандықтан, американдық католик шіркеуінің жоғары жағындағы, мысалы, приход кеңестері сияқты ұйымдарды қолдауға ұмтылды. Ал жас PNA көзқарасы радикалдырақ болды және көбінесе шіркеу иерархиясынан гөрі, жай халықтың жетекшілігін жақтады. Дегенмен, олардың әлемге деген көзқарастары одан да маңызды айырмашылықты құрады. PRCUA поляк-американдық қауымдастықты "околица", яғни "жергілікті орта" тұрғысынан қарастырды, оны мәдени сананы қалыптастырудың бастапқы бақылауы деп есептеді. PNA поляк-американдық қауымдастықты "naród" деп қарастырды, ол елде және шетелдегі барлық поляк халқынан тұратын және бөлінген Польшаны қайта құруды мақсаты ретінде қойды. Екі ұйым 20 ғасырда өздерінің айырмашылықтарын еңсерді және ондаған жылдар бойы бейбіт қатар өмір сүрді.
Газет және ағымдағы қызмет
1886 жылы "Пильгрим" апталық "Газета Католичка" газетімен, ал 1897 жылы "Народ польский" газетімен алмастырылды. 1946 жылы "Naród Polski" жарты ай сайын жариялана бастады. "Naród Polski" – ПРКУА-ның ресми басылымы. Бүгінде "Naród Polski" ай сайын шығады және әр санында поляк және ағылшын тілдерінде мақалалар жарияланады. Жазылушыларға онлайн нұсқасы да қолжетімді. Қазіргі уақытта ПРКУА мүшелері мен поляк-американдық қауымдастығының мүддесі үшін діни, қайырымдылық, білім беру және қоғамдық жұмыстарды жүзеге асыратын бауырластық игілік қоғамына айналды. Мүшелер негізінен ұйымнан өмірлік сақтандыру және/немесе аннуитет сертификаттарын сатып алу арқылы ПРКУА-ға қосылады. Мүшелер жергілікті бөлімшелер арқылы халықтық билер мен әндер орындау, тіл курстары, қолөнер және жастар фестивальдері сияқты іс-шараларға қатысады. ПРКУА сонымен қатар мүшелеріне тұрғын үй ипотекалық несиелерін де ұсынады. Бұған қоса, ПРКУА Чикаго, Иллинойс штатында орналасқан Американың поляк мұражайының, Америкадағы ең ірі этникалық мұражайдың басты демеушісі болып табылады. ПРКУА-ның бас кеңсесі Чикаго қаласында орналасқан. Бұл тарихи 1913 жылғы ғимарат (2013 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген) Американың поляк мұражайын (1935 жылы құрылған) және оның кітапханасын (2015 жылдың 18 сәуірінде 100 жылдығы тойланды) қамтиды.