Гигант қасқыр тұрқы (Gigant qasqyr turqy)

Кіріспе

Құс түрлері

Ғолият тұғыры (Ardea goliath), сондай-ақ алып тұғыр деп те аталады, тұғырлар тұқымдасының (Ardeidae) өте ірі су құсы. Ол Сахара төңірегіндегі Африкада, сондай-ақ Оңтүстік-Батыс және Оңтүстік Азияда, саны азайып бара жатқан жерлерде кездеседі.

Сипаттама

Бұл әлемдегі ең үлкен тірі бақа (құрып кеткен Бенну бақасы одан да үлкен болған). Голиат бақасының биіктігі , қанаттарының ұзындығы – және салмағы – . Тарсығының ұзындығы – , ал қанат шегінің орташа ұзындығы – шамасында болады. Ұшу кезінде ол баяу және салмақты көрінеді, және басқа бақалардың айырмашылығындай, аяқтарын көлденең ұстамайды. Аталықтары мен аналықтары бір-біріне ұқсас, жалпы түсі шифер сұр және қастаң қауырсындармен жабылған. Басы мен бұталы шоқысы, беті, арқасы және мойнының жақтары қастаң. Жағы, кеудесі, мойнының алдыңғы бөлігі және жоғарғы кеудесі ақ, ал мойны мен жоғарғы кеудесінде қара жолақтар бар. Төменгі кеудесі мен іштері қара жолақтары бар сары түсті. Арқасы мен үстіңгі қанаттары шифер сұр, ал қанаттары бүгілгенде иықтарында қастаң дақтары болады. Қанаттарының асты ақшыл қоңыр. Жоғарғы мандибулі қара, ал көздің айналасы мен жамбас аймағы жасыл реңі бар сары түсті. Көздері сары, ал аяқтары мен тырнақтары қара. Жастар ересектерге ұқсас, бірақ түсі ақшылдау. Бақалардың арасында осыған ұқсас жарқын түсті қауырсыны бар – кең таралған күлгін бақа, бірақ ол Голиаттан әлдеқайда кішкентай. Күлгін бақамен түс жағынан ұқсас болғанымен, Голиаттың ең жақын туыстары Оңтүстік Азияның үлкен мандибулі және ақ ішті бақалары саналады. Үлкен өлшемдеріне байланысты, бұл үш түрді кейде "алмасты бақалар" деп атайды. Көбінесе екеуін бірге көруге болады, бірақ бұл көбінесе жұптасқан бақалар немесе жас бақалар болады. Күндізгі уақытта тамақтанатын және көбінесе тыныш болатын бұл бақа көбінесе судың астында тұрып, су бетіндегі қозғалысты қадағалайды. Бұл ірі Ardea бақаларының әдеттегі тамақтану тәсілі, және олар үлкен өлшемдеріне байланысты көптеген бақаларға қарағанда терең суларда азықтана алады. Судың толқындануын болдырмау үшін ауыр жүзетін өсімдіктерге қонбаулары да мүмкін. Жыртқыш пайда болғанда, бақа оны тез арада ашық мандибулімен шабады, көбінесе екі мандибулін де балықтың денесіне өткізіп, содан кейін оны бүтіндей жұтады. Кейде бақа мандибулін балықты қозғалмайтын үлкен затқа тартып алу үшін әрекет етеді. Олжаны ұстағаннан кейін бақа оны жұтуға дайындалғанда, жүзіп тұрған өсімдіктерге қояды, себебі бұл процеске көп уақыт кетеді. Баяу қозғалысы мен ұстау уақытына байланысты Голиат көбінесе тамақ ұрлауға бейім. Африкада балықтарды ұстап жейтін бүркіттер жиі Голиаттар аулаған тамақты ұрлайды, бірақ басқа ірі құстар, мысалы, атқыштар мен пеликандар да олардың олжасын ұрлай алады. Оның рационында негізінен балықтар бар. Голиат бақасы салыстырмалы түрде үлкен балықтарға маманданған, орташа олжасының салмағы – , орташа салмағы мен ұзындығы – . –тан асатын балықтар көбінесе қабылданады, бірақ бақаның – балықты жұтып алғандығы туралы хабар бар. Кішкентай балықтарға көңіл бөлмейді, ал орташа алғанда, Голиат күніне 2-3 балық ұстайды. Жергілікті жерлерде сүйікті түрлеріне қарақұмық, қарақұмық, тилапия және сазан жатады. Олар кездесетін кез келген басқа кішкентай жануарларды да жеуі мүмкін, соның ішінде бақаларды, шыршаларды, кішкентай сүтқоректілерді, кесірткелерді, жыландарды, жәндіктерді және тіпті өліктерді.

This is the world's largest living heron (the extinct Bennu heron was larger). The height of the goliath heron is , the wingspan is and the weight is The tarsus measures from and the wing chord averages around in length. The culmen measures from , while the bill from the gape measures around In flight it has a slow and rather ponderous look and, unlike some other herons, its legs are not held horizontally. Male and female look similar, with an overall covering of slate gray and chestnut feathers. The head and its bushy crest, face, back and sides of the neck are chestnut. The chin, throat, foreneck and upper breast are white, with black streaks across the foreneck and upper breast. The lower breast and belly are buff with black streaks. The back and upper wings are slate grey, with a chestnut shoulder patch at the bend of the wings when they're closed. The under wing is pale chestnut. The upper mandible is black and the lores and orbital areas are yellow with a greenish tinge. The eyes are yellow while the legs and feet are black. Juveniles look similar to adults, but are paler. The only heron with somewhat similarly colorful plumage characteristics, the widespread purple heron, is much smaller than the Goliath. Despite the shared plumage characteristics with the purple species, the closest extant relatives of the Goliath are considered to be the great billed and the white bellied herons of Southern Asia. Due to their large size, this species trio is sometimes referred to as the "giant herons". On occasions, two may be seen together but these are most likely to be a breeding pair or immatures. A diurnal and often rather inactive feeder, this heron often hunts by standing in the shallows, intently watching the water at its feet. This is a typical feeding method among large Ardea herons and it can forage in deeper waters than most due to its larger size. It may also perch on heavy floating vegetation, in order to prevent water from rippling around them. As prey appears, the heron rapidly spears it with open mandibles, often spearing both mandibles through the fish's body, and then swallows it whole. It is possible that the bill is used in a lure like fashion occasionally, attracting fish to the immobile, large object submerged in the water. The handling period is long, with herons often placing their struggling prey on floating vegetation while preparing to swallow it. Due to its generally slow movements and handling time, the Goliath is frequently vulnerable to kleptoparasitism. In Africa, African fish eagles frequently pirate food caught by Goliaths, although other large birds such as saddle billed storks and pelicans may also steal their prey. Prey almost entirely consists of fish. The Goliath heron specializes in relatively large fish, with an average prey weight range of , averaging and length of Fish exceeding are usually rejected, though there is a report that the heron managed to swallow fish. Small fish are generally ignored and the average Goliath catches around 2 or 3 fish a day. Breams, mullet, tilapia and carp have locally been recorded as preferred species. Any other small animals that they come across may be eaten, including frogs, prawns, small mammals, lizards, snakes, insects and even carrion.

Өсіру

Оның көбейту маусымы әдетте қарашадан наурызға дейінгі жаңбырлы маусымның басталуымен сәйкес келеді. Кейбір аймақтарда көбейту жыл бойы жүреді, ең жоғары қарқынды мезгілі болмайды. Көбейту әр жылдары жүрмей қалуы мүмкін. Ұя салу орнын таңдауда өте бейімделгіш, Голиат құйрықтары көбінесе аралдарда немесе өсімдік аралдарында ұялайды. Егер арал құрлыққа қосылса, құстар ұя салу орнын тастап кетуі мүмкін. Көлдерде немесе басқа да ірі су қоймаларында әдетте колониялар кездеседі. Олар түрлі құрақ, қамыс, бұталар, ағаштар, тіпті тастар мен үлкен ағаш түптерінде салыстырмалы түрде төмен орналасқан ұялар салады. Ұялаудың таралуы өте өзгермалы, себебі бір жұптан (жақын маңда басқа Голиат ұясы жоқ) бастап, ірі колонияларға дейін кездеседі, жергілікті географиялық ерекшеліктер байқалмайды. Кейде олар басқа құйрық түрлері, құзғындар, дартерлер, ибистер мен шағалалар кіретін аралас түрлер колониясына қосылуы мүмкін. Көбейту мінез-құлқы жақсы зерттелмеген және жұптардың жыл сайын қайта бірігуіне байланысты сырттай байқалуы қиын. Ұялар үлкен, бірақ көбінесе диаметрі шамамен (ұя салу орнының айналасындағы өсімдіктерге байланысты) болатын, берік емес. Жұмыртқалары ашық көк түсті, орташа салмағы (әдетте 3-4) және салмағы шамамен . Жұмыртқа саны 2-ден 5-ке дейін (әдетте 3-4) болуы мүмкін. Инкубация 24-30 күнге созылады. Олар кейде жұмыртқаларды алмастырса да, түрлі экологиялық жағдайлар немесе жыртқыштардың салдарынан жұмыртқалардың шамамен 25% ғана жарылады. Балапандар ұяда анасынан тамақтанып, бірнеше аптадан кейін бір-біріне қарсы қорғаныс позаларын жасай алады. Шамамен бес аптада олар ұядан толығымен ұшып кетеді. Анасы 40-80 күнге дейін балаларына күтім жасайды. Ұядан сәтті ұшқан балапандардың шамамен 62% ересекке дейін тірі қалады. Жергілікті жерлерде аққұйрықты бүркіт және африкалық балықшыл бүркіт колонияларда жыртқыш болуы мүмкін. Олар сылбыр қимылдарына қарамастан, Голиат құйрықтары жылдам ойланып, қауіп жақындағанша ұшып кетеді. Сонымен қатар, оның үлкендігі мен мықты мүсігінің арқасында, толыққанды жетілген Голиат құйрығының тұрақты жыртқыштары болмауы мүмкін.

Its breeding season coincides generally with the start of the rainy season, which is around November to March. In some areas, breeding is year around, with no discernable peak season. Breeding may not occur every year. Fairly adaptable in their nesting site selection, Goliath herons generally prefer to nest on islands or islands of vegetation. The birds may abandon a nesting site if the island becomes attached to the mainland. Lakes or other large bodies of water usually hold colonies. They nest fairly low in variously sedge, reeds, bushes, trees or even on rocks or large tree stumps. The nesting dispersal seems highly variable as everything from a solitary pair (with no other Goliath nests anywhere near) to fairly large colonies have been observed, with no seeming local geographical preferences. Occasionally, they may join mixed species colonies including other heron species, cormorants, darters, ibises and gulls. The breeding displays are not well known and may be subdued, due in part to breeding pairs possibly reunited year after year. The nests are large but often flimsy (depending on available vegetation around the nesting site), often measuring around in diameter. Eggs are pale blue, averaging and weighing around The clutch size can range from 2 to 5 (usually 3 or 4). Incubation lasts 24 to 30 days. Although they can sometimes replace clutches, often only around 25% of eggs succeed in hatching due to various environmental conditions or predation. The young are fed by regurgitation in the nest and, after a few weeks, can bill jab and practice defensive postures against each other. At around five weeks they leave the nest completely. The parents continue to tend to them for variously 40 to 80 days. Around 62% of fledglings who successfully leave the nest survive to adulthood. Locally, the white tailed eagle and the African fish eagle may be a predator in colonies. Despite their ponderous movements, Goliath herons can think quickly and often take flight before danger approaches. Also, due to its size and formidable bill, the full grown Goliath heron may not have any regular predators.