Кіріспе

Француз суретшісі Анн Франсуа Луи Жанмо (21 мамыр 1814 – 1 маусым 1892) – француз суретшісі және ақын.

Алғашқы жылдар

Жанмо Францияның Лион қаласында, діншіл католик ата-аналардың отбасында дүниеге келді. 1823 жылы ағасының, ал 1829 жылы әпкелерінің қазасы оны терең қынжырды. Ол Лион Корольдік колледжіне студент болып түсті, онда Фредерик Озанамен және оның философия профессоры Аббе Ноироның басқа да ізбасарларымен танысты. 1831 жылы Лионның Сәнді өнер мектебіне қабылданды, бір жылдан кейін ең жоғары награда – Алтын лавр жүлдесін жеңіп алды. 1833 жылы Виктор Орсель мен Жан-Огюст Доминик Ингренің сурет сабақтарын алу үшін Парижге келді. Лиондық басқа суретшілермен бірге Сент-Винсент-де-Пол қоғамына қосылды. 1835 жылы Клаудиус Лавернье, Жан Батист Френет және басқа студенттермен бірге Римге сапар шекті, онда Ипполит Фландринмен кездесті. 1836 жылы Лионға оралғаннан кейін Жанмо, Париж Салонының сыншыларының назарын діни шабыттанған, үлкен көлемді картиналармен – мысалы, Наин жесірінің ұлының қайта тірілуі (1839) немесе Гетсиманидегі Мәсіх (1840) – аударды. 1845 жылдан кейін, оның «Дала гүлі» картинасы Шарль Бодлердің қызығушылығын тудырып, 1846 жылғы Салонға қатысуға мүмкіндік берді. Теофил Готье оның Лакордаир портретіне (1846) әсерленді. Бірақ 1855 жылғы Көшпенді көрмеде «Жан поэмасы» көрсетілмегендіктен, ол көңілі қалып қойды. Сол жылдың желтоқсан айында Карпентрас қаласынан шыққан ақсүйек отбасының қызы Леони Сент-Пулетке үйленді. 1856 жылы Жанмо Сент-Поликарп шіркеуі үшін Соңғы тоқсандық ас суретін салуға тапсырыс алды (кейіннен бұзылған). Одан кейін басқа тапсырыстар да келіп түсті, соның ішінде оның досы архитектор Т. Дежардинс жаңартып жаңартқан Сент-Франциск-де-Сейлс шіркеуінің күмбезі мен қала әкімдігі үшін де жұмыс істеді. Кейіннен ол Сәнді өнер мектебінде профессор болып тағайындалды.

Париж мен Тулонда

Жанмо 1861 жылы Санкт-Августин шіркеуінен тапсырыс алғаннан кейін Парижге көшіп келді, бірақ бұл жоба үш жылдан соң тоқтатылды. Отбасылық және қаржылық қиындықтарға тап болғандықтан, Жанмо Аркуэльдегі доминикан мектебінде профессорлық қызметке қабылданып, сабақ берді. Сол кезде Багнюстағы үйінде ол отбасы мүшелерінің көптеген портреттерін жасады (қазір тек фотосуреттер сақталған). 1870 жылдың тамызында жетінші баласы дүниеге келгеннен кейін, әйелі Багнюде қайтыс болды. Пруссия әскерлері жақындап, үйін басып алған кезде, ол өгей әкесімен бірге Алжирге қашып, пейзаждар салды. Келесі жылдың маусым айында Парижге оралып, жалғыз өмір сүрді. Багнюстағы үйі тоналыпты. 1878 жылы ол Киелі жердегі францискандықтар шіркеуі үшін фреска жасады, бірақ одан кейін басқа тапсырыс келген жоқ. Отбасылық және қаржылық мәселелер күшейген соң, Жанмо Тулонға келді. Бірнеше тапсырысқа қарамастан (Лакордаирдің жаңа портреті (1878, Версаль мұражайы), Розарио (Сен-Жермен-ан-Лай, 1880), Сент-Кристинаның шейіттігі (Соллиес-Пон, 1882)), ол зейнеткерлікке шықты. Ол меценат және бұрынғы өнеркәсіпші Феликс Тиоллиер басып шығаруға дайын болған «Рух поэмасының» екінші бөлігін аяқтады. 1885 жылы Жанмо бұрынғы студенті Антуанетт Курратқа үйленіп, Лионға қайтып келді. Ол «Рух поэмасының» жалғасы саналатын, жер асты әлемі тақырыбындағы көмір суреттерін жасады, олардың ішінде «Тазару орны» (1885) және «Уақыт соңы» (1888) бар. 1887 жылы Лион мен Парижде 500-ден астам беттен тұратын «Суретшінің өнер туралы пікірлері» атты кітабы жарық көрді, онда Жанмоның бұрын жазған мақалалары жинақталған. Ол бес жылдан кейін 78 жасында қайтыс болды.

Көркемдік стилі

Жанмот романтизм мен символизм арасындағы кезеңдік тұлға ретінде қарастырылады, ол француздық Рафаэльге дейінгі бауырластықтың француз бөлігін болжады; оның туындыларын Пувис де Шаванн, Одилон Редон және Морис Денис бағалаған.