Кіріспе
Үндістанның гурусы (1921-2016) Прамух Свами Махарадж (туған аты Шантилал Пател; тағайындалған аты Нараянсварупдас Свами; 7 желтоқсан 1921 13 тамыз 2016) - гуру және Прамух, немесе президент, Бочасанваси Аксар Прушоттам Сваминарян Санста (БАПС), Сваминарян Сампрадаяның негізгі бөлімі, индуистік конфессия. BAPS оны Гунатитаннад Свами, Бхагатжи Махарадж, Шастриджи Махарадж және Йогиджи Махарадждан кейін Сваминараянның бесінші рухани мұрагері деп санайды. Оның ізбасарлары оны Сваминараянмен үнемі байланыста деп санайды, ал онтологиялық тұрғыдан алғанда, Сваминараянның мәңгілік мекені Аксардың көрінісі. 1940 жылы БАЭС-тің негізін қалаушы Шастриджи Махарадждан индус Свами ретінде бастама алды, кейіннен ол оны 1950 жылы БАЭС-тің президенті етіп тағайындады. Йоги Махарадж Прамух Свами Махараджды өзінің рухани мұрагері және БАПС-тің гуруы деп жариялады, ол бұл рөлді 1971 жылы бастады. BAPS президенті ретінде ол BAPS-тің Гуджарат штатындағы ұйымынан бүкіл әлемге таралып, Үндістаннан тыс көптеген индуистік мандирлер мен орталықтарды ұстап тұрған ұйымға айналуын қадағалады. Ол 1100-ден астам индуистік ғибадатханалар, соның ішінде Нью-Делидегі Сваминараян Аксхардам ғибадатханасы мен Гуджараттың Гандинагар ғибадатханасын салдырды. Ол BAPS-ке мүше қайырымдылық қызмет ұйымы BAPS Charities-тің де бастамашысы болды. Оның орнын БАПС Сваминараян Санстаның гуруы және президенті ретінде Махант Свами Махарадж бағындырды.
Pramukh Swami Maharaj (born Shantilal Patel; ordained Narayanswarupdas Swami; 7 December 1921 – 13 August 2016) was the guru and Pramukh, or president, of the Bochasanwasi Akshar Purushottam Swaminarayan Sanstha (BAPS), a major branch of the Swaminarayan Sampradaya, a Hindu denomination. BAPS regards him as the fifth spiritual successor of Swaminarayan, following Gunatitanand Swami, Bhagatji Maharaj, Shastriji Maharaj, and Yogiji Maharaj. He was believed by his followers to be in constant communion with Swaminarayan, and ontologically, the manifestation of Akshar, the eternal abode of Swaminarayan. He received initiation as a Hindu Swami in 1940 from Shastriji Maharaj, the founder of BAPS, who later appointed him as President of BAPS in 1950. Yogiji Maharaj declared Pramukh Swami Maharaj to be his spiritual successor and guru of BAPS, a role he commenced in 1971. As president of BAPS, he had overseen the growth of BAPS from an organization centered in Gujarat, India, to one spread around the world, maintaining many Hindu mandirs and centers outside of India. He built more than 1,100 Hindu temples, including the Swaminarayan Akshardham temples in New Delhi and Gandhinagar, Gujarat. He had also spearheaded the efforts of BAPS Charities, which is the charitable service organization affiliated with BAPS. He was succeeded as the guru and president of the BAPS Swaminarayan Sanstha by Mahant Swami Maharaj.
Алғашқы жылдар
Шантилал 1921 жылы 7 желтоқсанда Гуджарат штатының Чансад ауылында дүниеге келген. Оның ата-анасы Мотибхай мен Дивалибен Пател Шастриджи Махарадждің шәкірттері және Аскар Прушотам дінінің ізбасарлары болды. Мотибхай мен Дивалибен екеуі де Сваминарян қауымдастығына қатысты; Дивалибеннің отбасы Сваминарян қауымдастығымен Бхагатжи Махарадждің уақытына дейін жалғасты. Шахтерджі Махарадж Шантилалдың дүниеге келгеніне батасын беріп, әкесіне: "Бұл бала біздің, уақыты келгенде, оны бізге беріңіз. Ол мыңдаған адамды Құдайға бағыштауға жетелейді. Ол арқылы мыңдаған адам құтқарылады". Шантилал қарапайым отбасында өскен. Шантилал оқу ісінде үздік болса да, үйде он жеті жыл оқыған соң, ол алты жыл ғана мектепке бара алды. Өсе келе, Шантилал отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеді.
Рухани нәрселерге деген ықыласы
Шантилал кішкентай кезінен-ақ рухани өмірге деген құштарлығын арттырды. Мектептегі тапсырмасын орындаған соң, ол жиі ауылдағы Хануман ғибадатханасына жүгіріп баратын. Шанталал Сваминараян ғибадатханасында дәріс алғаннан кейін ғана тамақ ішті. Сол кезде ол Солтүстік Үндістанның қасиетті жерлерінен ауылға келген басқа да свэмилерге кездесетін. Сондай-ақ, Йоги Махарадж "Ол міндетті түрде ұлы болатыны сөзсіз" деп, Нарайансварұпдасжиге батасын берді. Шантилал сүтсіз өсімдіктерге тәуелді болған.
Суами ретінде алғашқы жылдары
Жас шағында Нарайансварупдас Свами Бхадаран мен Хамбаттан санскрит және индуистік жазбаларды оқыды. Оқумен қатар, Шастри Нараянсварупдас ғибадатхананың ауласын тазарту, суамилер мен адалдарға тамақ дайындау және басқа да көптеген міндеттерді атқарды. Сонымен қатар, Шахтерджи Махарадждің жеке хатшысы болып қызмет еткен Шахтержи Нарайансварупдас БАЭС-тің кең ауқымды істерін және қызметін жан-жақты түсінді.
Президент болып тағайындалу
1950 жылдың басында Шастриджи Махарадж 28 жастағы Шастри Нараянсварупдасқа бірнеше хат жазып, оны ұйымның президенті етіп тағайындауды тілегенін білдірді. Шахтері Нараянсвардупдас екі рет хат жазып, жас, тәжірибесіз екенін және бұл міндетке көбірек лайықты көптеген аға свамилердің бар екенін айтып, сыйластықпен бас тартты. Шахтер хан тағы да талап қойып, бірнеше ақсақалдарын жіберіп, Шахтер ханды наряянсвардупты көндірді. Мұны ұстазының ішкі тілегі деп білген Шастри Нараянсварупдас ақырында оған келісті. Бірнеше сағат бұрын ұйымның президенті болып тағайындалғанына қарамастан, сол күні кешке Шастри Нараянсварупдастың рәсімге қатысқан табынушылардың ыдыстары мен ыдыстарын жуғанын көрді.
Жошы Махарадждың басқаруындағы қызмет
1951 жылы Шастриджи Махарадж қайтыс болғаннан кейін, ол Бапс-тың президенті болып қызмет етті. Ол ұйымдастырушы және басқарушы ретінде өзінің қабілетімен ерекше бағаланды, ол ұйым үшін Йоги Махарадждің барлық мақсаттары мен арманын орындады. 1960 жылы ол Йоги Махараджпен бірге Шығыс Африкаға сапар шекті. Жалпы алғанда. Ол шетелде 125 және Үндістанда 1000 ғибадатхананы ашты. Атлантадағы ғибадатхана қазіргі уақытта Үндістаннан тыс ең ірі дәстүрлі индуистік ғибадатхана ретінде танылған. Үндістанда ол Гандинагар мен Нью-Делидегі Сваминараян Ашардам кешендерінің, әлемдегі ең үлкен индуистік ғибадатхананың, шабыттандырушысы ретінде танымал. Әлемде дәстүрлі индуистік ғибадатханалар салуға БАЭС-тің күш салуы туралы сөз қозғаған Свами қазіргі қоғамдағы осындай ғибадатханалардың маңыздылығын және олар қоғамдастықтың мүшелеріне жігер беретін құндылықтар мен сенімге баса назар аударды.
Дінаралық келісім
Халықаралық сапарларында ол басқа да діни және азаматтық басшылармен кездесіп, оларға рухани басшылық берді. Брайан Хатчинсонның айтуынша, осы адамдармен сөйлескенде, прамух "еркін-еркін діндердің ортақ нәрселерін атап өтіп, олардың өзара ынтымақтастығын қолдайды. 2000 жылы БҰҰ-да өткен Тыңжылдықтың әлемдік бейбітшілік саммитіне қатысқан әлемнің діни жетекшілерімен бөліскен пікірлерінде де осыған ұқсас хабар айтылған. Ол өзінің сөзінде діндердің өзара ынтымақтасуы мен бір-бірін құрметтеуін басты мақсат етіп қойды, өйткені "дін - бір-біріне деген сүйіспеншілікті тарататын нәрсе". Сондай-ақ ол барлық ұйымдасқан діндердің бір-бірімен тату өмір сүруін қалайтынын білдіріп, "бірлік - татулықтың сыры" екенін атап өтті. Ол әр дінді өмір бойына сабақ алатын құндылықтардың алтын кеніне теңеді. Прамух Свами өзінің рухани жетекшілерін діннің өсуі дін адамдарының санымен емес, рухани қасиетпен байланысты екенін үйретуге шақырды. Оның сөздері бойынша, "һинд дінін ұстаған адам жақсырақ индус, яһуди дінін ұстаған адам жақсырақ яһуди, христиан дінін ұстаған адам жақсырақ христиан, мұсылман дінін ұстаған адам жақсырақ мұсылман болуы керек. Егер әрбір діннің шәкірті жақсы әрі шынайы шәкірті болса, онда біздің әлем әлдеқайда жақсы әлемге айналады". Бұл диалог арқылы келісімге жетуді көздеген. 2002 жылы Гуджараттағы қоғамдық тәртіпсіздіктер кезінде және Гандинагардағы Ақсардам кешеніне жасалған террорлық шабуыл кезінде ол халықты бейбітшілік пен бірлікті сақтауға шақырды. Оның сол кездегі әрекетін және басшылығын басшылар мен сарапшылар, соның ішінде Аксхардам шабуыл кезінде құтқару миссиясын басқарған Ұлттық қауіпсіздік командасы мақтады, кейін ол "прамухтың істегендері сенуге болмайтын нәрсе. Ол қоғамды қайтадан бір-біріне қосып, қайтадан біріктірді".
Индуистік мәдениетті мерекелеу
Ол БАЭС-тің көптеген ауқымды мәдени фестивальдерді өткізудегі күш-жігерін басқарып, индуистік дәстүрлерді жақсы түсіну мен бағалауды дамыту және моральдық және рухани өмір сүруді насихаттау мақсатында болды. Хатчинсонның айтуынша, оның "әлеуметтік сүйіспеншілігі адамдардың оған құлшылық етуіне және оған құлшылық етуіне ықпал еткен ең жиі және ынталы сипаттама болды". Осы свэмилер дүниелік мақсаттардан бас тартқаннан кейін, Құдайға және қоғамға қызмет етуде оның басшылығын қабылдады.
Өлім
Ол соңғы күндері көкірек инфекциясынан зардап шегіп, біртіндеп сауығып жатты. Алайда, ұзақ уақыт бойы жүрек ауруынан ауырып, 2016 жылдың 13 тамызында, кешкі сағат 6-да, BAPS Сваминараян Мандир, Сараңпур, Ботад ауданы, Гуджарат, Үндістан қаласында қайтыс болды. 2012 жылдың 20 шілдесінде Прамух Свами аға суамилердің қатысуымен Махант Свами Махарадж өзінің орнын BAPS Сваминараян Санстаның алтыншы гурусы және рухани басшысы ретінде алады деп мәлімдеген болатын. Ақиқатқа сенушілер оны діннің барлық идеалдарын үлгі етуші деп санайды; ол алғашқы шәкірт ретінде қарастырылды, өсиеттерді сақтаудағы ең адал, дінді таратуда ең белсенді, жазба орындарының мағынасын ең жақсы түсіндіретін және адамды Құдайдан ажырататын надандықты жоюда ең тиімді. Сондықтан оның мінез-құлқы "идеалдық қасиетті" және "әдемі бхакта (бойына берілген) " болып саналды, ол рухани мақсатқа ұмтылған адам үшін нақты және түсінікті үлгі болды. Шатриджи Махарадж пен Йоги Махараджге деген зор құрметін ұстаздары өздерінің ұстаздарына деген құлшыныстың үлгісі ретінде қарастырды. Оның Сваминараянның мүсінін алып жүретін және оған ұсынылған гүл шоқтарын немесе тартуларды мүсінге бағыштаған тәжірибесі де кішіпейілділік пен өзімшілдіктің үлгісі ретінде қарастырылды. Осылайша оның мінез-құлқы мен жүріс-тұрысы рухани өсуге ұмтылатын адал мәсіхшілерге үлгі болды. Оның ізбасарлары онымен араласып, жаман қылықтарынан арылып, дүниелік құмарлықтарынан арыла алады деп сенген. Осыған орай, Прамух Свами көп уақытын адалдарға жеке, хаттар немесе телефон арқылы кеңес беруге жұмсаған. Прамух Свамидің әйелдермен тікелей қарым-қатынасқа түсуге тыйым салатын Сваминияраян дәстүріндегі уәдесі бойынша әйелдер оның кеңестерін тікелей ала алмады. Әйелдер өздері үшін Прамух Свамиге жүгіну үшін туыстарын сұрауға мәжбүр болды немесе оған басшылық сұрауға хаттар жіберді. Реймонд Уильямс былай деп хабарлайды: "Прамух Свами өзінің ізбасарларына осындай пасторлық кеңестер арқылы Құдайға сенуді үйретеді, өйткені Құдайдың рухтандырылғанына сенбеу және сенім болмаса, ешнәрсе мүмкін емес". Прамух Свамиге кеңес пен басшылық сұраған жас табынушыларға көбінесе білім алуларына көңіл бөлуді кеңес берді. Уильямс бауырлас Прамух Свамидің кеңестеріне оның гуру ретінде теологиялық рөлі мен Аксардың көрінісі болғандықтан, сонымен қатар "дүниеден бас тартқан адам ретінде ол ешкімді алаламайтынын және шешім қабылдауда оларға көмектесуден жеке пайда таппағанын" айтады. Прамух Свами өзінің осындай мәселелер бойынша кеңес беруінің мақсаты - бауырластарды бизнеске кірістіру немесе баю емес, олардың рухани дамуы үшін күнделікті тұрмыстағы уайымнан арылу екенін айтқан.