Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инуиттердің дәстүрлі білімі (Inuit Qaujimajatuqangit, Inuktitut әліпбиі: ᐃᓄᐃᑦ ᖃᐅᔨᒪᔭᑐᖃᖏᑦ; кейде Inuit Qaujimanituqangit ᐃᓄᐃᑦ ᖃᐅᔨᒪᓂᑐᖃᖏᑦ) – инуктитут тілінде көбінесе "инуиттердің дәстүрлі білімі", "инуиттердің дәстүрлі институттары" немесе тіпті "инуиттердің дәстүрлі технологиясы" деп аударылатын тіркес. Оны "IQ" деп де қысқартуға болады. Бұл "qaujima" етістігінен туындаған, "білу" деген мағынаны білдіреді және сөзбе-сөз "инуиттер ұзақ жылдар бойы білген нәрсе" деп аударылады.
Traditional knowledge of the Inuit
Inuit Qaujimajatuqangit (/inuit qaujimajatuqaŋit/, Inuktitut syllabics: ᐃᓄᐃᑦ ᖃᐅᔨᒪᔭᑐᖃᖏᑦ; sometimes Inuit Qaujimanituqangit ᐃᓄᐃᑦ ᖃᐅᔨᒪᓂᑐᖃᖏᑦ) is an Inuktitut phrase that is often translated as "Inuit traditional knowledge", "Inuit traditional institutions" or even "Inuit traditional technology". It can also be abbreviated as "IQ". It comes from the verb root "qaujima " meaning "to know" and can be literally translated to "that which has long been known by Inuit".
Саясат
XXI ғасырдың басынан бері Қаужимажатуқангит Нунавутта белгілі бір саяси ұранға айналды, себебі үкімет инуиттердің дәстүрлі мәдениетін колониализм салдарынан туған әлсіздікпен күресу үшін қазіргі басқару құрылымына көбірек енгізуге тырысады. Бұл интеграцияның көп бөлігі ақсақалдармен сұхбаттасу арқылы ұрпақтардан жеткен тарихты қоса, ауызша тарихты пайдалануды қамтиды. Корольдік Канадалық шаруа полициясының қызметкерлері мен инуит емес сыншылар ауызша тарихты сенімсіз және статистикадан гөрі азырақ нақты деп есептесе де, Нунавут үкіметі мәдениет және қоршаған орта туралы білім мәселелері бойынша ақсақалдармен кеңеседі. IQ Канаданың оңтүстік провинцияларында да танымал болды, бірақ әлі осындай деңгейдегі танымалдыққа жете қойған жоқ. 2021 жылы Polar Biology журналы климаттың өзгеруіне байланысты Атлантикалық морждардың орналасқан жерінің өзгеруін қадағалау үшін IEK (инуит ақсақалдары мен аңшыларды сұхбаттау арқылы) қолданған зерттеу нәтижелерін жариялады. Бұл зерттеу үшін Нунавик аймағынан 32 инуит ақсақалы мен морж аңшысы (және бір инуит емес аңшы) жергілікті Нунавик және Нунавут морждарының орналасқан жері өзгергені туралы өздерінің бақылауларын беру үшін сұхбатқа тартылды, бұл өзгеріс аң ауру немесе температураның жоғарылауынан болған болуы мүмкін. Сұхбаттасушылар морж аулау саласындағы терең білімдері және жергілікті аңшылар, балықшылар және түлкі шаруашылығымен айналысатын қауымдастықтар тарапынан мойындалғандығы негізінде іріктелді.
Since the early 21st century, Qaujimajatuqangit has become something of a political slogan in Nunavut, as the government attempts to integrate the traditional culture of the Inuit more into their modern governance structure in order to combat disempowerment caused by colonialism. Much of this integration involves citing oral history, including generational history, through interviews with Elders. While Royal Canadian Mounted Police officers and non Inuk critics have dismissed oral history as unreliable and less concrete than statistics, Nunavut's government has been known to consult with Elders on matters of culture and environmental knowledge. IQ has also gained popularity in Canada's further south provinces, but has yet to reach a similar level of prominence. In 2021, Polar Biology journal published the results of a study that used IEK (through interviewing Inuit Elders and hunters) to track the change in location of Atlantic walruses in the face of climate change. For this study, 32 Inuk Elders and walrus hunters (and one non Inuk hunter) from Nunavik were interviewed to give their observations on whether or not the location of local Nunavik and Nunavut walruses had changed, either because of hunting or temperature increases. Interviewees were selected based on their advanced knowledge of walrus hunting and recognition by their local Hunters, Fishers and Trappers Associations.
Цитаталар
Айгеток, Сандра және Наташа Торп. Хиукитакс өзеніндегі ақсақалдар мен жастар лагері, 1998 жылғы 7-14 тамыз. Нунавут? : б. ж., 1998 жыл.
Eyegetok, Sandra, and Natasha Thorpe. The Hiukitak River Elder Youth Camp, August 7 14, 1998. Nunavut? : s. n, 1998.