Кіріспе

Австралия Корольдік Әуе күштерінің басшысы және Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы, авиация маршалы сэр Джеймс Энтони Роуленд (1 қараша 1922 – 27 мамыр 1999) – Австралия Корольдік Әуе күштерінде (RAAF) аға командир, 1975 жылдан 1979 жылға дейін Әуе штабының бастығы (CAS) қызметін атқарды. 1981 жылдан 1989 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы болды, ал 1990 жылдан 1991 жылға дейін Сидней университетінің канцлері қызметін атқарды. Жаңа Оңтүстік Уэльстің ауылдық аймағында дүниеге келген Роуленд 1942 жылы Сидней университетіндегі авиациялық инженерлік білімін тоқтатты және RAAF-қа қосылды. Ол Ұлыбританияға жіберілді және Еуропа үстіндегі әуе соғысында Pathfinders құрамында бомбалаушы ұшқышы ретінде қызмет етті, 1944 жылы Ұшқыштардың Еңбегі үшін айрықша тәж (Distinguished Flying Cross) орденімен марапатталды. Келесі жылы ол басқа одақтас ұшақпен соқтығысқаннан кейін Германияда парашютпен секіріп шығуға мәжбүр болды және соғыстың қалған бөлігін тұтқын ретінде өткізді. Отанына оралғаннан және демобилизациядан кейін Роуленд инженерлік дипломын алып, қайтадан RAAF-қа қосылды. Ол сынақ ұшқышы болды, 1950 жылдары Ұшақтарды зерттеу және дамыту бөлімінде қызмет етті, кейіннен оған басшылық етті, сондай-ақ аға инженерлік офицер болып, 1960 жылдары Австралияға Dassault Mirage III жоғары жылдамдықты истребителін жеткізуге дайындық жұмыстарына белсенді қатысты. 1972 жылы ол әуе вице-маршалына көтеріліп, техникалық қызмет жөніндегі әуе мүшесі болды, осы лауазымды әуе маршалына көтерілгенге дейін және 1975 жылдың наурыз айында CAS болып тағайындалғанға дейін атқарды. Ол RAAF-ты басқарған алғашқы инженерлік офицер және 1976 жылы Австралия Әуе кеңесі таратылғаннан кейін оны заңды түрде жеке басқарған алғашқы адам болды. 1977 жылы рыцарь атағы берілген Роуленд 1979 жылы Әуе күшінен зейнеткерлікке шығып, 1981 жылдың қаңтар айында Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы болды. 1987 жылы Австралия орденінің серігі (Companion of the Order of Australia) болып тағайындалды. 1989 жылы губернаторлық қызметтен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бірнеше кеңестерде және Сидней университетінің канцлері лауазымында болды.

Балалық шағы мен Екінші дүниежүзілік соғыс

Роуленд 1922 жылғы 1 қарашада Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Армидейл қаласында дүниеге келді. Ол Австралия Корольдік теңіз флотының командирі Луис Роуленд пен оның әйелі Элсидің ұлы болды. Джим ерте жасынан авиацияға қызығушылық танытып, ағаштан ұшақ үлгілерін жасаған. Үш бауырымен бірге отбасының ауылдық шаруашылығында өскен ол, Сиднейдегі Кранбрук мектебінде орта білім алғанға дейін хат арқылы білім алды. Роуленд Сидней университетіне авиациялық инженерияны оқуға түсті, бірақ 1942 жылғы мамырда Империялық әуе оқу схемасы бойынша Корольдік Австралия әуе күштеріне (RAAF) ұшқыш болып қабылдану үшін оқуын тастады. 1943 жылдың басында ол Канадада әскери ұшу дайындығынан өтті. Шілде айында ол ұшқыш офицер болып тағайындалды және Ұлыбританияға жіберілді, онда ол Handley Page Halifax және Avro Lancaster ауыр бомбалаушыларына оқудан өтті. Бас бомбалаушы ретінде оның міндеті – одақтас күштердің алдында нысананы белгілейтін ракеталардың орналасқан жерін тексеру және бомбалау дәл болмаса, әріптестерін ескерту болды. 635-ші эскадрилья Lancaster ұшақтарында ұшқан, Роуленд естелік ретінде: «Бұл ұшақ жас ұшқыштардың ең қауіпті қателіктерін кешіретін және тіпті үлкен бөліктері түсіп қалған күйі үйге әкелетін» еді деді. Ұшу лейтенанты шеніне көтерілген Роуленд 1944 жылғы желтоқсанда Дюссельдорфқа шабуыл жасау миссиясында бір қозғалтқышын жоғалтты. Дегенмен ол нысанаға жетті, мұнда қалыпты биіктіктен төмен ұшқандықтан, бомба тастағанға дейін және кейін әуе шабуылына қарсы артиллериядан ауыр зақымдар алды. Ұшағын базаға қайтару үшін, ол «үлкен нығметі мен қызметке деген адалдығы» үшін Ұшқыштар кресімен марапаттануға ұсынылды; марапаттау 1945 жылғы 16 ақпанда Лондон газетінде жарияланды. 1945 жылғы қаңтарда Роулендтің Lancaster ұшағы Франкфурт үстінде канадалық бомбалаушымен соқтығысты, сондықтан ол аман қалған экипажымен бірге парашютпен секіруге мәжбүр болды. Гестапо оны тұтқындап, жеке камерада ұстады. Оны атуға жоспарланған еді, бірақ оның жағдайы туралы білген екі Люфтваффе офицері оны құтқарып, әскери тұтқын лагеріне жеткізді, онда соғыс аяқталғанға дейін қалды. Роулендтің экипажының ешқайсысы соғыстан аман қалмады, және ол оларды құтқару үшін бар күшін салғанына сенсе де, ол аман қалғандардың кінәсін сезінді.