Кіріспе

Фредерик Коплстонның кітабы. «Философия тарихы» – ағылшын иезуит діни қызметкері Фредерик Чарльз Коплстонның 1946 және 1975 жылдар аралығында тоғыз томдық сериямен жарық көрген батыс философиясының тарихы. «Британника энциклопедиясы» атап көрсеткендей, бұл еңбек мыңдаған университет студенттері үшін, әсіресе АҚШ-тағы қағаздық басылымында, философияны оқытудың негізгі кітабына айналды. 2003 жылдан бері ол он бір томдық жұмыс ретінде таныстырылуда, ал серияға Коплстонның бұрын жарық көрген екі еңбегі қосылды.

Шолу

Бұл еңбек Батыс философиясын Сократтан бұрынғы кезеңнен бастап Джон Дьюи, Бертран Рассел, Джордж Эдвард Мур, Жан-Поль Сартр және Морис Мерло-Понтиге дейін кеңінен қарастырады. Алғашқыда ежелгі, орта ғасырлық және заманауи философияны қамтитын үш томдық жұмыс ретінде жоспарланған және католик шіркеу семинарияларында оқулық ретінде пайдалану үшін жазылған бұл еңбек 1946 және 1975 жылдар аралығында жарық көрген тоғыз томдық шығармаға дейін өсті және философтар мен философия студенттері үшін маңызды анықтамалық еңбекке айналды, оның объективтілігімен ерекшеленді. 2003 жылы серияға оныншы және оныншы томдар қосылды (Коплстонның 1994 жылы қайтыс болуынан кейін) Continuum (кейіннен Bloomsbury баспасының бөліміне айналды). Оныншы том, "Орыс философиясы", бұрын 1986 жылы "Ресейдегі философия" деген атпен жарық көрген болатын. Бұл серия итальян, француз, испан, серб, түрік, жапон, қытай, румын, поляк және парсы тілдеріне аударылды.

11-том: Логикалық позитивизм және экзистенциализм

Логикалық позитивизм және экзистенциализм, 2003 жылдан бастап Continuum басылымының 11-томы ретінде жарық көрген, эсселер жинағы. Оның құрамындағы барлық мақалалар (1972 жылғы қайта басылым үшін қайта жазылған бірінші тараудан басқа) 1956 жылы Коплстонның «Қазіргі философия» еңбегінде жарияланған болатын. Бұл еңбек, әдеттегі тарихтардан гөрі жоғары тұр. [ ] Ол ежелгі әдебиетті жақсы біледі және егер өзін заманауи Евсевий санамаса, шынайы тарих жазуға қабілетті еді. Бірақ ол кезеңдеуге және жалпылауға бейім. [ ] Әке Коплстонның біліміне жоғары баға беруге болады, бірақ оның ежелгі философиялық идеяларды жазуға мүмкіндік бермегені өкінішті». Мартин Гарднер бұл еңбектің объективтілігі туралы бұрын айтқандарын қайталап: «Иезуит діни қызметкері Фредерик Коплстон философия тарихынан керемет бірнеше томдық еңбек жазды. Оның католик доктринасына қатысты нанымы туралы ешқандай ойым жоқ», – деді. 1986 жылғы «Философия в России» (2003 жылдан бастап Continuum басылымының оныншы томы ретінде сатылды) еңбегін қарап, Джеффри А. Хоскинг автордың «дін өкілдеріне де, атеист және социалист ойшылдарға да бірдей әділдікпен қарағанын, ал Иса қоғамының мүшесі ретінде соңғыларына көбірек симпатия танытқанын» атап өтті. Ол жалпы алғанда «магистрлік деңгейдегі құзыретті зерттеу» екенін айтты. Бірақ ол: «Дегенмен, Коплстонның зор тәжірибесі бірнеше түпнұсқалық ойлар тудырмағанына және әсіресе оны орыс философиясы қоятын ең маңызды практикалық сұрақтарды зерттеуге итермелемегеніне көңілім қалды», – деп қорытындылады. 2017 жылы философ Кристиа Мерсер бұл еңбекті «өте амбициялық және керемет айқын зерттеу» деп бағалап, автордың «Мастер Экхарт (1260–1328) және Франсиско Суарес (1548–1617) сияқты есуиттік схоластиктер мен мистиктерді» қосқанын, бірақ «ең көрнекті ортағасырлық әйелдердің философиялық рухани жазбаларын мүлдем елемегенін, философияның барлық тарихын ұлы еркектердің тізіміне дейін кеміткенін, олардың әрқайсысы алдыңғыларына жауап береді», – деп атап өтті. Философ және теолог Бенедикт М. Эшли «Философия тарихы» еңбегін философия тарихының ең танымал еңбектерімен салыстырып: «Фредерик Коплстонның керемет еңбегі сияқты философия тарихының кейбір еңбектері тек әртүрлі философияларды жалпы тарихи контексте нақты баяндауға тырысады. Басқалары, мысалы, Бертран Расселдің абсурдты «Батыс философиясының тарихы» немесе Этьен Гилсонның керемет «Философиялық тәжірибе бірлігі» еңбегінде белгілі бір философиялық ұстанымды қорғайды», – деді. 1993 жылы «Вашингтон пост» газетінде: «Коплстонның батыс философиясы туралы жазғандары ұзақ уақыттан бері стандартты анықтама болып табылады, студенттерге ең таныс – бұл кішкентай кітаптар сериясы. Коплстон сәтті түсініктілікпен жазады, бірақ Уилл Дюранттың тартымды «Философия тарихының» жеңілдетілген түсіндіруінен немесе Бертран Расселдің «Батыс философиясының тарихының» субъективтілігінен аулақ. Басқаша айтқанда, Коплстонның кітаптары әлі күнге дейін адамның өзі және оның әлемі туралы ой-пікірлерін зерттегісі келетін кез келген адам үшін бастама болып табылады», – деп жазылды. Джерард Хьюз «The New Catholic Encyclopedia» журналында бұл еңбекті «аң-таң, объективтілік және ғылыми дәлдік үлгісі, қолжетімділігі мен тепе-теңдігі жағынан теңдесі жоқ» деп сипаттады. «The Cambridge Encyclopedia of the Jesuits»: «1946 және 1974 жылдар аралығында жарық көрген тоғыз томдық [тарих], ол үшін [Коплстон] кеңінен танымал болды. «Таймс» газеті (1994 жылдың 2 сәуірінде) бұл еңбекті «сократқа дейінгі кезеңнен Сартрға дейінгі философиялық ойлаудың ең үздік тарихы» деп сипаттады. Коплстонның тарихы өзінің білімінің, мазмұнының жан-жақтылығы және салыстырмалы түрде объективті көзқарасы үшін танымал болды». «Метафизиканы шолу» журналы: «Ағылшын тілді әлемдегі ең танымал философия тарихшысы және көптеген адамдар оған алғысын білдіреді». Джон Камерон (Абердин университеті): «Бүгінгі күнге дейін Коплстонның тарихы монументалды жетістік болып табылады және ол талқылаған авторларға адал болып қалады, ол көп жағдайда экспозицияда жұмыс істейді». 1979 жылдың қыркүйегінде «Вашингтон пост» газетінде былай деп жазылды: «[Имаж/Даблдейдің] көп томдық еңбегі Фредерик Коплстонның «Философия тарихы» (тоғыз бөлім, 17 том) жалпы саны 1,6 миллион данаға сатылды».