Кіріспе

Мерсейсайдтағы қалалық теміржол бағыты, Англия

Вирал желісі – Merseyrail компаниясымен пайдаланатын және Англияның Мерсейсайд аймағында орналасқан екі қалалық теміржол бағытының бірі, екіншісі – Солтүстік желісі. Вирал желісі Ливерпульді Вирал түбегімен Мерси теміржол туннелі арқылы байланыстырады, сондай-ақ Нью-Брайтон, Батыс Кирби, Честер және Эльсмир Порт қалаларына тармақтары бар. Ливерпульдің астындағы бұл желі 1970 жылдардың басында салынған, бір рельстік Loop деп аталатын туннельде сағат тілімен айналатын дөңгелек тәрізді бағытты ұстанады. Барлығы 34 стансада қызмет көрсетіледі, олар Ливерпуль Лайм-стрит, Бидстон, Эльсмир Порт және Честердегі магистральдық бағыттармен байланысқан. Бұл желі сонымен қатар Ливерпуль орталық және Мурфилдс стансаларында Merseyrail желісінің Солтүстік желісімен тоғысады.

Тарих

Вирал желісі бастапқыда бір маршрут ретінде жоспарланбаған, бірақ жеке теміржол компаниялары салған бірнеше теміржол желілерін пайдаланады. 1921 жылғы Топтастыру заңына дейін де, «Үлкен Төрттік» компаниялардың үшеуі 1948 жылы теміржол ұлттықтанғанға дейін Вирал түбегінде жұмыс істеді, содан кейін барлық төртеуі British Railways құрамына енді. 1970 жылдары British Rail кезінде Мерсирейл желісі дамыды, бірақ теміржол компаниясы алғаш рет 1837 жылдың 12 шілдесінде тіркелді, ал бұған дейін бірнеше ай бұрын ұсынылған заң жобасы қабылданбады. 1830 мен 1837 жылдар аралығында Фрэнсис Джайлс балама маршрутты зерттеді. Теміржолдың жалпы құны шамамен 513 000 фунт стерлингті құрады, бұл бастапқы бағаланған 250 000 фунт стерлингтен екі еседен астам. 14 мильдік (23 км) толық ұзындығы 1840 жылдың 23 қыркүйегінде Біркенхедтегі Грандж-Лейн мен Честердегі Брук-стрит арасында, қазіргі Честер теміржол станциясының жанындағы уақытша аялдамалар арасында бір рельстік желі ретінде ашылды. Салтанатты рейс «Вирал» локомотивімен жүзеге асырылды, Біркенхедтен желінің бойымен саяхаттауға 50 минут уақыт кетті. Честер General станциясы бір жылдан кейін, 1848 жылдың 1 тамызында ашылды және бүгінгі күнге дейін Вирал желісінің оңтүстік терминалы ретінде сақталып келеді, ал 1969 жылы Честердің басқа станциясы, Честер Нортгейт жабылғаннан кейін «Честер» деп қайта аталды. 1859 жылы Биркенхед, Ланкашир және Чешир Жоғарғы Желі жолы өзінің атын қысқартып, Биркенхед теміржолы болды, бірақ 1860 жылы оны Great Western Railway (GWR) және London and North Western Railway (LNWR) иеленді, олар желіні Біркенхед бірлескен теміржолы деп аталған бірлескен кәсіпорын ретінде басқарды.

Вирал темір жолы

1863 жылғы 28 шілдеде Хойлак темір жолы 1863 жылғы Хойлак темір жолы заңына сәйкес құрылды, бұл заңға корольдік келісім берілді, ол Биркенхед пен Хойлак арасындағы темір жол желісін салуға рұқсат берді. 5 миль (8 км) бір рельстік желі Хойлак пен Биркенхед док арасында (Уолласи Бридж Роудқа іргелес) салынды және темір жол 1866 жылғы 2 шілдеде жолаушыларға ашылды. 1881 жылғы 18 шілдеде темір жол Seacombe, Hoylake & Deeside Railway Company болып өзгертілді және Seacombe, Deeside және Warren Drive желілері үшін актілер қабылданды, кейіннен Нью-Брайтонға дейін кеңейтілді. Жоспарланған NW&LR бағыты Уиррал түбегінің ортасынан Уиррал темір жолындағы Бидстоннан Уэльстің Флинтшир графтығындағы Хаварден көпіріне дейін өтеді, онда ол Честер және Конаның Кейн темір жолымен, сондай-ақ Рексхэм, Молд және Конаның Кейн темір жолымен (WM&CQR) кездеседі. Тауарлар айналымының жоғары деңгейіне байланысты GCR 1907 жылы қазір қолданылмайтын Биркенхед док тармағының бөлігі ретінде доктарға жаңа қосылыс ашты. 1869 жылғы 22 желтоқсанда Фокс Ливерпульдің кәсіпкерлерімен және саудагерлерімен кездесу өткізді, онда пневматикалық бір рельстік темір жолдың кәдімгі бумен екі рельстік желімен ауыстырылатыны туралы шешім қабылданды. Мерси темір жолы компаниясына 1871 жылы бу теміржолын салуға, сондай-ақ Рок-Ферридегі бірлескен Ұлы Батыс және Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолымен байланысу үшін бастапқы жоспарланған бағытты кеңейтуге құқық берілді. Джон Диксонмен келісімшарт жасалып, қажетті қаржы жиналды, содан кейін темір жол салынды, бірақ ол көп ұзамай банкрот болды. Туннельді салу жұмыстары 1879 жылдың желтоқсанына дейін басталмады, ол кезде лондондық бизнесмен майор Сэмюэл Исаакпен Мерси өзенінің астындағы қабаттардың табиғатын анықтау үшін сынақ туннелін қазу туралы алдын ала келісімшарт жасалды. Исаак құрылыс жұмыстарын Джон Уодделл және ұлдарымен Эдинбургте жасады, олар Джеймс Бранлиз және сэр Чарльз Фокстың үлкен ұлы Чарльз Дуглас Фоксты бас инженерлер етіп тағайындады. Нәтижесінде құрылыс 1881 жылдың тамызында, сынақ бұрғылау аяқталмай жатып басталды. Жалпы үш туннель салынды: басты теміржол туннелі, желдету және дренаждық туннель. Темір жол туннелі аттың жаны тәрізді болды. Ашылғаннан кейін темір жол Ливерпульдегі Джеймс көшесінен Біркенхедтегі Грин-Лейнге дейін Гамильтон сквері мен Біркенхед орталық станциясы арқылы өтеді. 1888 жылғы 2 қаңтарда Гамильтон скверінен Биркенхед паркіне дейінгі тармақ ашылды, онда ол Сеакомб, Хойлак және Дисайд темір жолымен байланысып, кейін Вирал темір жолы болды. Бұл кеңейту аяқталғаннан кейін жолаушылар пойыздарды алмастырмай-ақ Хойлактан Ливерпульге бара алды, өйткені Мерси темір жолының туннельді бөлігі үшін локомотивтер ғана өзгертілді. 1891 жылғы 16 маусымда Грин-Лейннен Рок-Ферриге дейін жалғастыру ашылды. 1892 жылғы 11 қаңтарда Ливерпульде Джеймс-стриттен Ливерпуль-Централға дейін темір жолдың жалпы ұзындығын көбейтіп, оны кеңейту ашылды. Көп ұзамай инженер және өнертапқыш Джордж Вестингхаус желіде электрлендіру жұмыстарын қаржыландыруды және жүргізуді ұсынды. 1903 жылдың сәуір айының соңында 300 000 фунт стерлинг шығындалған электрлендіру жұмыстары аяқталды, бұл темір жолды Ұлыбританияның бірінші бумен жұмыс істейтін желісі етіп, электрлік сүйемелдеуге айналдырды. Көліктерді Бирмингемде Метрополитен Камелл және Бирмингем теміржол көлігі мен вагон компаниясы құрды. Пойыздың алдыңғы жағындағы соңғы есікті байқаңыз, ол 1972 жылдан бастап бірліктерге жаңа көлік департаменті талаптары ретінде тоннельді учаскелерде қолданылатын темір жол материалдарына қосылды. Мерсисайд жолаушылар көлігі басқармасы, кейіннен Merseytravel деп аталды, 1969 жылы Мерсисайдтің барлық жергілікті билік органдарының өкілдері жергілікті темір жол желісі үшін жауапкершілікті алғаннан кейін "Merseyrail" деп аталды. Сол кезде Ливерпуль биржасынан, Ливерпуль орталық төменгі деңгейі мен Ливерпуль Лайм-стрит станцияларының желілері мүлдем бөлек болды және оларға тиісінше "Солтүстік желісі", "Виррал желісі" және "Сити желісі" деген атаулар берілді. Жаңа Виррал желісі Ливерпульдің орталығынан түбірлі туннельді алып өтуі керек еді, ол Мерси темір жолының ұзартуы болады. Бұл келісімнің нәтижесінде пойыздар тек Виралға ғана тоқталатын болды. Пойыздар Вирал станциясынан шығып, Ливерпульдің орталығына жетіп, қайтадан шығады. Ливерпульдің орталығындағы бұл бұрылыста төрт метро станциясы болады. Жаңа Мурфилдс метро станциясы мен Ливерпуль орталық метро станциясы арасындағы қосымша жерасты байланыс туннелі, Ливерпульдің солтүстік-оңтүстік кроссрейлін құру жоспарланған. Мурфилдс Ливерпуль биржасының соңғы станциясын алмастырады. Мерси темір жолының кеңейту заңы 1968 жылы осы жаңартулардың бірінші кезеңін бекіту үшін қабылданды. 1968 жылғы Көлік заңы Мерсисайд конгломерациясындағы қоғамдық көлік саясатын бақылау үшін Мерсисайд жолаушылар көлігі басқармасын және пойыз қызметтерін басқару үшін Мерсисайд жолаушылар көлігі атқарушы органы құрды. Бір рельстік Loop Tunnel Ливерпульдің орталығының астында сағат тілімен жүруге мүмкіндік беру үшін жобаланған. Ол Манн аралының астындағы Мерси темір жолының туннелінен бөлініп, қысқа Хаскинсон док тармағының туннелін кеңейтеді. Бұл қысқа туннель жүк мақсатында Хаскинсон докқа дейін кеңейтілуі үшін жобаланған, бірақ жұмыстар іске аспады. Джеймс көшесінде жаңа платформа салынды. Джеймс көшесінен туннель Мурфилдс, Ливерпуль Лайм-стрит және Ливерпуль орталық станцияларындағы жаңа терең деңгейдегі платформаларға дейін жалғасты, содан кейін патшалық Виктория ескерткішінің астындағы Мерси темір жолының туннеліне қайта қосылып, пойыздар Джеймс көшесіндегі қолданыстағы платформалардың біріне қызмет етуді жалғастырады. Джеймс көшесінен Ливерпуль орталығына дейінгі 1886 жылғы қолданыстағы туннель шұғыл мақсаттарға бөлінді. Loop 2 миль (3 км) ұзындығындағы, диаметрі бар бір рельстік туннель, 1972 және 1973 жылдары негізінен құмтас тастардан қазылды. Туннельдің тереңдігі аралығында өзгереді және бетонмен қапталған. Туннельді қазу үшін үш жаңа DOSCO электрогидравликалық қазу машиналары қолданылды, бұл аптасына ең көп жұмыс өнімділігін қамтамасыз етті. Loop Tunnel құрылысымен қатар, Гамильтон скверінде Вирал паркіне қарай бағытты құру үшін қосымша туннель салынды, ол Рок-Ферри желілерінің астынан өтеді. Бұл қысқа кезеңдегі пойыздардың кешігуін болдырмауға мүмкіндік береді. Бұл ауысу үшін Гамильтон скверінде жаңа платформа салынды және жаңа туннель ұзындығы шамамен құрайды. 1974 жылы Мерсисайд құрылды, Мерсисайд округтік кеңесі Мерсисайд жолаушылар көлігі басқармасының міндеттерін өз мойнына алды. Солтүстік желісі, Мурфилдс пен Ливерпуль орталық Мерси темір жолының бастапқы платформалары арасындағы жаңа қосылыс туннелін қоса, 1977 жылғы 2 мамырда жолаушыларға ашылды, ал Loop Tunnel бір аптадан кейін Виррал желісі пойыздары Рок-Ферри, Нью-Брайтон және Уэст-Кирбиге қызмет көрсетті. Merseyrail дамуының бірінші кезеңі 1978 жылғы 25 қазанда Ұлыбританияның королевасы Елизавета II Ливерпуль орталық станциясына сапар жасап, Солтүстік желісімен Кирбиге дейін барған кезде ресми түрде ашылды. Оңтүстік аймақтағы материалдық тапшылығына байланысты, жаңа төрт вагонды пойыздар алдымен Лондон Уотерлу станциясынан қалалық қызметтерді жүргізу үшін енгізілді. Бұл қалған 4 SUB пойыздарын электр жабдықтарын жаңа 455 кластың бірліктеріне қайтаруға мүмкіндік берді. 1981 жылы алғашқы екі 508 кластың бірліктері Биркенхедке жіберілді, ал 1983 жылдың ақпанында үш бірлік 455 кластың бірліктері пайдалануға берілген кезде тағы үш бірлік ауыстырылды. Қалған 508 кластың бірліктері үш вагондарға дейін азайтылды және 1984 жылдың желтоқсанына дейін Биркенхедке жеткізілді, бұл 503 кластың бірліктерін тоқтатуға мүмкіндік берді. Ливерпульден Чес...

Инфрақұрылым

оң жақта|қабылдама|тік=1.6|сурет сипаттамасы=Мерсисайдтың масштабталмаған картасы, онда Wirral желісі (жасыл), Солтүстік желісі (көк) және City Line (қызыл) көрсетілген|Мерсирейл желісінің картасы

Жолдар

Барлық теміржол желілері стандартты өлшемге сәйкес салынған. Жолдың көп бөлігі W6 жүктеме габаритіне ие, ал жаңа Брайтон тармағын қоспағанда, жолдың бағыттық қолжетімділігі (RA) RA 8 құрайды, ал Брайтон тармағы RA 6. Бұл бүкіл желіні салыстырмалы түрде шектеулі етеді және оны жүк тасымалы үшін өте тартымды емес етеді.

Электрмен жабдықтау

Бүкіл желі осы жүйе арқылы электрлендірілді. Бұрынғы Wirral темір жолы, сол кезде Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолының (LMS) құрамында болған, 1938 жылы электрлендірілді.

Жылжымалы құрам

1938 жылы бұрынғы Wirral теміржолының электрлендірілуінен кейін LMS ауамен жұмыс істейтін сырғыма есіктермен жаңа пойыздарды пайдалануға енгізді. Бұл электрлік көпқұрылғылы пойыздар кейін 503-сынып деп белгіленді. 1956 жылы тағы да 503-сынып пойыздары Мерси теміржолының бұрынғы вагондарының орнына салынды. 503-сыныптың барлық құрамы 1983 жылы 1970 жылдардың соңында Лондон Уотерлоо қаласы үшін салынған 508-сынып пойыздарымен ауыстырылды. Одан бірнеше жыл бұрын (1978-1980 жылдары) 502-сынып пойыздарын ауыстыру үшін Солтүстік желісінде дерлік бірдей 507-сынып пойыздары пайдалануға енгізілді. 1993 жылы British Rail жекешелендірілгеннен кейін 507 және 508-сынып пойыздары Wirral және Northern желілерінде өзара алмастырыла отырып қолданылды, ал 2003-2004 жылдары 59 бірлікten тұратын 507/508-сынып автопаркі Alstom компаниясының Eastleigh Works зауытында 32 миллион фунт стерлинг сомасына жаңартылды. 507 және 508-сынып автопаркіне техникалық қызмет көрсету Біркенхед Норт және Киркдейл TMD-де жүргізілді. Біркенхед Норт станциясының батысында орналасқан Біркенхед Норт TMD электрлік парктің күрделі жөндеулеріне бағытталған, ал Солтүстік желісіндегі Киркдейл станциясының оңтүстігінде орналасқан Киркдейл TMD шағын жөндеулер мен тазалау жұмыстарын жүргізу үшін пайдаланылды. Пойыздарды тазалау операциялары 1990 жылдардың соңына дейін Біркенхед Орталық станциясының жанында орналасқан, қазіргі уақытта қолданылмайтын Біркенхед Орталық TMD-де жүргізілді. 2016 жылдың желтоқсан айында Merseytravel компаниясы Stadler компаниясының 460 миллион фунт стерлингтік келісімшартты жеңіп алғанын және жаңа 777-сынып пойыздары 2019 жылдың жазынан бастап жеткізілетінін, ал барлық ескі пойыздар 2021 жылға дейін ауыстырылатынын хабарлады. 2014 жылдың мамыр айында 507 және 508-сынып пойыздарының жалға алу мерзімі 2018 жылға дейін ұзартылды. Angel Trains компаниясымен жасалған келісімге сәйкес, автопарк сыртқы бояуына жаңа түс беру, ішкі жабдықтарын жақсарту және инженерлік жұмыстарды қамтитын жаңарту пакетін алады.

Қызметтер

Дүйсенбіден сенбіге дейін Ливерпульден Нью-Брайтонға, Вест-Кирбиге және Честерге әр 15 минут сайын, ал Елсмир-Портқа әр 30 минут сайын пойыздар қатынайды. Күзде жапырақ түсу маусымынан басқа, ең жұмсақ уақытта, кешкі сағаттарда Эльсмир-Порттан қосымша рейстер іске қосылады, бұл тек сол бағытта 15 минуттық интервалмен қызмет көрсетуді қамтамасыз етеді. Хутон – Эльсмир-Портқа және Честерге қатынайтын пойыздардың ауысу пункты. Ливерпульден сағатына алты пойыз жүреді, олардың төртеуі Честерге дейін барады (екі ғана Капенхерст станциясында тоқтайды), ал екеуі Эльсмир-Портқа қарай станцияларда тоқтайды. COVID-19 пандемиясына байланысты 2020 жылдың наурызынан бастап бұл интервалдар азайтылды. 2022 жылдың ортасына қарай интервалдар бастапқы деңгейге жақындатылды. Ливерпуль Орталық және Мурфилдс станцияларында Солтүстік желісімен, ал Ливерпуль Лайм-стритте Сити желісімен ауысу мүмкіндігі бар. Transport for Wales компаниясы Бідстоннан Бордерлендс желісі арқылы Врексам Орталық станциясына дейін қызмет көрсетеді. Ливерпуль Лайм-стрит және Честерде басқа Ұлттық теміржол қызметтерімен байланыс бар. Сонымен қатар, Эльсмир-Порттан Хельсбиге және Уоррингтон Банк Квейге қосымша рейстер бар.

Оқиғалар

Merseyrail пойзының алдыңғы жағы сары, қабырғалары сұр түсті. Ол Ливерпуль орталық стансасында Солтүстік желіде орналасқан. 507 класының 507009 номерлі вагоны 2004 жылдың 19 мамырында Биркенхед Солтүстік стансасына жақындағанда рельстен шығып кетті. Вирал желісінде бірнеше оқиға болған. 2001 жылы Биркенхед Солтүстікте сақталып тұрған 508118 номерлі вагонға өрт қойылды. Вагон жойылды. 2004 жылдың 19 мамырында 507009 номерлі вагон Биркенхед Солтүстік стансасына жақындағанда стрелкада рельстен шығып кетті. Алдыңғы төрт доңғалақты ось рельстен түсіп қалды, бірақ пойыз тік тұрды. Пойыздың ішіндегі 20-ға жуық жолаушының ешқайсысы жарақат алмады. Бұл рельстің тозуы және пойыздың алдыңғы вагонындағы доңғалақтардың теңгерімсіздігінен болды. 2005 жылдың 26 қазанында сағат 17:41-де 508124 номерлі вагоның артқы осі Ливерпуль Лайм-стрит және Ливерпуль Орталық арасындағы Loop туннелінде рельстен шығып кетті. Network Rail желінің жағдайына алаңдағандықтан, туннельде уақытша жылдамдық шектеуі ұзақ уақыт бойы сақталды, бірақ рельстен шығу кезінде пойыз тек жылдамдықпен келе жатқан. 119 жолаушының ешқайсысы жарақат алмады; күзетші мойнынан жарақат алып, түнде ауруханаға жатты, бірақ қамалмады. Ливерпуль бағытындағы қызметтер тергеу және жол жөндеу жұмыстары жүргізілген кезде Loop айналымын тоқтатты және Джеймс-стритте аяқталды. 2006 жылдың 19 сәуірінде Мерси теміржол туннелінде шағын өрт шығып, электр жүйесінің қысқа тұйықталуына себеп болды. Оқиға кезінде Эльсмир-Порттан Ливерпуль Орталыққа бағытталған 06:30 рейсі туннельде болды. 120 жолаушының барлығы Гамильтон-скверге дейін туннель арқылы эскортталды. 2007 жылдың 11 қаңтарында сағат 11:57-де 507019 номерлі вагон Ливерпуль Орталықтан келгенде Батыс Кирбидегі тоқтағыштарға соқтығысты. 2030 жолаушының ешқайсысы жарақат алмады, бірақ жүргізуші мен күзетшіге тиісінше шок және жеңіл қабырға жарақаттары үшін медициналық көмек көрсетілді. Пойыз соқтығыс кезінде шамамен жылдамдықпен келе жатқанда тоқтағыштарды қиратты және басқа да ұсақ зақымдар келтірді. Вагон Крю жөндеу шеберханасына сүйретіліп, жөнделді. 2007 жылдың 30 қазанында Ливерпуль Орталықтан Честерге бағытталған пойзда өрт шықты. Пойыз Бромбороу-Рейкте эвакуацияланды. Өрт электрлік ақаудан туындады және зардап шеккен вагон зақымдалды. Батыс Кирби тармағында бірнеше теміржол өткелдері бар, және оларда 2007 жылдың шілдесінде, 2008 жылдың қаңтарында және 2009 жылдың қарашасында жаяу жүргіншілердің қаза болуына байланысты оқиғалар болды.