Кіріспе

Австралиялық суретші Дункан Макс Мелдрум (3 желтоқсан 1875 – 6 маусым 1955) – Шотландияда туған австралиялық суретші және өнер мұғалімі, ең белгілісі Австралиялық тонализмнің негізін қалаушы. Ол екі дүниежүзілік соғыс аралығында Мельбурнда танымал болған реалистік сурет салу стилінің өкілі. Сонымен қатар, ол портреттерімен де аты шықты, 1939 және 1940 жылдары беделді Арчибальд сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір

Макс Мелдрум 1875 жылы Шотландияның Эдинбург қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Эдвард Мелдрум – аналитикалық химиягер, ал анасы Кристина Мелдрум (қыздығы Макглашан) – мектеп мұғалімі. Шотландиялық ағарту дәуірінің өнімдері болған ата-анасы ғылыми прогресс пен эмпиризмді ынтамен қабылдады. Анасы ғылыми прогреске деген сенімімен ерекше көзге түсті, тіпті кальвинизмді күшті агностицизмге айналдырған екен. Оның көздері құлшыныспен жанар, шіркеулерді ғылыми құралдармен, ал соборларды алып телескоптармен толтыру туралы сүйікті жоспарын баяндайтын. Эдуард, қаланың көптеген суретшілерімен дос болғандықтан, Максты өнермен ерте таныстырды – олар әкесімен бірге Макс кішкентай болғанда қаланың танымал галереяларын аралап, көптеген күндерін өткізді.

Сурет салу кәсіпін үйрену

Макс 1892 жылы Ұлттық галереяның өнер мектебіне қабылданды, дәл сол жылы Линдсей Бернард Холл, консервативті ағылшын суретшісі және педагогы, мектеп директоры қызметіне кірісті. Бернард Холл оқытудың классикалық тәсілін қолданды; студент тіпті қылқаламды қолға алудан бұрын, көмірмен салуды мектептің жылдық көрмесіне жұмыстарын қоюға болатын деңгейге жеткізуі керек еді. Ол сурет салудың "кеңдіктен егжей-тегжейге, жалпыдан ерекше шындықтарға қарай жүруі керек, бірақ оларды маңыздылығы бойынша көру қажет; яғни, сурет салу" деп сенді. Ұлттық галереядағы сабақтардан өзге, Мелдрум Джордж Коутстың сабақтарына да қатысты. Коутстың Солтүстік Мельбурн сауда үйінде өткен сабақтары Мельбурн богемиясының бас қосылатын орнына айналды, оған Лионал және Перси Линдси, сондай-ақ Джордж Белл сияқты суретшілер келді. Жеңіске жеткен соң, Мелдрум өзінің жұмысын жыртып жіберді, "ешқашан кенепке адал емес қылқалам тигізбеймін" деп айғайлады. Макс саяхаттау стипендиясы үшін Парижді таңдады. Оқуға берілгеніне қарамастан – сабақтар оның күндерін де, түндерін де алып жатты – Мелдрум оқу сапасынан тез көңілі қалды. 1900 жылғы маусымда досына жазған хатында ол Мельбурнда алған сурет салу сабағын Парижбен салыстырып, тәуелсіз зерттеуге ұмтылатынын айтты. 1901 жылдың ортасына қарай ол Эдинбургтегі ағасымен бірге тұрып, жалаңаш суреттерді зерттеуін жалғастырды. Сол жылдың соңында ол аяқтаған жұмысын стипендиялық комиссияға Мельбурнге жіберді. 1902 жылы Мелдрум Парижге оралып, Лувр мұражайында Паоло Веронезедің "Лоттың қашуы" (Содомнан қашу) картинасының көшірмесін жасады. Ол академияларда орын іздеді, бірақ бұл көбінесе жұмыс істеуге орын табу үшін болды, кейін олардың оқытуына қызығушылық танытпағанын айтты. Огюст Корнелс, Перси Лисон, Джон Фармер, Полли Харри, Юстус Йоргенсен және Арнольд Шор оның досы Александр Колхунның жұмысына үлкен әсер етті, оның ұлы Арчибальд та сол кезде Мелдрумның шәкірті болды. 1916–17 жылдары Виктория суретшілер қоғамының президенті болып сайланды, бірақ келесі жылы тудырған дау-дамайлар салдарынан қызметтен алынды, бұл оның шәкірттерін "Жиырма Мельбурн суретшісі" атты тәуелсіз топ құруға шабыс тартты, ол бүгінгі күнге дейін Мельбурн өнер өмірінде белсенді болып келеді. Мелдрумның қағидаларына сүйене отырып, топ өздерінің негізгі ұстанымын баяндайтын мәлімдеме жасады:
Біз тек адалдық пен табиғатты қарапайым зерттеуді қалаймыз, содан ғана барлық өнер – сәндік немесе реалистік – мәңгілік өмір алады. Мелдрум жас Альберт Эрнест Ньюбериге әсер етті.

Жеке өмір

Францияда тұрғанда ол Opéra Comique әншісі Жанна Эжени Ничке үйленді. 1931 жылы Мелдрум жұбайымен Австралияға қайтып келді.

Өлім

Мелдрум 1955 жылдың 6 маусымында Виктория штатындағы Кью қаласында 79 жасында дүние салды.

Көрмелер

1943 жылғы 1 желтоқсаннан бастап; Арнольд Шор, Аллан Жордан, Джон Роуэлл, Жас. Куинн, Джон Фармер, Мэри Харри, Дора Серл, Маргарет Пестелл, Дора Уилсон, Изабель Тведл, Айлин Дент, Мюррей Гриффин, Гео. Колвилл және Виктор Когтың қатысуымен тоқсан бір картина мен гравюрадан тұратын топтық көрмеге қосылу. Хоторн кітапханасы.