Кіріспе
Альберто Байо и Жиру (27 наурыз 1892 – 4 тамыз 1967) – испандық Азамат соғысы кезінде республикалық жақтан кубалық әскери қолбасшы. Соғыс барысында оның ең маңызды ісі – Майорка шайқасында Ибица және Майорка аралдарын басып алуға жасалған әрекет болды. Ол сонымен қатар ақын және эссеист болған.
Alberto Bayo y Giroud (27 March 1892 – 4 August 1967) was a Cuban military commander of the Republican faction during the Spanish Civil War. His most significant action during the war was the attempted invasion of the Nationalist held islands of Ibiza and Majorca at the Battle of Majorca. He was also a poet and essayist.
Өмірбаян
Ол Кубада дүниеге келіп, АҚШ және Испанияда оқыды. Жастық шағында ол Испания әскери авиациясына қосылды. 1916 жылы алғашқы рейсін жасады. Дуэльге қатысқандықтан авиациядан қуылды. Содан кейін 1924 жылы испан легионына қосылуға мәжбүр болды және Марокко соғысына қатысты, онда екі жыл бойы рота командирі болды. 1925 жылы жамбас аймағына ауыр жарақат алды және бір жыл бойы емделді. 1926 жылы Африкаға қайта оралуды сұрады, оған Мехал ла де Гомараның 3-ші батальоны тағайындалды, ол генерал Капац әскерлерінің құрамына кірді және 1927 жылға дейін қаһарлы шайқастарға қатысты. Екінші испан республикасы кезінде әуе күштеріне оралып, әкімшілік қызметтерде болды, бірақ шен алған жоқ. Брунет шайқасында Модестодағы V армия корпусы штабының 2-ші бастығы болып тағайындалды, бірақ бөлім командирі бұған қарсы болды және Байо қызметтен босатылды. Кейіннен командир және подполковник шеніне көтерілді. Мадрид тауларында партизан отрядын дайындауға жетекшілік етуі керек еді, бірақ жоба іске аспады және Байо соғыстың көп бөлігін Соғыс министрлігінде әскери атташе ретінде өткізді. Соғыс жеңіліске ұшырағаннан кейін Байо Мексикада жиһаз фабрикасын ашты және Гвадалахара әскери академиясында оқытушы болды деген хабар бар. Мексикада Байо Латын Америкасының көрнекті революционерлерімен байланыс жасады, олардың кейбіреулеріне, соның ішінде Эрнесто Че Гевара мен Фидель Кастроға серіктес және ұстаз болды. Ол партизандарға кеңесші ретінде қосылып, Куба революциясына қатысты. Ол жерде Кастро мен Че Геварамен жақын достық қарым-қатынас орнатты. "Командир Карлос Контрерас" (Витторио Видали) сияқты кеңес агенттерімен байланысын жалғастырған-жоқпыны белгісіз, бірақ екеуі де Мексикада бір уақытта болды.
Өлім
Альберто Байо Куба қарулы күштерінің генералы болып қайтыс болды.