Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Дасилирион виелери (шөлей қасығы, қасық гүлі, сотол немесе жалпы сотол) – аспаржа тұқымдасына (Asparagaceae) жататын гүлді өсімдік, ол Солтүстік Мексика мен АҚШ-тың оңтүстік-батысының шөлейт жерлерінде өседі.
Dasylirion wheeleri (desert spoon, spoon flower, sotol, or common sotol) is a species of flowering plant in the asparagus family (Asparagaceae), native to arid environments of northern Mexico and the southwestern United States.
Сипаттама
Dasylirion wheeleri – орташа жылдамдықпен немесе баяу өсетін мәңгі жасыл бұта, бір ғана бұтақталмаған сабағы бар, қалыңдығына дейін өсіп, биіктігіне жетеді, бірақ көбінесе жерге жатады. Жапырақ тілі жұқа, ұзын, сұрғылт-жасыл, тісті жиегімен. Жапырақтар өсімдіктің жоғарғы жағынан барлық бағытта (сфералық) таралады. Мамырдан шілдеге дейін гүлдейді, гүл шоғыры жапырақтардың үстінен өсіп, биіктігіне дейін, ал диаметріне жетеді. Гүл шоғырының үстінде алты тостағаншасы бар, 2,5 см-ге жуық ұзындығындағы сабан түсті ұсақ гүлдердің қауырсыны орналасқан. Гүлдің түсі өсімдіктің жынысын анықтауға көмектеседі, әдетте аталықтары ақ, ал аналықтары қызғылт-күлгін түсті болады. Жемісі – бір тұқымды ұзындығындағы сопақ құрғақ қапшық. Dasylirion leiophyllum ұқсас, бірақ тісті жапырақтары негізіне қарай иіледі.
Dasylirion wheeleri is a moderate to slow growing evergreen shrub with a single unbranched trunk up to thick growing to tall, though often recumbent on the ground. The leaf blade is slender, long, gray green, with a toothed margin. The leaves radiate from the center of the plant's apex in all directions (spherical). Blooming from May to July, the flowering stem grows above the foliage, to a height of tall and a diameter of The stem is topped by a long plume of straw colored small flowers about 2.5 cm long with six tepals. The color of the flower helps determine the gender of the plant, being mostly white for males and purple pink for females. The fruit is an oval dry capsule long, containing a single seed. Dasylirion leiophyllum is similar, but the toothed leaves curve towards the base.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ол Солтүстік Мексиканың құрғақ, жартасты жерлерінде, Чиуауа және Сонора штаттарында, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстік-батысында, Аризонадағы Сонора шөлінде, Нью-Мексико мен Техастың батыс бөлігінде өседі. Текила мен мескальдың солтүстік туысы саналатын сотол алкогольдік сусыны, өсімдіктің ферменттелген ішкі қабатынан жасалады. Бұл Мексиканың Чиуауа, Дуранго және Коахуила штаттарының ресми сусыны. Бұрын аймақтың жергілікті халқы оны тағам және талшық ретінде де пайдаланған. Оның гүл сабағы от өртеу құралы ретінде қолданылуы мүмкін. Чиуауаның Сиерра-Мадре-Оксиденталь тауларында тұратын Тарахумара және Пима-Бахо халықтары жапырақтарынан тікендерін жойғаннан кейін себеттер тоқиды. Олар сондай-ақ жапырақ табандарының кеңейтілген бөліктерін мерекелік әшекейлер үшін үлкен жасанды гүлдер жасауға қолданады.
It is native to arid, rocky environments of northern Mexico, in Chihuahua and Sonora and in the southwestern United States, in the Sonoran Desert in Arizona, and also in New Mexico and western Texas. The alcoholic drink sotol, the northern cousin to tequila and mezcal, is made from the fermented inner cores of the plant. It is the state drink of the Mexican states of Chihuahua, Durango, and Coahuila. It was also used by the natives of the region for food and fiber. Its flower stalk can be used as a fire plow. The Tarahumara and Pima Bajo peoples of the Sierra Madre Occidental of Chihuahua weave baskets from the leaves after they strip off the spines from the leaf margins. They also employ the expanded leaf bases in making large artificial flowers as holiday decorations.